ماموریت «گروسی» در تهران چیست؟

در آستانه نشست کمیسیون مشترک برجام شاهد سفر دبیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی به کشورمان هستیم.

کد خبر: ۱۲۹۰۱۱

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۱:۲۲

فاطمه زهرا نصراللهی: در آستانه کمیسیون مشترک برجام که یازدهم شهریور در وین برگزار می‌شود، شاهد خبر سفر مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی به ایران هستیم. این نخستین سفر گروسی به ایران از زمان تصدی مقام ریاست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ماه دسامبر ۲۰۱۹ است که با حواشی مختلفی همراه است. برخی این سفر را مثبت می‌شمارند و برخی دیگر آن را سفری برای برآورده کردن درخواست رژیم صهیونیستی و قمار انتخاباتی ترامپ تلقی می‌کنند.

کاظم غریب آبادی سفیر و نماینده دائم کشورمان نزد سازمان‌های بین المللی در وین می‌گوید گروسی مدیرکل آژانس در راستای تعاملات و همکاری‌های جاری ایران و آژانس، بنابر دعوت ایران، هفته جاری به کشورمان سفر می‌کند، ایران یکی از شرکای اصلی آژانس است و امیدواریم این سفر به تقویت همکاری‌های متقابل بینجامد. او همچنین در ادامه گفت که ایران یکی از اصلی‌ترین شرکای آژانس به شمار می‌رود و  غریب آبادی ابراز امیدواری کرد که سفر مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی باعث تقویت همکاری‌های دوجانبه شود.

ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی روابط خوبی دارند و تاکنون کشورمان بیشترین بازرسی‌های بازرسان آژانس در بین کشور‌های جهان را داشته است، با این حال آژانس بین المللی انرژی اتمی براساس گزارش‌های ادعایی، اتهام‌هایی را درباره فعالیت‌های هسته‌ای اعلام نشده در دو مکان در ایران مطرح کرده است.

این سازمان در گزارشی ماه پیش ضمن اذعان به اینکه در حال انجام بازرسی‌های بی‌سابقه از تأسیسات هسته‌ای اعلام شده ایران است، گفت که خواستار بازرسی از اماکنی بوده که ممکن است در آن‌ها در اوایل سال ۲۰۰۰ پژوهش‌هایی در مقیاس کوچک بر روی مواد هسته‌ای انجام شده باشد. این در حالی است که ایران بار‌ها اعلام کرده درخواست آژانس مبتنی بر ادعا‌های رژیم صهیونیستی به عنوان دشمن جمهوری اسلامی ایران است.

گروسی در بیست و ششم خرداد در جلسه شورای حکام ادعا‌هایی را درباره برنامه هسته‌ای ایران مطرح کرد. وی گفت: من با نگرانی جدی اشاره می‌کنم که به مدت بیش از چهار ماه است که ایران برای ما دسترسی به دو محل را ایجاد نکرده است، او همچنین گفت که من از ایران می‌خواهم که فورا و کاملا با آژانس همکاری کند از جمله اینکه بی‌درنگ دسترسی به محل‌های تعیین شده از جانب ما را فراهم کند.

اظهارات گروسی در حالی مطرح می‌شود که سید عباس موسوی سخنگوی پیشین وزارت خارجه کشورمان، گزارش اخیر آژانس و ادعا‌های مطرح شده در آن را مورد انتقاد قرار داد و گفت که رژیم صهیونیستی و شخص نتانیاهو موضوعی که بسته شده  را باز می‌کنند و این جای تاسف دارد که آژانس به جای اتکا به مدارک متقن و نگاه به همکاری‌های سطح بالای ایران با آژانس به ادعا‌های رژیمی می‌پردازد که خصومتش با مردم، نظام ایران و خطری که برای عرصه بین الملل دارد بر همگان مشخص است.

همه این‌ها در حالی مطرح می شود که بر اساس گزارش بلومبرگ، طی ۱۰ سال گذشته، بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی در سال ۲۰۱۹ بیشترین بازدید را از سایت‌های هسته‌ای ایران داشته اند.

با این همه گروسی قرار است برای نخستین بار به ایران سفر کند آن هم پس از کش و قوس‌های اخیر واشنگتن و هم پیمانانش بر سر فعال کردن تحریم‌ها از سوی شورای امنیت سازمان ملل که در نهایت سرشان به سنگ خورد.

پیش‌تر سید کمال خرازی رئیس شورای راهبردی روابط خارجی کشورمان نسبت به مواضع و اقدامات آژانس این گونه واکنش نشان داد که سیاست‌های غلط اروپایی‌ها تلاش آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران و اقدام سه کشور فرانسه، انگلیس و فرانسه در آژانس انرژی اتمی علیه ایران و رفتار مشکوک مدیرکل آن سازمان بی تردید به فروپاشی برجام منجر خواهد شد.

خرازی همچنین با اشاره به ملاقات مدیرکل آژانس با برایان هوک، مسئول امور ایران در دولت آمریکا در ۱۱  تیر امسال را نشانه هماهنگی گروسی با مرکز توطئه علیه ایران دانست و گفت که ملاقات مدیرکل آژانس با برایان هوک مسئول امور ایران، نشان می‌دهد که وابستگی و عدم استقلال آقای گروسی تا چه حد است و او  با بی پروایی به هماهنگ کردن اقدامات خود با مرکز توطئه علیه ایران می‌پردازد. این ملاقات نشان می‌دهد که آقای گروسی از کجا دستور می‌گیرد و اقدام سه کشور اروپایی در کجا برنامه ریزی شده است.

ماموریت گروسی در ایران چیست؟

رافائل گروسی گفته است که تصمیم گرفته شخصا به تهران سفر کند تا درباره اهمیت همکاری مشترک با ایران صحبت کند. دیدار گروسی از تهران درست یک هفته پیش از برگزاری نشست کمیسیون مشترک برجام در وین در روز دوشنبه ۱۱ شهریور (اول سپتامبر) انجام می‌گیرد. در نشست کمیسیون مشترک برجام علاوه بر ایران نمایندگان کشور‌های آلمان، فرانسه، بریتانیا، روسیه و چین حضور خواهند داشت.

ابوالفضل ظهره‌وند کارشناس مسائل بین الملل در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان، با اشاره به اینکه سفر گروسی به ایران در آستانه جلسه کمیسیون مشترک برجام در ۱۱ شهریور در وین انجام می‌شود، گفت که در این سفر بحث دیدار از دو تأسیسات هسته‌ای را که بنا بر ادعای این سازمان محل ذخیره مواد هسته‌ای اعلام نشده، مطرح است و هم اینکه گروسی برای آشنایی از نزدیک با فعالیت هسته‌ای ایران و استفاده از آن در جلسه کمیسیون مشترک برجام به تهران می‌آید.

کارشناس مسائل بین الملل در ادامه گفت که گروسی به جای اینکه بحث دیدار از دو تاسیسات هسته‌ای ایران که به قول خودشان محرمانه است را مطرح کند، بهتر بود اعلام می‌کرد که برای آشنایی نزدیک با فعالیت هسته‌ای ایران به کشورمان می‌آید، چراکه ایران همواره فعالیت خود را گزارش کرده و بازرس‌های قبلی هم شاهد بودند.

محمد صادق کوشکی تحلیلگر مسائل سیاسی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان،  با اشاره به بحث دیدار مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی از دو تاسیسات هسته‌ای ایران که به قول خودشان محرمانه است، گفت که  این بازدید‌ها بر مبنای درخواست رژیم صهیونیستی است و آژانس به عنوان مجری خواسته رژیم صهیونیستی درخواست کرده که از نقاطی از ایران بازدید کند که به هیچ عنوان جزء مجموعه‌های هسته‌ای ما نیستند.

تحلیلگر مسائل سیاسی با بیان اینکه گوش دادن به درخواست رژیم صهیونیستی توسط آژانس انرژی اتمی با اهداف این سازمان به عنوان یک مجموعه فنی و تخصصی سازگار نیست، گفت که اکنون منافع و امنیت ملی ما ایجاب می‌کند تا به دبیرکل آژانس تفهیم شود اگر مایل هستند همکاری‌های ما با آژانس ادامه پیدا کند، این سازمان باید توقعات خود را در چارچوب حقوقی و فنی مطرح کند و منعکس کننده خواسته‌های رژیم صهیونیستی و آمریکا نباشد.

کوشکی تاکید کرد که اگر آژانس بخواهد اهرم فشار رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران شود، ما باید بررسی کنیم که همکاری با آژانس به نفع امنیت ملی ماست یا خیر، یا اینکه ترجیح می‌دهیم که همکاری با آژانس را خاتمه دهیم یا خیر.

او همچنین در ادامه می گوید که ممکن است  اروپایی‌ها از گزارش یا بازخورد سفر دبیرکل آژانس به عنوان یک اهرم فشاری در کمیسیون مشترک برجام استفاده کنند و عجیب نخواهد بود اگر آن‌ها بخواهند سفر دبیرکل آژانس به ایران و نحوه مواجهه جمهوری اسلامی ایران با دبیرکل آژانس را به عنوان اهرم فشاری استفاده کنند.

تحلیلگر مسائل سیاس معتقد است که منافع و امنیت ملی ما ایجاب می‌کند  به دبیرکل آژانس درباره ادعای این سازمان مبنی بر بازدید از دو تاسیسات هسته‌ای ایران، گوشزد شود، چراکه اگر در مقابل خواسته‌های غیر قانونی و غیر فنی آژانس عقب نشینی کنیم، باید در نشست مشترک برجام هم عقب نشینی کنیم و منافع و امنیت خود را زیر پا بگذاریم.

وقتی جای بازرسان آژانس با افسران جاسوس آمریکایی عوض می‌شود!

ظهره وند کارشناس مسائل بین الملل  در این باره می گوید که  بعد از گزارشات متعدد مدیرکل قبلی آژانس انرژی اتمی، مبنی بر اجرای کامل تعهدات توسط ایران شاهد گزارشات آقای گروسی بودیم که به صورت دو پهلو فضای کار را پیچیده کرد، در حالی که می‌توانست انگشت اتهام خود را به سمت آمریکایی‌ها ببرد که مانع از خریداری مازاد ۳۰۰ کیلو اورانیوم شدند، اما او نه تنها این کار را نکرد بلکه از بی عملی و عدم اجرای تعهدات از سوی اروپایی‌ها در قبال برجام هم حرفی به میان نیاورد.

کوشکی تحلیلگر مسائل سیاسی هم در این باره گفت که سابقه همکاری‌های ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نشان داده است که متاسفانه آژانس هیچ وقت به عنوان یک مجموعه فنی به تعهدات خود عمل نکرده و در گزارش‌های خود اسیر سیاسی کاری‌ها، فشار آمریکایی‌ها و قدرت‌های غربی شده است، این موضوع را با نگاه به گذشته همکاری‌های تهران با آژانس مشاهده می‌کنیم.

او همچنین معتقد است که بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی هم در مواجهه با ایران رفتار فنی و حرفه‌ای از خودنشان نمی‌دادند و متاسفانه مواردی را شاهد بودیم که بازرسان به جای اینکه به عنوان نماینده سازمان بین المللی فنی تخصصی رفتار کنند به عنوان افسران جاسوس آمریکایی و امثال آن عمل می‌کردند.

گروسی در ایران؛ به دنبال درخواست اسرائیل یا برگ برنده ترامپ؟

کارشناسان هم معتقدند از آنجایی که آمریکا تیرش در برجام به سنگ خورده حالا تیری در تاریکی انداخته و می خواهد آخرین شانس خود را این بار از طریق فشار آژانس انرژی اتمی بر ایران برای فعال کردن تحریم های ایران در شورای امنیت است.

فواد ایزدی کارشناس مسائل آمریکا در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان هم با اشاره به اینکه دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا رو به پایان است و فشار حداکثری او جواب نداده است،  می‌گوید که ترامپ نیاز دارد که از همه ابزار‌های خود برای پیروز شدن در انتخابات آینده واشنگتن استفاده کند.

او همچنین می‌گوید به نظر می‌رسد که آژانس انرژی اتمی به دنبال ایجاد بحران ساختگی ادامه دار است و متاسفانه دبیرکل فعلی این سازمان هم فردی مانند آمانو است و همانطور که گفته شد انتخاب دبیرکل آژانس هم بیشتر اوقات با نظر آمریکا همراه بود، لذا جمهوری اسلامی ضمن همکاری با آژانس این اجازه را دارد که با برخی درخواست های این سازمان که زیر مجموعه آژانس نیست، همراهی نکند.

او با اشاره به اهداف گروسی از سفر به ایران گفت که قاعدتا سبک کار آژانس بین المللی این بود که بحث فنی را مطرح کند، اما این سازمان بحث فنی را به گونه‌ای سیاسی مطرح می‌کند،  لذا باید مکانیسمی باشد که بازدید از سایت ایرانی جنبه بهانه پیدا نکند، همچنین کشورمان باید مطمئن شود که دغدغه آژانس فنی است، اما اگر موضع آنها سیاسی باشد، پاسخ هم باید سیاسی باشد.

در پایان باید منتظر ماند و دید که گروسی چه اظهارات و گزارشی را  از سفر خود به ایران مطرح می کند، چراکه جهانیان نظاره گر هستند که  سفر گروسی به ایران در راستای مسائل فنی بوده یا مسائل سیاسی؟ اگر این دیدار از فعالیت‌های هسته ای ایران به منظور سیاسی باشد و به گفته کارشناسان در راستای قمار انتخاباتی ترامپ باشد، اعتبار آژانس زیر سوال می رود و در نهایت  زمستان می رود و سیاهی به زغال می ماند.