جلیل کریمی ـ همایش علمی و ادبی «میراث ماندگار؛ یادمان شهریار سخن» همزمان با روز ملی شعر و ادب فارسی و در گرامیداشت استاد شهریار، با حضور جمعی از استادان، پژوهشگران، شاعران، فرهیختگان و علاقهمندان فرهنگ و ادب فارسی در سالن استاد سیروس صابر ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز برگزار شد.
در این همایش، ابراهیم شریفی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز، با تأکید بر نقش فرهنگ و هنر در تقویت همدلی و انسجام اجتماعی اظهار کرد: اگر به دنبال ایجاد وحدت، یکپارچگی، آرامش و همدلی پایدار در جامعه هستیم، باید فعالیتهای فرهنگی، هنری، رسانهای و قرآنی را بیش از گذشته به درون خانوادهها هدایت کنیم.
وی با اشاره به برخی سنتهای فرهنگی گذشته افزود: آیینهایی مانند شب یلدا و شبنشینیهای زمستانی، با حافظخوانی، خیامخوانی و شاهنامهخوانی همراه بود و فرصت مناسبی برای گردهمایی خانوادهها و همسایگان فراهم میکرد؛ سنتهایی که نقش مهمی در ایجاد صمیمیت، امید و آرامش در میان مردم داشتند.
شریفی ادامه داد: گسترش فناوریهای نوین و فضای مجازی تا حدودی جامعه را از این سنتها دور کرده است، اما میتوان با بازتعریف این الگوهای فرهنگی در قالبی جدید و متناسب با شرایط امروز، زمینه انتقال هویت اصیل فرهنگی و غرور ملی به نسلهای آینده را فراهم کرد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز همچنین استمرار برنامههای تجلیل از مفاخر و اهالی فرهنگ و ادب را از مأموریتهای مهم این ادارهکل دانست و گفت: از ابتدای فعالیت خود در سال ۱۴۰۳ بر این موضوع تأکید داشتهایم که تکریم بزرگان فرهنگ و ادب نباید تنها به مناسبتهای خاص محدود شود، بلکه باید از فرهیختگان در زمان حیات آنان، شایسته و مستمر تقدیر کرد.
وی در پایان با قدردانی از استادان، اهالی قلم و اصحاب رسانه، شعر و ادب فارسی را یکی از مهمترین پایههای هویت فرهنگی و تمدنی ایران دانست و بر ضرورت پاسداشت و ترویج این میراث ارزشمند تأکید کرد.
کاکاوند: پاسداشت ادبیات نباید به یک مناسبت تقویمی محدود شود
دکتر رشید کاکاوند، استاد دانشگاه و پژوهشگر ادبیات، نیز در این همایش با تأکید بر ضرورت توجه مستمر به شعر و ادب فارسی اظهار کرد: پاسداشت شعر و ادب نباید به یک مناسبت تقویمی محدود شود؛ چراکه ادبیات، ذات، هویت و همه موجودیت این سرزمین است و از مهمترین داراییهای ملت ایران به شمار میرود.
وی با اشاره به استقبال علاقهمندان از برگزاری این آیین افزود: حضور گرم مردم، فرهیختگان و علاقهمندان در این همایش و انتخاب شعر و ادبیات برای گردهمایی و گفتوگو، نشاندهنده جایگاه ویژه ادبیات در میان جامعه است و شایسته قدردانی است.
این پژوهشگر ادبیات در بخش دیگری از سخنان خود به آسیبهای واردشده به زبان فارسی و گسترش غلطنویسی، بهویژه در فضای مجازی، پرداخت و تأکید کرد که بررسی وضعیت زبان فارسی نیازمند توجه همزمان به شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه است.
کاکاوند با اشاره به این دیدگاه که «دهان گلخانه فکر است»، زبان را بازتابی از تفکر، روان و وضعیت عاطفی انسان دانست و گفت: برای تقویت زبان فارسی، باید شرایطی فراهم شود که انسانها از آرامش و فراغت بیشتری برخوردار باشند و زندگی آنان به رویاها و خواستههایشان نزدیکتر شود.
وی همچنین با تأکید بر نقش هنر و شعر در زندگی انسان، بر پرهیز از نگاههای دستوری و فرمایشی به ادبیات تأکید کرد و گفت: شعر و هنر حاصل تجربه، احساس و زیست انسانی هستند و نمیتوان با دستورالعمل و بخشنامه، هنرمند را به خلق اثری خاص وادار کرد.
کاکاوند ادبیات را پناهگاهی برای انسان در برابر دشواریها و تلخیهای زندگی دانست و اظهار کرد: بزرگان ادبیات ایران همواره شرایط نامساعد پیرامون خود را با خلق زیبایی جبران کردهاند. ادبیات با بازآفرینی رویاهای اصیل بشری، جهان مطلوب را به انسان یادآوری میکند و حتی در روایت تلخیها و دشواریها، با زیبایی کلام و قدرت تخیل، نشاط و لذت فکری ایجاد میکند.
وی در پایان با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه آموزش ادبیات در مدارس، بر اهمیت معرفی درست مفاهیم انسانی و عاطفی در متون آموزشی تأکید کرد و گفت: ادبیات نباید صرفاً به یک موضوع خشک تعلیمی و مجموعهای از بایدها و نبایدها محدود شود؛ بلکه باید زمینه آشنایی نسل نوجوان و جوان با ادبیات اصیل، زیباییهای زبان فارسی و مفاهیم عمیق انسانی را فراهم کند.