بانک‌های ملی و صادرات بیشترین وام ازدواج را پرداختند

آمارها نشان می‌دهد در مجموع بانک‌های ملی، صادرات، تجارت، قرض‌الحسنه مهر ایران و کشاورزی در پرداخت تسهیلات ازدواج عملکرد بهتری داشته‌اند.

کد خبر: ۱۲۲۱۱

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۳۹۳ - ۰۰:۳۹

به گزارش تجارت آنلاين به نقل از فارس، حفظ نهاد خانواده و به تبع آن مسأله ازدواج یکی از مهم‌ترین موضوعات اجتماعی است. در بند الف اصل 43 قانون اساسی نیز یکی از وظایف حاکمیت فراهم‌آوردن امکانات لازم برای تشکیل خانواده ذکر شده است.

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که تاکنون دولت در ارتباط با موضوع ازدواج انجام داده، تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از محل سپرده‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز مردم است. پرداخت این تسهیلات از سال 84 با تأسیس صندوق مهر امام رضا (ع) آغاز شد و از اواخر سال 87 در قالب سامانه متمرکز تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج ادامه یافت. با راه‌اندازی این سامانه توسط بانک مرکزی، ضمن جلوگیری از برخی سواستفاده‌های نظام بانکی از منابع قرض‌الحسنه، استفاده از بخشی از این منابع به صورت قاعده‌مند و به دور از ملاحظات سلیقه‌ای درآمد.

براساس آمار بانک مرکزی عملکرد این سامانه در 7 سال گذشته به شرح زیر است:

همانطور که در جدول فوق قابل ملاحظه است، کمترین تعداد تسهیلات از ابتدای راه‌اندازی سامانه قرض‌الحسنه ازدواج تا کنون در سال 92 پرداخت شده است. همین مسأله موجب طولانی‌شدن صف دریافت تسهیلات ازدواج شده بود. بر اساس اعلام بانک مرکزی در پایان خرداد سال 1393 حدود یک میلیون و دویست هزار نفر در صف دریافت تسهیلات ازدواج بودند.

هرچند با اقدامات بانک مرکزی، در پایان دی ماه سال جاری تعداد متقاضیان در صف تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج به 547 هزار و 874 متقاضی کاهش یافته است، ولی کماکان متقاضیان دریافت وام 3 میلیونی ازدواج، باید مدت طولانی در صف منتظر بمانند و بانک‌ها در برخی مواقع شرایط بسیار دشواری را برای ضامن‌ها وضع می‌کنند و در برخی موارد مدت بازپرداخت تسهیلات ازدواج را به 2 سال کاهش داده‌اند.

علاوه بر این مبلغ تسهیلات ازدواج از سال 91 تا کنون 3 میلیون تومان بوده است و در حالی که با در نظر گرفتن شاخص قیمت‌ها این مبلغ باید به حداقل 7 تا 10 میلیون تومان افزایش پیدا کند.

بانک مرکزی در چندین بخشنامه در 27 مهر 92، 22 دی 92 و 19 اسفند 92 بانک‌ها را مکلف به کاهش تسهیلات قرض‌الحسنه به کارکنان خود از محل سپرده‌های قرض‌الحسنه کرده است. پیش از این حجم زیادی از منابع حاصل از سپرده‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز مردم صرف پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه به کارمندان بانک‌ها و بستگان آنها می‌شد.

براساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس (به شماره 12830 مورخ 30/11/1391) این نسبت در برخی از بانک‌ها به بیش از 50 درصد هم رسیده بود.

به گفته مسئولان بانک مرکزی تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج در اولویت پرداخت تسهیلات قرض الحسنه قرار گرفته است. این موضوع در تاریخ 19 اسفند 92 به شبکه بانکی ابلاغ شده است. براساس آمار بانک مرکزی در پایان شهریور 1393 سهم تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج از کل تسهیلات قرض‌الحسنه (در 5بانک بزرگ کشور) به 56 درصد رسیده است، این نسبت در سالهای 90 تا 92 به ترتیب 40 درصد، 24 درصد و 53 درصد بوده است.

بانک مرکزی در حال اضافه کردن سایر بانک‌هایی که سپرده قرض‌الحسنه پس‌انداز جذب می‌کنند، به سامانه قرض‌الحسنه ازدواج است. بانک پارسیان در سال 1392 و بانک‌های سامان، انصار، دی، رسالت، ایران‌زمین، توسعه تعاون، حکمت ایرانیان، پاسارگاد و موسسه اعتباری کوثر  بانک‌های هستند که به ترتیب در 10 ماه گذشته به این سامانه اضافه شده‌اند. بناست سایر بانک‌های خصوصی نیز به سامانه افزوده شوند. در حال حاضر 21 بانک و موسسه اعتباری در این سامانه حضور دارند.

جدول زیر عملکرد این بانک‌ها در 10 ماهه ابتدایی سال جاری تشریح شده است:
نام بانک     تعداد تسهیلات     مبلغ تسهیلات     سهم بانک از تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج     متوسط مبلغ هر تسهیلات(میلیارد تومان)     سهم بانک از سپرده‌های قرض‌الحسنه پس انداز
بانک ملی     273724     854.3     25.8     3.1     17.2
بانک صادرات     251534     754.4     22.8     3     11.9
بانک تجارت     114016     357.4     10.8     3.1     8.3
بانک قرض‌الحسنه مهر ایران     113754     341.7     10.3     3     3.1
بانک کشاورزی     112467     332.8     10.1     3     6.7
بانک ملت     102152     305.4     9.2     3     14.7
بانک مسکن     45010     134.9     4.1     3     8.9
بانک رفاه کارگران     44565     133.7     4     3     3.1
بانک سپه     19490     59.4     1.8     3.1     4.2
بانک پارسیان     4719     14.2     0.4     3     3.3
بانک توسعه تعاون     3683     11.1     0.3     3     0.5
بانک سامان     2316     7     0.2     3     0.5
صندوق مهر امام رضا (ع)     458     1.5     0.04     3.2
بانک ایران زمین     396     1.2     0.04     3     0.0
بانک انصار     236     0.7     0.02     3.1     4.1
پست بانک ایران     160     0.5     0.02     3.2     0.3
موسسه اعتباری کوثر     103     0.3     0.01     3
بانک قرض‌الحسنه رسالت     58     0.2     0.01     3     4.9
بانک حکمت ایرانیان     37     0.1     0     3     0.1
بانک پاسارگاد     3     0.01     0     3     1.5
بانک دی     102     0.3     0.01     3     0.0
جمع کل     1088983     3311     100     3     93.9

بر اساس جدول فوق کماکان بانک‌های ملی و صادرات نیمی از تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج را پرداخت کرده‌اند و 12 بانک خصوصی کشور کمتر از یک درصد در پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج سهم داشته اند در حالی که حدود 20درصد از سپرده‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز مردم در دست آنان است.

جهت بررسی دقیق‌تر عملکرد بانک‌ها، سهم آنها از کل سپرده‌های قرض‌الحسنه پس‌انداز نیز در جدول فوق نمایش داده شده است (از آنجاکه اطلاعات جدیدتری منتشرنشده است، اطلاعات مربوط به پایان سال 92 آورده شده است). بانک‌های صادرات، ملی، قرض‌الحسنه مهر ایران، کشاورزی و تجارت سهم‌شان در پرداخت تسهیلات ازدواج از سپرده‌های پس‌انداز بیشتر است و به طور نسبی عملکرد بهتری داشته‌اند.

همچنین بانک‌های ملت، مسکن، قرض‌الحسنه رسالت، انصار، پارسیان و سپه سهمشان در پرداخت تسهیلات ازدواج از سهمشان در سپرده‌های پس‌انداز کمتر است و به طور نسبی عملکرد نامناسبی داشته‌‌اند.

البته ناگفته نماند که برخی بانک‌ها در نیمه دوم سال به سامانه پرداخت تسهیلات ازدواج پیوستند.

سهم صندوق ازدواج، اشتغال و مسکن مهر امام رضا (ع) نیز 0.04 درصد است. با وجود اینکه یکی از مهم‌ترین اهداف این صندوق تسهیل در امر ازدواج بوده است بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس (به شماره 13993 مورخ 25 آبان 93) حدود یک درصد از کل تسهیلات آن صرف قرض‌الحسنه ازدواج شده است.

در مجموع می‌توان گفت بانک‌های ملت، مسکن و پارسیان و صندوق مهر امام رضا نامناسب‌ترین عملکرد را در ارتباط با پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج داشته اند.

همچنین بر اساس جدول فوق (ستون متوسط مبلغ وام) بانک‌های ملی، تجارت، سپه، انصار، پست بانک و صندوق مهر امام رضا در مجموع به حدود 20 هزار نفر (2درصد از متقاضیان) در 10 ماه گذشته تسهیلات 5میلیون تومانی پرداخت کرده‌اند. با توجه به جدول یک این نسبت در سال‌های 91 و 92 بیشتر بوده است و حدود 5درصد بوده است. در سال جاری به دستور بانک مرکزی پرداخت تسهیلات 5 میلیونی به متقاضیان دارای شرایط خاص متوقف شد.