متروی تهران در نخستین روز اجباری شدن استفاده از ماسک ‏

جای خالی ماسک رایگان در شهر زیرزمینی

کد خبر: ۱۰۹۶۵۶

تاریخ: ۱۴ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۵:۴۰

سلامت نیوز:اواسط فروردین فرنوش نوبخت، مدیرعامل شرکت بهره‌برداری راه‌آهن شهری تهران و حومه (مترو) گفته بود که تست کرونای حدود ۳۰نفر از نیروهای ‏مترو تهران مثبت اعلام شده است در نخستین روز اجباری شدن استفاده از ماسک در متروی تهران، مسافران بسیاری بدون ‏ماسک به شهر زیرزمینی پا گذاشتند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه شهروند ،دو روز پیش، پس از دو هفته کشمکش میان مسئولان شهری و ‏اعضای ستاد مقابله با کرونا و بعد از آنکه این ستاد با اجباری شدن ماسک در وسایل حمل‌ونقل ‏عمومی مخالفت کرد، بالاخره اعلام شد که از سیزدهم اردیبهشت استفاده از ماسک هنگام استفاده از این ‏وسایل اجباری می‌شود. خبر را عیسی فرهادی، فرماندار تهران داد و گفت باید پروتکل‌های وزارت ‏بهداشت در مقابله با ویروس کرونا در اماکن عمومی به‌ویژه مترو، اتوبوس و تاکسی با دقت اجرا ‏شود.

فرنوش نوبخت، مدیرعامل شرکت متروی تهران و حومه هم گفت تمامی شهروندانی که قصد ‏استفاده از مترو را دارند باید ماسک داشته باشند و از ورود افراد فاقد ماسک جلوگیری خواهد شد‎.‎‏ ‏علیرضا زالی، فرمانده ستاد مبارزه با کرونا در تهران هم گفت که هرچند تاکنون استفاده از ماسک ‏در حمل‌ونقل عمومی به‌ویژه مترو تاحدود زیادی توسط شهروندان انجام می‌شد، از سیزدهم اردیبهشت ‏ماه، استفاده از ماسک به‌صورت اجباری انجام خواهد شد.

اما با وجود رعایت الزامات بهداشتی از سوی ‏بسیاری از شهروندان و فروش ماسک به قیمت دولتی در مبادی ورودی ٢٥ایستگاه مترو، هنوز ‏اجباری به استفاده از ماسک نیست. ویروس کرونای جدید تا دیروز ۹۶۴۴۸ نفر را در تمام کشور مبتلا ‏کرده و جان ۶۱۵۶ نفر را گرفته است. کووید-١٩ افسار جهان را به دست گرفته و مدام درحال انتشار ‏است.

در ایران ٨٠‌درصد مبتلایان بهبود یافته و ترخیص شده‌اند اما ویروس لجوج هنوز در ‏حال گسترش است، در قطارهایی که می‌آیند و می‌روند، در خیابان‌ها و هر کجا که توده‌های آدم‌ها در ‏ترددند. تلاش برای کنترل بیماری و رعایت پروتکل‌های بهداشتی، تعداد مسافران متروی تهران را به ‏بیش از ٥٠٠‌هزار مسافر رسانده اما بسیاری از مسافران هنوز ماسکی روی صورت ندارند، مثل ‏بسیاری از رانندگان تاکسی و مسافران اتوبوس.‏

تا اجبار نباشد، شدنی نیست

تصویر این روزهای کرونازده‌ مترو، شبیه همیشه نیست. مثل یک روز تعطیل است با مسافران ‏کمتر و فروشندگان بیشتر. در روز یکشنبه، نخستین روز اجبار استفاده از ماسک در وسایل حمل‌و‏نقل عمومی، در ایستگاه متروی فردوسی تهران تک‌وتوک مسافرانی که ماسک ندارند، به راحتی از ‏گیت می‌گذرند و همراه مسافران دیگر می‌شوند؛ کارمندانِ در راه خانه، شهروندانِ برگشته از خرید یا ‏در مسیر بازار، هر کسی به مقصدی. بعضی که ترسیده‌اند از بیماری از آدم‌های دیگر دور می‌شوند و بعضی ‏پا می‌گذارند روی این نوشته روی پاگرد پله‌ها که «برای حفظ سلامت خود و دیگران فاصله اجتماعی ‏را رعایت کنیم» و می‌پیوندند به گروه‌های کوچک مسافران. ‏ ایستگاه خلوت است.

فروشندگان اقلام غیرضروری بسیارند و مسافران کمتر از همیشه. هنوز ممنوعیت ‏جدی در کار نیست اما بعضی ویروس را جدی گرفته‌اند؛ ماسک‌های طلقی بزرگ دارند، دستکش ‏پوشیده‌اند و از همه فاصله گرفته‌اند. لیلا خانم ماسکی روی صورت ندارد. نشسته روی صندلی ایستگاه، ‏کنار دو فروشنده دیگر و با چشم‌های گرد به ماسک‌های بزرگ نگاه می‌کند: «این مریضی تلقینی است.

‏اگر تلقین خوب داشته باشیم، مریض نمی‌شویم. بعضی‌ بیچاره‌ها دست خودشان نیست و نمی‌توانند تلقین ‏کنند.» لیلا خانم می‌رود سمت قطاری که رسیده و دوباره برمی‌گردد سر جایش. «مسافر نیست. کساد ‏است. کسادی از دی ماه یقه ما را گرفت. کرونا هم که آمد بازار خراب‌تر شد.» بعد شروع می‌کند به ‏بسم‌الله گفتن، زیر لب دعا می‌خواند که روزی‌اش خوب باشد و سوار قطار بعدی می‌شود.

قطارها با ‏سرفاصله سه‌و‌نیم دقیقه می‌آیند و می‌روند، سریع‌تر از همیشه. ‏یکی از مردان مسافر می‌گوید باید اجبار در کار باشد. او ماسکش را تا نیمه پایین آورده و می‌گوید‌: ‏‏«مردم تک‌وتوک رعایت می‌کنند اما تا اجبار نباشد کنترل به حداکثر نمی‌رسد. در ایستگاه سبلان دیدم ‏که مسافران بدون ماسک را راه نمی‌دادند.

کاش همه جا همین کار را بکنند. جلوی بعضی مسافران را ‏گرفتند که ماسک بخرند.» مسافر دیگر می‌پرد میان صحبتش: «مگر نگفته بودند ماسک رایگان می‌‏دهیم، پس کو؟ من همین ماسک را چند بار شسته‌ام. مطمئنم دیگر فایده‌ای ندارد.»‏

حکایت ناچاری

قطارِ ساعت چهار خلوت است و صندلی خالی در واگن‌ها کم نیست. در واگن آخر، فروشنده‌ای جنسش ‏را تبلیغ می‌کند اما دست‌کم در این ساعتِ خلوتی هیچ‌کس خریدار نیست. مدیرعامل متروی تهران ‏گفته بود پیش از شیوع کرونا در ایران آمار روزانه مسافران مترو تهران بیش از یک‌میلیون و ۸۰۰ ‏هزار نفر بود. مسافران کم شده‌اند. این به چشم همه آمده.

«شاید چون تعداد قطارها بیشتر شده.» یکی از ‏مسافران این را می‌گوید. ‏مسافر دیگر زنی است که از دفتر کارش برمی‌گردد و دو ماسک آبی و سفید دهان و بینی‌اش را ‏پوشانده. «مسیرم تاکسی‌خور نیست، چاره‌ای ندارم جز اینکه با مترو بیایم. اینجا هم که می‌گویند پر از ‏ویروس است، واقعا می‌ترسم و تماسم را با همه خانواده‌ام کم کرده‌ام.

از جان خودمان و عزیزان‌مان ‏می‌ترسیم، اگر دیگران هم رعایت می‌کردند، خیال‌مان راحت‌تر می‌شد.» زنی دیگر از تعداد آدم‌های ‏ماسک‌پوش حیرت کرده، ترسیده و روسری‌اش را پیچیده دور صورتش. ‏در ایستگاه، دخترجوان فروشنده موی مصنوعی می‌نشیند میان جمع دستفروشان دیگر از کسادی بازار ‏می‌گوید. او امروز فروش نداشته و برایش مهم نیست که بیمار شود:

«فروشنده بازاری می‌گفت ‏کارهایش دیگر از چین نمی‌آید و مجبور شده گران کند. خریدار هم نیست. ماسک به چه دردم ‏می‌خورد؟» زن دیگر که پیرتر است، از برگشتنش به مترو می‌گوید: «از نان‌خوردن افتاد‌ه‌ایم، ناچاریم ‏که بیاییم سرکار. جواب فرزند معلول من، همسر از کار افتاده این خانم، بچه‌های آن خانم، جواب شکم ‏گرسنه همه ما را چه کسی می‌داد؟ باید می‌آمدیم، حالا ماسک بود می‌زنیم، نبود هم هیچ.»‏

شمارش مسافران بدون ماسک

‏تنها یک مأمور سکو در ایستگاه فردوسی مشغول دید‌بانی است، دستکش پوشیده، ماسکی کوچک روی ‏صورتش زده و در گوشه‌ای از سکو ایستاده. اواسط فروردین فرنوش نوبخت، مدیرعامل شرکت بهره‌برداری راه‌آهن شهری تهران و حومه (مترو) گفته بود که تست کرونای حدود ۳۰نفر از نیروهای ‏مترو تهران مثبت اعلام شده است.

مأموران سکو هم چهارنفر بودند و حالا با شیوع کرونا، دونفر شده‌‏اند. ‏‏«فکر می‌کنم این هفته را هم فعلا مهلت داده‌اند، چه کنند. بالا ماسک گذاشته‌اند برای فروش. تا ساعت ‏‏٢ که من رسیدم بود. اما فکر می‌کنم امروز را هم فرجه داده‌اند. خیلی وقتی است که شیفتی شده‌ایم. از ‏اسفند گیت را خالی کرده‌ایم و کسی دیگر برای اضافه کار نمی‌ماند.

قبلا در این ایستگاه چهارنفر بودیم، ‏الان دونفریم. شکرخدا هر چهارنفرمان سالم هستیم. الان دونفر درحال استراحت‌اند.» مأمور مسافران ‏بدون ماسک را می‌شمرد؛ زن و مردی که به آدم‌های ماسک‌زده نگاه می‌کنند، پیرمردی که سیاه پوشیده ‏و رد آدم‌ها را می‌گیرد تا انتهای سکو: «خطرناک است. این طرح را دیر اجرا کردند. از روز اول باید ‏برای اجبار دستور می‌دادند.

حالا هم پروتکل داده‌اند و قرار بود دستگاه‌ خودکار فروش ماسک بیاورند ‏اما نیاوردند. به جایش نفر گذاشته‌اند در ایستگاه برای ماسک‌فروشی. فعلا این‌طوری است. مردم هم ‏زیاد نمی‌خریدند.» بعد می‌رود گوشه‌ سکو می‌ایستد و دعا می‌کند که شر ویروس از سر همه بگذرد.‏در ورودی ایستگاه، میز فروش ماسک خالی است. بیرون، شلوغی میدان فردوسی، شلوغی همیشگی ‏است. انگار ویروس به اینجا نرسیده. فروشندگان ارز و موتورسواران، خیلی‌هایشان ماسک ندارند و در ‏گعده‌های کوچک‌شان ایستاده‌اند و قیمت می‌دهند.‏

تجربه دیگر کشورها

اجباری‌شدن ماسک در مترو درحالی در ایران و پس از گذشت حدود دوماه اجباری می‌شود که در ‏بعضی از کشورهای دنیا استفاده از ماسک به رویه بدل شد و حتی برای آن جریمه هم درنظر گرفته ‏شد. نمونه‌اش آلمان است که در اکثر ایالت‌ها پوشیدن ماسک در سوپرمارکت‌ها؛ مراکز خرید و ‏همچنین وسایل نقلیه عمومی اجباری است و همه افراد بالای ٦ ‌سال باید از آن استفاده کنند و ‏مجازاتی که برای ناقضان این تدابیر تعیین شده، از هشدار تا جریمه نقدی است. جریمه‌هایی که رقم آن ‏در ایالت‌های مختلف آلمان متفاوت است.

این اتفاق درکشوری چون اتریش هم افتاده و دولت جمهوری ‏چک هم از اواخر اسفندماه استفاده از ماسک را برای همگان اجباری کرد و آندره و بابیش؛ ‏نخست‌وزیر این کشور در توییترش به دونالد ترامپ توصیه کرد که به شیوه چک تأسی کند؛ چراکه ‏یک ماسک ساده به ادعای او «ابتلا به کرونا را تا ۸۰‌درصد کاهش می‌دهد.» ‏

در ایران؛ درخواست برای اجباری‌شدن ماسک در مترو و اماکن عمومی روز ۲۶ فروردین با مخالفت ‏ستاد ملی مبارزه با کرونا مواجه شد. خبر این مخالفت را زهرا نژادبهرام، عضو هیأت‌رئیسه شورای ‏شهر تهران اعلام کرد و در گفت‌وگویی که پیشتر داشت، هم از بی‌اطلاعی از دلایل این ‏مخالفت گفت. بیش از ۱۵روز از مخالفت ستاد ملی گذشته و حالا قرار است ماسک در مترو اجباری ‏شود و هنوز خبری از اجباری‌بودن آن در سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌های زنجیره‌ای نیست.‏