کرونا و مشکل آب

این آمار وقتی قابل فهم هست که در برخی روزهای گرم سال های گذشته، بالا رفتن مصرف آب تا ۵ درصد نسبت به سال قبل قطعی مکرر آب در مناطق و هشدارهای مسئولین را به همراه داشته است! حال فرض کنیم با ادامه دار شدن مصرف فزاینده مردم همزمان با خطر و حاشیه کرونا ویروس وارد تابستان شویم!

کد خبر: ۱۰۹۱۴۶

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۰:۵۵

به گزارش «تابناک باتو» ـ حدود سه ماهی هست که به خبر اول رسانه های جهان و مردم تبدیل شده است. در این برهه بر بسیاری از امور جهان تاثیر گذاشته و هزینه های بسیاری بر دوش مردم و دولت ها تحمیل کرده است. یکی از این امور تاثیر پذیرفته آب هست؛ آری آب!

ویروس کرونا با دامنه فراگیری بالا، نیاز به ضدعفونی مکرر و پاک شدن آن از سطوح دارد. طبق نظر کارشناسان بهداشت جهانی، بهترین راه محو آن، شستشوی مکرر دست و صورت، لباس ها و سطوح با آب و صابون و شوینده هاست. همین باعث شده مصرف آب خانگی به طرز چشم گیری افزوده شده و در اوج خنکی هوا، رکورد مصرف تابستان در ایران زده شود؛ جایی که وزیر نیرو در چهاردهم فروردین اعلام می کند مصرف آب در برخی نقاط تا ۴۰ درصد افزایش را نشان می دهد.

این آمار وقتی قابل فهم هست که در برخی روزهای گرم سال های گذشته، بالا رفتن مصرف آب تا ۵ درصد نسبت به سال قبل قطعی مکرر آب در مناطق و هشدارهای مسئولین را به همراه داشته است! حال فرض کنیم با ادامه دار شدن مصرف فزاینده مردم همزمان با خطر و حاشیه کرونا ویروس وارد تابستان شویم! چه معضلات و بحرانی را شاهد خواهیم بود؟

شاید عده ای بارش های مناسب و ذخیره پشت سدها را نقطه اطمینان و توجیه مصرف خود ذکر کنند! ولی غافل از این هستند که این فقره فقط به ذخیره پشت سد ها حل نمی شود، بلکه شبکه انتقال امکان پخش و نیاز حجم بالا را نداشته و آن وقت یا باید جیره بندی مناطق صورت گیرد، یا با قوانین شدیدتر با مصرف بالا برخورد شود.

بخش قابل تامل قضیه این هست که مردم ایران، به دلیل اتکای خیلی زیاد به آب برای شست و شو و تمیزی، در حالت عادی دو برابر میانگین جهانی آب مصرف می کنند. حال با گسترش این ویروس و نیاز بیشتر به پاکیزگی و مصرف آب، معضل بزرگتر آنجا رخ می دهد که به مرور این مصرف بالا و گاه وسواس گونه تبدیل به یک عادت رفتاری شده و در آینده نیز این وسواس و مصرف بالا ادامه دار باشد. در این حالت هست که نگرانی بیشتر شده و نیاز به مدیریت، آموزش استفاده صحیح و آگاهی سازی دو چندان می شود.

ابعاد قضیه برای ما ایرانی ها زمانی خطرناکتر می شود که نگاهی گذرا به وضعیت منابع آبی خود داشته باشیم؛
از کل منابع آبی موجود بر سیاره زمین، فقط ۳درصد آن آب شیرین هست و قابل استفاده برای نوشیدن و کشاورزی می باشد. حال از این سه درصد، دو درصد به صورت یخ در قطب شمال و جنوب بوده و فقط یک درصد قابل استفاده و دسترس می باشد. از این یک درصد سهم ما چقدر خواهد بود، وقتی متوجه باشیم که میانگین بارش جهانی رقمی بین ۷۶۰ تا ۸۶۰ میلیمتر است و سهم ما از بارش ۲۲۰ میلیمتر!

۸۵ درصد از مساحت کشور ما در منطقه خشک و نیمه خشک واقع شده است. ما جزو هجده کشوری هستیم که سالانه ۸۰ درصد منابع آبی خود را مصرف می کنیم. از نظر وضعیت کم آبی جز ۵ کشور بحرانی جهان هستیم.

قابل تاملتر می شود وقتی یادآوری شود؛ میزان تبخیر آب در ایران سه برابر میانگین جهانی هست. ما در این ۴۰ سال، ۸۰ درصد آب های زیر زمینی خود را به مصرف رسانده ایم و ۸ درصد آب های زیر زمینی جهان در ایران مصرف می شود. الان وضعیت ته کشیدگی آب های زیر زمینی ما به گونه ای شده است که در برخی دشت ها سطح آب تا چند ده متر پایین تر رفته است و عواقب آن نشست زمین بوده است و فاجعه نابودی منابع آب و خاک... .

آری به قول عزیزی که به طنز میگفت: کرونا رو رد کنیم، مرحله بعد اژدهاست!

کرونا در کنار هزینه های فراوان و استیصال بشر، گاهی با به حاشیه راندن معضلات و مشکلات بزرگ، بسان مسکِن عمل نموده و ما را غافل از بقیه امور کرده است. یکی همین معضل آب که اتفاقا کرونا آن را تشدید کرده و احتمال ورود به فصل گرم با این وضعیت، بحرانی دیگر را می تواند رقم زند. پس تا دیر نشده بایستی فکر چاره بود و علاج واقعه قبل از وقوع کرد!
حبیب رمضان‌خانی