هوای پاک خریدنی نیست، ساختنی است

جواد فقیه عبداللهی معاون مهندسی و پشتیبانی بانک انصار در یادداشتی با عنوان، تأکیدی بر ضرورت کاهش هزینه های انرژی در بانک‌‍ ها با بهره گیری از انرژی خورشیدی آورده است.

کد خبر: ۱۲۹۴۲۶

تاریخ: ۰۵ شهريور ۱۳۹۹ - ۱۷:۵۰

خورشید به عنوان بزرگ‌ترین، پاک‌ترین و مقرون به صرفه‌ترین منبع انرژی جهان قادر است آینده انرژی و سوخت را در دنیا متحول کند. این منبع اصولاً به عنوان یک راکتور هسته ای طبیعی، بسته های کوچکی از انرژی به نام فوتون را آزاد می کند که این فوتون ها فاصله 150 میلیون کیلومتری خورشید تا زمین را در زمان تقریبی 8 دقیقه طی و تمامی نیازهای انرژی جهان را تأمین می کنند.
امروزه فناوری های مختلفی برای تبدیل نور خورشید به انرژی مصرفی اختراع شده است که متداول ترین آنها، طراحی خورشیدی«passive» برای سرمایش و گرمایش محیط و طراحی فناوری«فتوولتائیک» برای برق هستند. سیستم فتوولتائیک یک سیستم الکتریکی و از پنل های خورشیدی ، اینورتر و چند جزء دیگر تشکیل شده است.
عملکرد سیستم پنل های خورشیدی بدین شکل است که نور خورشید با تابیدن به آنها تبدیل به ولتاژ DC شده و سپس توسط یک اینورتر ولتاژ DC به AC تبدیل می‌شود، در این مرحله می توان از این ولتاژ برای تأمین نیروی برق استفاده کرد. حال برای اینکه بتوان در هنگام شب و روزهای غیرآفتابی نیز از انرژی خورشیدی استفاده کرد نیاز به نوعی از ذخیره سازی انرژی است که این کار معمولاً توسط سیستم هوشمندی به نام« NET METERING» انجام می شود که از باتری‌های دیپ‌سایکل با عمر 10 تا 20 سال تشکیل می‌شود. این فنّاوری انرژی مازاد را در طول مدت تولید انرژی و از آن در هنگام شب و روزهای ابری استفاده می کند که نتیجه آن استفاده دائمی و بدون نگرانی در تمام ایام سال است.
کاربردهای انرژی خورشیدی بسیار فراگیر است و شامل طیف گسترده ای از حوزه های : گرمایشی، سرمایشی، تهویه، آشپزی، تصفیه آب، معماری، کشاورزی و باغبانی، حمل و نقل، تولید سوخت و... می شود. این فنّاوری هم مانند سایر فنّاوری ها دارای مزایا و معایبی است که از حمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
مزایای انرژی خورشیدی:
1 پایداری : انرژی جایگزین پایداری برای سوخت های فسیلی به شمار می رود. هر روز 73 هزار تراوات انرژی خورشید به سطح زمین می رسد که 10 هزار برابر بیشتر از مصرف روزانه انرژی درکل جهان است.
2 تأثیر کم بر محیط : تأثیر انرژی خورشیدی به محیط در مقایسه با سوخت های فسیلی بسیار کمتر است، این انرژی گاز گلخانه ای منتشر نمی کند زیرا فناوری مربوط به آن نیاز به احتراق سوخت ندارد.
3 استقلال انرژی: از آنجا که نور خورشید در اغلب کشورهای دنیا فراوان است، بنابراین می تواند هر کشوری را به یک تولید کننده انرژی بالقوه تبدیل کند و وابستگی کشورها به انرژی را کاهش دهد و از طرفی امنیت آنها را افزایش دهد.
درکنارمزایای بی شمار انرژی خورشیدی معایبی هم در این خصوص بچشم می خورد که از مهم ترین آنها می توان به اختصاص فضای زیاد برای نصب صفحات گسترده PV برای تولید برق اشاره کرد که برای هر مگاوات برق به 5/3 تا 10 جریب زمین نیاز است. بدیهی است این مقدار زمین می تواند آسیبی برای زمین و حیات وحش ایجاد کند.
به نظر می رسد با توجه به صلاح و صرفه ای که در استفاده از این انرژی پاک و ارزان قیمت وجود دارد و با عنایت به توسعه فنّاوری های مرتبط با انرژی خورشیدی، به ‌زودی شاهد بهره گیری روزافزون تمام دنیا از این منبع انرژی رایگان خواهیم بود.
ایران با داشتن 300 روز آفتابی در طول سال، جزء نواحی پرتابش جهان (با متوسط تابش روزانه بین 4.5 تا 5.5 کیلووات ساعت بر متر مربع) محسوب شده و یکی از کشورهای دارای پتانسیل بالا در زمینه دریافت انرژی خورشیدی است که این پتانسیل مطلوب انرژی در بسیاری از نقاط کشور می تواند برای استفاده از تجهیزات خورشیدی به خوبی مورد استفاده قرار گیرد.
در ایران ورود انرژی خورشیدی برای تولید برق مربوط به اواخر دهه 60 است . شرکت برق آفتابی «هدایت نور یزد» جزو اولین شرکت ها در زمینه تولید پنل های خورشیدی، در سال 1371 است که با استفاده از فنّاوری کشور آلمان و با ظرفیت تولید سالانه 3 مگاوات در تهران راه اندازی شد. در سال 1374 نیز سازمان انرژی های نو در ایران موسوم به «سانا» افتتاح و متولی استفاده از منابع انرژی های تجدید پذیر و جلب مشارکت بخش خصوصی با خرید و فروش تضمینی برق تجدید پذیر شود. و نهایتاً در اواخر سال 1378 با افزایش نسبی تعداد پروژه های تجدید پذیر ، وزارت نیرو پیشنهاد دولتی شدن شرکت سانا را مطرح کرد که در همان سال موافقت شد و بدین ترتیب سازمانی در بدنه تشکیلات دولت به فعالیت های مرتبط با توسعه انرژی های پاک و تجدید پذیر شکل گرفت.
از سال 1387 و با ورود شرکت های خصوصی به عرصه تولید پنل های خورشیدی به منظور تولید محصول قابل رقابت در بازارهای جهانی و مطابق با استانداردهای بین المللی، خطوط تولید با ظرفیت های 10 مگاواتی راه اندازی گردید. از آن جمله می توان به شرکت های الکترونیک سازان، هدایت نور یزد،آریا سولار بیرجند و هورسا اشاره کرد. از سال 1395 تا به امروز نیز مجوزهای زیادی برای احداث نیروگاه های بزرگ خورشیدی با سرمایه گذاری های خارجی صادرشده که با خروج آمریکا از برجام متوقف شده است.
در این راستا بانک انصار با عنایت به قدرت و گستردگی انرژی خورشیدی و اهمیت آن برای تولید انرژی، الکتریسیته، حرارت آب و گرمایش ساختمان های خود چند سالی است که فعالیت های خود را با هدف کمک به محیط زیست و ارزش افزایی برای ذینفعان از طریق کاهش مصارف انرژی در شعب و همچنین کسب در آمد برای بانک از محل فروش برق به سازمان های ذی ربط) آغاز کرده است.
بانک انصار برای تحقق این امر و بررسی موانع و راهکارهای مناسب، طی سال های گذشته اقدامات زیر را انجام و برای پیاده سازی کامل آن تلاش های درخوری انجام داده است که برخی از آنها عبارت‌اند از:
1 بررسی میزان پتانسیل هریک از حامل های انرژی تجدید پذیر در شعب مختلف بانک انصار
2 شناسایی و انتخاب شعب مناسب برای پیاده سازی (سایت یابی)
3 تهیه چشم اندازی مدون برای آینده انرژی های تجدیدپذیر در شعب بانک انصار
4 تهیه توجیهات اقتصادی لازم با توجه با عوامل گوناگون مطروحه
5 انجام برنامه ‌ریزی های لازم در خصوص نحوه و ظرفیت سرمایه گذاری ها با تشخیص ارجحیت برای هریک از انرژی های تجدید پذیر
6 تهیه برنامه ای مدون جهت توسعه فناوری های مربوط در بانک انصار
بانک انصار طی سال های گذشته حداکثر تلاش خود را برای تبدیل بناهای خود به «ساختمان های سبز و هوشمند» مصروف داشته و در این مسیر بدون تردید و توقف به پیش می رود و در این راستا ضمن پیاده سازی برنامه های مدون خود، صرفه جویی در هزینه ها، استفاده کمتر از منابع ملی، فرهنگ سازی برای استفاده صحیح از انرژی های پاک و کاهش آلودگی سوخت های فسیلی را مطمح نظر دارد. زیرا معتقد است هوای پاک خریدنی نیست بلکه ساختنی است و همه ما مکلف به ساختن آن به قدر وسع خود هستیم.