مناطق آزاد، زمینه‎ای برای فساد و رانت‎خواری

کد خبر: ۱۱۰۳۸۲

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۹:۰۷

عبدالغفور ایران نژاد

نماینده چابهار در مجلس

براساس اصول اقتصادی، مناطق آزاد ایجاد می‎شود تا دولت با استفاده از جاذبه‎‎ها و مشوق‎‎هایی نظیر عوارض گمرکی صفر، بخشش مالیاتی و ده‎‎ها امتیاز دیگر، هم زمینه حضور سرمایه‎گذاران و هم اشتغال افراد این مناطق را فراهم کند ...اما تنها جزیره کیش است که توانسته در امر جذب گردشگر موفق عمل کند و نمی‎توان البته این منطقه را هم یک منطقه ویژه اقتصادی نام گذاشت.

جزیره کیش، بی‎شک، یک منطقه گردشگری موفق است که به‎عنوان نمونه می‎توان از آن تجربه کسب کرد. مناطق آزاد بدون شک دروازه واردات هستند، البته در مناطق محروم‎تر باید نام آن را دروازه قاچاق گذاشت.

مناطق آزاد، دیگر یک محل برای واردات کالا یا صادرات نیستند، بلکه زمینه‎ای برای فساد و رانت‎خواری را نیز ایجاد کردهاند. براساس اهداف تعیین شده، مناطق آزاد می‎بایست سکوی پرشی برای صادرات کالا‎های ایران می‎شدند، اما نهتنها نقشی در توسعه نداشتند بلکه عامل توقف آن هم شدند. روند توسعه یک روند علمی است که نیاز به تحقیق و بررسی بیشتر دارد. نمی‎توان یک شبه تصمیم به راهاندازی یک منطقه ویژه اقتصادی گرفت.

در صورتی که آنچه امروز در مناطق آزاد روی داده و کم و بیش از آن باخبریم، چیزی جز دوری از موضوع اقتصاد مقاومتی به فرموده مقام معظم رهبری نبوده و خبری از حمایت تولید داخلی نیست.

مناطق آزاد بیشتر در مرز‎ها و بندر‎های کشور راهاندازی شده است؛ از اینرو می‎تواند مسیر مناسبی برای تبادل کالا باشد. با توجه به اینکه همواره مناطق آزاد، مناطق ویژه‎ای برای رانتخواران بوده،سهمخواهی بیش از حد ویژهخواران، باعث بالا رفتن میزان قاچاق و جلوگیری از رشد و توسعه منطقه شده است.

این سؤال پیش میآید که مگر دستگا‎های قانونی در این مناطق وجود ندارد.نکته اینجاست که گمرک ورودی مناطق آزاد جزو تشکیلات همان مناطق آزاد به‎شمار می‎رود؛ یعنی سازمان گمرک ایران حضور ندارد.

نظارت و کنترل بر امور واردات کالا‎های خارجی برعهده سازمانی است که از افزایش واردات منافع زیادی نصیبش می‎شود.در چنین شرایطی چگونه می‎توان انتظار داشت که قاچاق انجام نشود و کالا‎ها به‎صورت عادی و قانونی رد و بدل شود.

همیشه ویژهخواران به‎دنبال شرایطی هستند که بتوانند از هر فرصتی برای تحقق اهداف خود استفاده کنند. حال در نبود یک نهاد ناظر، به آسانی فعالیت کرده و از تبعیت هر مورد قانونی سرباز می‎زنند.