آیا نگرانی از کمبود دارو منطقی است؟

کد خبر: ۱۱۱۴۹۵

تاریخ: ۲۱ ارديبهشت ۱۳۹۹ - ۱۸:۱۸

سلامت نیوز:رئیس کمیته صادرات سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران با بیان اینکه امروز جای نگرانی برای صادرات دارو وجود ندارد؛ گفت: «حرف آنها که هیاهو و اغتشاش ذهنی ایجاد می‌کنند این است که اگر امروز اقدام به صادرات دارو بکنیم دچار کمبود می‌شویم، اما بر اساس اعداد و ارقام در بالاترین درصدهای صادرات نهایت 2.5 درصد میزان عرضه دارو در کشور را صادر کرده‌ایم، پس اگر بازاری با این میزان صادرات به هم بریزد آن بازار اشکال ساختاری دارد.»

به گزارش سلامت نیوز به نقل از سپید، مهرداد علیمیان، عضو هیات مدیره و رئیس کمیته صادرات سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران در نشست آنلاین بررسی وضعیت صادرات دارو، اظهار داشت: «ما در بحث صنعت داروسازی سالیانی است که با اتکا به توانمندی‌های داخلی نیازهای کشور را تا بیش از 97 درصد تامین می‌کنیم. آنچه در این سال‌ها اتفاق افتاده این است که توسعه‌ای در انواع محصولات و البته محصولات های‌تیک داشتیم و خوشبختانه در زمینه داروهای پیشرفته در سطح بین‌المللی حرفی برای گفتن داریم.»

ظرفیت خالی تولید داریم

وی افزود: «اتفاقی که در این بین افتاده این است که ما نه‌تنها در توسعه شرکت‌های موجود موفق بوده‌ایم بلکه در ایجاد شرکت‌های جدید هم موفقیت‌هایی داشته‌ایم و به مرور زمان به نقطه‌ای رسیده‌ایم که نه‌تنها جوابگوی نیاز داخلی هستیم، بلکه ظرفیت خالی تولید هم داریم و این ظرفیت به مرو زمان رو به افزایش است.»

علیمیان اضافه کرد: «بالاخره رشد بازار داخلی محدودیت‌هایی دارد و ما هر سال می‌توانیم 10 تا 20 درصد رشد فضای فروش داخلی را داشته باشیم، لذا اینکه بخواهیم با افزایش توان تولید فقط نگاهمان رو به بازار داخلی باشد، تفکر اشتباهی است و حتماً باید به بازارهای صادراتی توجه کنیم و این را در سرلوحه اقدامات خود قرار دهیم. البته باید برای حضور در بازارهای خارجی یک استراتژی متفق هم در سطح شرکت‌ها و هم در سطح کلان ملی داشته باشیم.»

عضو هیات مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی در ادامه گفت: «از دیدگاه کلان داشتن یک استراتژی برای کارهای صادراتی لازم است زیرا اگر بخواهیم فعالیت‌ها و حیات اقتصادی مجموعه‌های ما ادامه داشته باشد، داشتن برنامه و استراتژی معین مهم‌ترین نکته‌ای است که باید به آن بپردازیم.»وی افزود: «در این سال‌ها اقداماتی در ارتباط با بحث صادرات انجام شده است، ولی این فعالیت‌ها بسیار ضعیف بوده و ما نتوانسته‌ایم برند سازی کنیم. البته توانسته‌ایم در بازار داخلی برخی محصولات را برند سازی کنیم و این محصولات جای خود را باز کنند، اما در صادرات هم باید به این موضوع اهمیت زیادی بدهیم زیرا تنها با برند سازی است که می‌توانیم جایگاه خود را در بازارهای صادراتی داشته باشیم.»

پیش‌بینی شوک تامین و تقاضا بعد از ایام کروناعلیمیان در ادامه اظهار داشت: «با توجه به فضای اقتصادی که در ایام اخیر با آن دست‌به‌گریبان هستیم، مطمئن باشیم که پیامدهایی بعد از این ایام در صنعت دارو به وجود خواهد آمد و حتماً ما شوک تامین و تقاضا را خواهیم داشت.»

وی افزود: «شوک تامین و تقاضا به این مفهوم که اگر فکر می‌کنیم تامین دارو به شکل قبل خواهد بود، دچار اشتباه هستیم چون تامین‌کنندگان هم دچار مشکلاتی در تامین مواد اولیه شده‌اند و لذا تامین برای عرضه با شوک مواجه خواهد شد. از طرف دیگر با توجه به فاصله‌گذاری که امروز در همه جای دنیا وجود دارد یک شوکی در بازار تقاضا نیز ایجاد خواهد شد و این شوک تقاضا سهمی از فروش داخلی را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد. ازاین‌رو بازهم باید به‌ ضرورت صادرات توجه کنیم، زیرا نیاز است که به فضایی خارج از فضای فروش داخلی نگاه کنیم.»رئیس کمیته صادرات سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران در ادامه به عدد و رقم‌های صادرات در سال‌های اخیر اشاره کرد و گفت: «در سال 94، 25 کشور هدف صادراتی برای ما وجود داشت با مجموع فروش 42 میلیون دلار و در سال 1395 با مجموع 21 کشور به عدد 59 میلیون دلار فروش رسیدیم.»

علیمیان افزود:‌ «در سال 96 با 21 کشور هدف صادراتی به 79 میلیون دلار فروش رسیدیم و در سال 97 علیرغم اینکه با 34 کشور کار کردیم و شاهد گسترش بازارها بودیم، جمع ارزش صادراتی ما به نزدیک 48 میلیون دلار رسید و این به دلیل محدودیت‌هایی بود که در بحث صادرات دارو ایجاد شد.»

کاهش صادرات دارو در سال 98وی اضافه کرد: «در شش‌ماهه سال 98 هم آمارهای موجود نزدیک به 8 میلیون دلار است و احتمال این را می‌دهیم که به بیش از 30 میلیون دلار فروش برسیم. البته باید آمارهای شش‌ماهه دوم جمع‌آوری شود و پیش‌بینی ما این است که به 30 تا 40 میلیون دلار برسیم، ولی متاسفانه به دلایل تحریم‌ها و ممنوعیت‌هایی که وجود داشت شاهد کاهش در صادرات بودیم.»

علیمیان گفت:‌ «البته نباید فراموش کنیم که کار صادرات یک اقدام استراتژیک و بلندمدت است. البته در برابر استراتژی بلندمدت باید اهداف کوتاه‌مدت نیز تنظیم شود و شرکت‌ها باید در این زمینه حضور فعال داشته باشند تا بتوانند در درازمدت بهره آن را ببینند؛ بنابراین کار صادرات یک کار کوتاه‌مدت مانند فروش داخلی نیست زیرا ممکن است شما در یک بازار خارجی بیش از 5 سال طول بکشد تا به عرضه محصول برسید و بعد از آن است که از ثمرات صادرات استفاده خواهید کرد.»

عضو هیات مدیره سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی افزود: «متاسفانه اتفاقی که در موسسات و شرکت‌ها می‌افتد این است که با تغییر مدیریت کلان و یا جزء آنچه در سالیان گذشته انجام شده کنار گذاشته‌ می‌شود و با این نگاه که دو یا سه سال هزینه کرده‌ایم و نتیجه‌ای عاید شرکت نشده است، فکر می‌کنند باید فرایند را ترک کنند، ولی حرف ما این است که باید ببینند آیا استراتژی درست بوده یا اینکه گام‌ها و هدف‌ها از اول درست تدوین نشده است. لذا درخواست این است که برای صادرات باید با استراتژی حضور یافت و دلسرد نشد.»

علیمیان در ادامه گفت: «یکی دیگر از مشکلات صادرکنندگان قیمت پایه گمرکی است و ما به کمک سندیکا سعی کردیم در این خصوص شفاف‌سازی کنیم و نرخ‌های پایه گمرکی را که همیشه از جانب گمرک یا سایر موسسات مورد اعتراض بود نهایتاً در سنوات اخیر بازبینی کردیم و نرخ‌های پایه گمرکی با یک دستورالعمل مورد وثوق سازمان غذا و دارو قرار گرفت و با یک مکانیسمی که نیاز به تغییرات داشت، به‌روزرسانی شد؛ بنابراین نرخ‌های پایه گمرکی با اعداد و ارقام مشخص در سایت قرار داده شد.پس این نرخ‌ها بر اساس فرمولی که با شرکت‌ها توافق شد به‌راحتی می‌توانند حساب شود و این فرمول محاسباتی فرمولی است که معترضی از جانب گمرک و نهادهای مرتبط نخواه داشت زیرا این نرخ‌ها مورد قبول همه اعم از سازمان غذا و دارو و موسسات نظارتی مرتبط است.»

رئیس کمیته صادرات سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران تصریح کرد: «امروز جای نگرانی برای صادرات دارو وجود ندارد؛ ولی حرف آنها که هیاهو و اغتشاش ذهنی ایجاد می‌کنند این است که اگر امروز اقدام به صادرات دارو بکنیم دچار کمبود می‌شویم، اما بر اساس اعداد و ارقام در بالاترین درصدهای صادرات نهایت 2.5 درصد میزان عرضه دارو در کشور را صادر کرده‌ایم، پس اگر بازاری با این میزان صادرات به هم بریزد آن بازار اشکال ساختاری دارد.»

وی افزود: «سرفصل‌ها و عناوینی که صادر کردیم رقمی در حدود 400 عنوان دارو است که در چند هزار قلم دارویی که در بازار کشور وجود دارد، جای نگرانی نیست. لذا درخواست ما از همه مرتبطان فرایند صادرات این است که با این اعداد و ارقام می‌توانیم با یک اطمینان خاطری بحث صادرات را باز نگه داریم و نیاز نیست به این شدت با آن برخورد کنیم.»

علیمیان در پایان گفت: «ما چند داروی حیاتی داریم که تولیدکننده آن تنها یک واحد است و می‌توان آنها را کنار گذاشت و از سبد صادرات حذف کرد، ولی حرف اصلی ما این است که نگرانی ما نسبت به کمبود دارو در صورت صادرات یک نگرانی اضطرابی است که مبنای صحیحی ندارد.»شرکت‌های ایرانی در بحث مارکتینگ ضعیف عمل کرده‌اندجلال نائلی، معاون امور بین‌الملل در حوزه اقتصادی وزارت بهداشت هم در این نشست گفت: «بحث صادرات یکی از اهداف اصلی حوزه بین‌الملل است. ما در این حوزه بر روی دو مورد اصلی تمرکز داشتیم، مورد نخست افزایش صادرات دارو و تجهیزات و سایر خدمات مرتبط با محصولات پزشکی که این صادرات می‌تواند به‌صورت مستقیم و یا صادرات تکنولوژی و خدمات فنی باشد؛ و مورد دیگر انتقال تکنولوژی به داخل با هدف افزایش توانمندی داخلی و به دنبال آن توسعه صادرات است.»

نائلی با بیان اینکه وظیفه حوزه بین‌الملل زمینه‌سازی و ریل‌گذاری برای توسعه صادرات است، افزود: «در کنار این موضوعات سعی کردیم که از ابزار دیپلماسی سلامت نیز برای توسعه صادرات استفاده کنیم. برای نمونه کشور عراق در سال 2015 که برای اولین بار به‌عنوان یکی از اهداف صادراتی انتخاب شد سعی کردیم ابتدا داروهای ایرانی در این کشور وارد شود و پس از ورود در رده 4 فهرست داروهای خارجی قرار گرفت. البته بعد از مذاکراتی که با وزارت بهداشت این کشور صورت گرفت توانستیم داروهای ایرانی را به کشور عراق وارد کنیم زیرا داشتن استاندارهای FDA و استاندارهای اروپایی برای واردات دارو به‌عنوان یک اصل در این کشور در نظر گرفته شد بود و ما توانستیم با مذاکره به آنها بقبولانیم که شرکت‌های ایرانی صادرات خود را به این کشور با استانداردهای ایران انجام دهند. البته عراق اولویت تجربه جمعی بود که انجام شد گرچه در آن برهه توانمندی صادرات را نداشتیم و بسیاری از شرکت‌های ایرانی با قواعد و قوانین صادرات آشنایی نداشتند.»وی ادامه داد: «خوشبختانه در اولین مذاکرات ایران با عراق ما به گروه 3 منتقل شدیم و بعد از مدتی به گروه دوم نقل‌مکان کردیم و پس از مدتی به گروه یک رسیدیم که این نتیجه مذاکرات بین‌المللی و استفاده از دیپلماسی سلامت بود.»

نائلی در ادامه گفت: «البته هدف‌های بعدی کشورهای سوریه، افغانستان، اندونزی، هندوستان و چین بودند و اخیراً هم با پاکستان ارتباطات خوبی را شروع کرده‌ایم. از طرف دیگر با کشور عمان ارتباطات خوبی گرفته‌ایم و با کشورهای CIS نیز تعاملاتی را داشته‌ایم، اگرچه ورود به این بازار مقداری سخت است ولی توانسته‌ایم ارتباطاتی در این خصوص برقرار کنیم.» معاون امور بین‌الملل در حوزه اقتصادی وزارت بهداشت گفت: «یک مشکل اساسی در بحث توسعه صادرات وجود دارد و آن بحث مارکتینگ است زیرا شرکت‌های ما نتوانسته‌اند این بحث را به‌خوبی عملیاتی کنند. ضمن اینکه ما در زمینه شرایط سخت مالی با مشکلات مواجه هستیم و شرکت‌ها از حمایت‌های لازم برخوردار نیستند. البته شرکت‌ها باید روش‌های لازم و جایگزین را برای توسعه صادرات پیدا کنند زیرا روش‌های مختلفی در این خصوص وجود دارد.»

وی در ادامه گفت: «مشکل دیگر که وجود دارد بحث نقل و انتقالات مالی است و باید از روش‌های دیگر مانند تهاتر استفاده کنیم؛ بنابراین مشکلات بانکی وجود دارد و هیچ کس منکر وجود این مشکلات نیست ولی باید از روش‌های جایگزین استفاده کنیم.»نائلی در پایان اظهار داشت: «امروز بسیاری از کشورهای دنیا می‌دانند که ایران از جایگاه بسیار بالایی در بین کشورهای همسایه برخوردار است و نظام سلامت ما چه در بخش پایه و خدمات بهداشتی اولیه و چه در بخش خدمات تخصصی در بین کشورهای همسایه همیشه اعتبار بسیار خوبی دارد و این اعتبار موجب شده که تمامی خدمات نظام سلامت ما مورد توجه قرار گیرد و ما به‌نوعی سرمشق باشیم. البته درست است که سیاست‌های ما در داخل سیاست‌های درستی نبوده است، ولی توان تولیدکنندگان ما باعث شده است که بسیاری از مواقع بتوانیم قدرت خود را به دیگران نشان دهیم.»