تجارت آنلاین از نقش سفته بازان و دلالان در آشفتگی بازار ارز گزارش می دهد

ضرورت مقابله با بحران سازان اقتصادی

یک کارشناس مالی با تاکید بر این که توضیح علمی دلیل افزایش قیمتها در ماههای گذشته امر آسانی نیست، گفت: بخش زیادی از دلایل مربوط به افزایش بسیار زیاد قیمتها و تورم، ریشه پولی ندارد یا به عبارتی، تحت تاثیر عوامل روانی چون انتظار تورمی است؛

کد خبر: ۱۳۷۶۷۸

تاریخ: ۰۴ آبان ۱۳۹۹ - ۱۲:۰۴

کورش شرفشاهی: هنگامی که مسوولان برای اداره کشور انتخاب می شوند، گمان می کنیم که بحران ها را با ابزاری که در اختیار دارند، مدیریت می کنند، اما هنوز مدتی از مدیریتشان نگذشته که فریاد می زنند اختیار نداریم و در ادامه از بحران آفرینان پشت پرده رونمایی می شود، آنهایی که برای کسب سود ونفع شخصی، درآمدهای کلانی به دست می آورند. یکی از این بازارها، بازار ارز است که همه چیز را به دنبال خودش می کشاند. بدتر اینکه بازارهای کاذبی تحت عنوان معاملات فردایی و معاملات شبانه تشکیل شده که بدون رد و بدل کردن حتی یک اسکناس خشک، برای دلار و البته اقتصاد کشور قیمت گذاری می کنند. پس از آنکه دلار از قله ۳۲ هزار تومان عبور کرد، به یک باره به عدد ۲۵ هزار تومان سقوط کرد اما باز هم یک باره وارد کانال ۲۹ هزار تومان شد. معنای این بالا و پایین شدن های بیهوده، بی ثباتی بازار اقتصادی است که البته ریشه در فساد ناشی از دلالی و سفته بازی دارد.

معاملات فردایی و شبانه

متاسفانه یکی از جدی ترین مشکلات کشور ما وجود قوانین زیان آور است. بر اساس ماده ۱۳ مقررات ناظر بر عملیات ارزی صرافیها، انجام هرگونه معاملات فردایی توسط اشخاص حقیقی و حقوقی منع قانونی دارد. در معاملات فردایی ذینفعان بازار ارز در پایان یک روز معاملاتی، در رابطه با قیمت ارز در روز آینده با یکدیگر وارد معامله میشوند و براساس پیشبینیهایی که از نرخ ارز در روز آینده دارند، تعهداتی طرفینی را بر عهده میگیرند. در واقع تلاش میکنند با پیشبینی صحیح نرخ ارز در آینده، به سود نامشروع دست پیدا کنند و طبعاً زیان ناشی از پیشبینی ناصحیح خود را نیز میپردازند. در معاملات فردایی ارزی مورد مبادله قرار نمیگیرد و تنها مابهالتفاوت میان نرخها به صورت ریالی تسویه میشود، به همین جهت اکثر معاملات در بازار فردایی به شکل صوری و یا به منظور تهییج بازار و هدایت نرخ ارز به مقاصد دلخواه دلالان صورت میگیرد. در معاملات شبانه نیز دلالان پس از پایان ساعت کاری صرافیهای رسمی و بانکها اقدام به خرید و فروش صوری ارز نموده و با این دست اقدامات سعی در قیمتسازی کاذب و برهم زدن نظم معاملات روز آتی دارند.تاثیرات مخرب این دست اقدامات و فعالیتهای دلالانه در بازار ارز که برخی از تلاشهای صورت گرفته برای ثبات بازار ارز را ضایع میکند، این تکلیف را بر شانه مدیران اقتصادی و به ویژه بانک مرکزی قرار میدهد تا با تلاش خود زمینه هرگونه تخلف را از میان برده و آرامش را در بازار ارز تضمین کنند.

دستگیری۴۳ اخلالگر ارزی

برای اثبات وجود اخلالگران در نظام اقتصادی، کافی است به عملکرد جدید وزارت اطلاعات توجه کنیم به نوعی که وزارت اطلاعات اعلام کرد: به دنبال رصد و شناسایی مستمر فعالیتهای اخلالگران در بازار ارز، تعداد ۴۳ نفر از فعالان غیرمجاز بازار ارز در استان اصفهان دستگیر شدند که در میان این افراد دو نفر طلافروش و یک صراف حضور دارند و سایر افراد نیز از جمله دلالان فعال در بازار ارز هستند. در این رابطه یک منبع آگاه به فارس گفت: ردیابی مالی حسابهای بانکی متهمان توسط نهادهای نظارتی نشانگر آن است که گردش مالی حسابهای بانکی متهمان (تنها در بانک ملی و بانک ملت) حجمی بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد ریال را شامل میشود.این منبع آگاه افزود: بخش عمده فعالیت این متهمان در حوزه خرید و فروش غیرمجاز ارز در قالب معاملات فردایی و معاملات شبانه بوده است. این افراد سعی داشتند به زعم خود با استفاده از روشهای پیچیده، تخلفات خود را از دید نهادهای نظارتی پنهان سازند. به عنوان مثال یکی از صرافان با استقرار دفتر اصلی معاملات خود در یک زیرزمین مخفی، مراودات مالی واقعی خود را پنهان ساخته و با معرفی دفتر معاملات دیگری به بانک مرکزی، اقدامات مجرمانه خود را دنبال میکرد که با اقدامات اطلاعاتی و عملیاتی به هنگام، امکان ادامه فعالیت از این صراف سلب شد.

عوامل بیرونی و درونی گرانی ارز

در همین رابطه نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس هفتم گفت: بالا رفتن نرخ ارز ریشه در دو عامل بیرونی (جنگ اقتصادی و شیطنت دنیای سلطه) و درونی است که مهم ترین عامل، ضعف مدیریت، تصمیمگیری، سیاستگذاری و برنامهریزی درخصوص ارز است که قیمت آن را به صورت بی مهبا بالا برده است. محمد خوش چهره گفت: درست است که کشور دچار کمبود ارز است اما این موضوع خود را در قالب کاهش ارزش پول ملی نشان میدهد. دولت بهجای اینکه با مدیریت عرضه ارز، فضا را کنترل کند درمسیر دیگری گام برداشته است. وی افزود، هر دو دولت اعلام کردند که هرکس هرچقدر که میخواهد سکه و ارز بخرد، پس از اینکه به سبب تحریک تقاضا هجوم مردم به بازارهای سکه و ارز شکل گرفت و تقاضا به صورت سوداگرانه در این بازارها افزایش یافت، بعد سلطان سکه را اعدام کردند. این درحالی است که خودشان زمینه افزایش تقاضا و هجوم تقاضا را ایجاد کردند.نماینده پیشین مجلس گفت: این بدین معناست که جلوی تقاضاهای سودا گرانه، سفتهبازی و تلاشهای سازمان یافتهای که سیآیای و موساد طراحی کردند گرفته نشد.

عوامل روانی عامل اصلی تورم

از سوی دیگر یک کارشناس مالی با تاکید بر این که توضیح علمی دلیل افزایش قیمتها در ماههای گذشته امر آسانی نیست، گفت: بخش زیادی از دلایل مربوط به افزایش بسیار زیاد قیمتها و تورم، ریشه پولی ندارد یا به عبارتی، تحت تاثیر عوامل روانی چون انتظار تورمی است؛ بنابراین پیشبینی میشد که این روند پایدار نباشد و شکسته شود. میثم رادپور گفت: مشکلاتی مانند کرونا و تحریمهای آمریکا باعث مشکلاتی مانند کاهش شدید درآمدهای ارزی، مشکل تامین ارز مورد نیاز بازار و افزایش حجم نقدینگی شده است. اما این یک واقعیت علمی است که با این عوامل نمیشود این حجم از گرانی را مطابق با تئوریهای موجود توجیه کرد.این کارشناس بازارهای مالی گفت: بخش زیادی از دلایل این افزایش بسیار زیاد قیمتها و تورم، ریشه پولی ندارد یا به عبارتی تحت تاثیر عوامل روانی همچون انتظار تورمی است. بنابراین پیشبینی میشد و میشود این روند پایدار نباشد و شکسته شود. شرایط اقتصادی ما در ماههای اخیر به گونهای شده که مردم مشاهده میکنند، همه اجناس در حال گران شدن هستند. بنابراین انتظاری در عموم جامعه شکل گرفته که اگر امروز خرید نکنی، ضرر کردهای. این انتظار متاسفانه یک واکنش غیرطبیعی را در بازارهای داخلی ایجاد کرده است.

تاثیرات گرانی ارز بر دیگر کالاها

این کارشناس افزود: در ماههای اخیر علاوه بر بازار ارز در بازارهای طلا، خودرو، مسکن، کالای دیجیتال و غیره نیز تورمی شدیدی حکم فرماست که برای توجیه آنها هم نمیتوان تنها به ریشه پولیهای پولی تورم اکتفا کرد. بنابراین همانگونه که در تحولات هفته جاری بازار ارز دیده میشود، انتظار میرود این تورم دوام نداشته باشد و در نهایت تمام این بازارها به مرحله اصلاح و تعدیل قیمت برسند.وی علاوه بر اقدامات بانک مرکزی از دیگر دلایل شکسته شدن قیمتها در بازار ارز را بازگشت درآمدهای ارزی غیرنفتی کشور به سطح دوران پیش از کرونا دانست و افزود: بحران کرونا و بسته شدن مرزها درآمد ارزی غیرنفتی کشور را هم تحت تاثیر خود قرار داده بود، اما آمارهای ماههای اخیر نشان میدهد که شرایط اقتصادی کشور در حال بازگشت به مرحله پیش از کرونا است. به عنوان مثال در شش ماه ابتدای امسال کشور ما ۱۳ میلیارد دلار صادرات داشته است که حدود ۳۷ درصد کمتر از صادرات سال قبل است، اما میزان صادرات شهریورماه تنها ۵ درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل است. این روند، این امید را در فعالان اقتصادی ایجاد کرده است که روند صادرات کشور ما به دوران پیش از کرونا بازگشت کرده است.