صنعت نفت پس از اوپک

کاهش سرمایه گذاری در بخش نفتی ممکن است در نهایت به افزایش بهای آن در بازارهای جهانی منجر شود.

کد خبر: ۱۴۸۶۱

تاریخ: ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۴ - ۱۷:۲۱

به گزارش تجارت آنلاين به نقل از خبرآنلاین، شرکت های بزرگ نفتی در تلاش هستند سرمایه گذاری های خود را در میادین بزرگ نفتی افزایش دهند. این در حالی است که اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت - اوپک-همواره تلاش می کردند بهای نفت را ثابت نگه دارند و این اقدام هم به نفع خودشان و هم به نفع دیگر کشورها بود. اما مدتی است که صنعت نفت مسیر خود را تغییر داده و رویکرد جدیدی در حال تأثیر گذاری بر بازارهای نفتی است.
در حال حاضر الگوی سنتی استیلای اوپک بر بازارها در هم شکسته است. در روز 13 ماه مه ، آژانس بین المللی انرژی - نماینده کشورهای مصرف کننده نفت - اعلام کرد عرضه نفت در بازارهای جهانی بیش از اندازه است؛ زیرا عربستان سعودی با هدف حفظ سهمیه خود در بازارها به تولیدات خود در سطحی گسترده ادامه می دهد و اجازه نمی دهد تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا سهم خود را در بازار نفت افزایش دهند. اما شرکت های تولیدکننده نفت شیل بیش از سطح انتظار عربستان سعودی و دیگر کشورهای تولیدکننده عضو اوپک تولید نفت خود را افزایش داده اند. نوامبر گذشته، با سقوط بهای نفت در بازارهای جهانی اعضای اوپک تلاش برای توافق بر سر کاهش سهمیه تولید را متوقف کردند و همین اقدام سبب کاهش بیش از پیش بهای نفت در بازارهای جهانی شد.

آنها امیدوار بودند عدم کاهش تولید نفت از سوی اعضای اوپک دیگر رقبا به ویژه تولیدکنندگان شیل در آمریکا را وادار به کاهش سرمایه گذاری در این بخش کند و بدین ترتیب با کاهش تولید نفت شیل بهای نفت بار دیگر به روال عادی خود باز گردد اما چنین اتفاقی رخ نداد و بهای نفت در بازارهای جهانی تنها تا حدودی افزایش یافت.

بهای نفت وست تگزاس اینترمدیت- یکی از شاخص های اصلی در بهای نفت - یک سال پیش بالای 100 دلار در هر بشکه  معامله می شد اما در ماه مارس تنها بشکه ای 44 دلار داد و ستد شد. بهای نفت وست تگزاس اینترمدیت در اواسط این هفته به 60 دلار در هر بشکه رسید. اگر عرضه نفت در بازارهای جهانی همچنان بیش از اندازه نیاز بازار ادامه داشته باشد این احتمال وجود دارد که بهای نفت باز هم روندی نزولی در پیش گیرد. از آنجایی که وزرای نفت کشورهای عضو اوپک خود را برای نشست ماه آتی در وین اتریش آماده می کنند ، اطلاعاتی که در اختیار روزنامه وال استریت ژورنال قرار گرفته نشان می دهد بهای نفت تا پس از سال 2025 از 70 دلار در هر بشکه فراتر نخواهد رفت.

این سناریویی است که بر اساس آن، بهای نفت در دوره ای حتی به زیر 40 دلار می رسد. اوپک وجود چنین اسنادی را رد کرده است اما نتایج این بررسی ها درست به نظر می رسد. چشم اندازها برای سه رقمی شدن بهای نفت در بازارهای جهانی بسیار بعید به نظر می رسد.

شرکت های چندملیتی و بزرگ نفتی همانند بریتیش پترولیوم ، اکسونموبیل، شل و توتالدر مواجهه با افت بهای نفت هزینه های خود را کاهش دادند و برخی از طرح های اکتشافی خود را یا به حالت تعلیق در آوردند یا به طور کلی لغو کردند. با این حال، تولید شرکت های نفت شیل در آمریکا با افزایش نسبی همراه شده است حتی با این که آنها از اکتبر گذشته شمار چاه های نفتی خود را کاهش داده اند.

در نمودار زیر تولید نفت خام آمریکا بر اساس میلیون بشکه در روز به همراه تعداد چاه های نفتی فعال در این کشور آمده است:

یکی از دلایل این امر زیرکانه عمل کردن تولیدکنندگان نفت شیل آمریکا است. بررسی ها نشان می دهد هزینه های آنها تنها کمی پایین تر از بهای کنونی نفت در بازارهاست. اما بسیاری از تولیدکنندگان دیگر همچنان به تولید نفت خود ادامه می دهند زیرا بهای بازار همچنان بالاتر از هزینه های تولید نفت از سوی آنهاست.

دنیلیرگین از کارشناسان موسسه تحقیقاتی آی اچ اس بر این باور است چاه هایی که قبلا عملیاتی کردن آنها به 35 روز زمان نیاز داشت در حال حاضر تنها 17 روز برای عملیاتی کردن آنها کافی است. او می گوید امسال میزان هزینه تولید نفت به دلار با افزایش 65 درصدی همراه خواهد بود. ارائه اطلاعات بهتر در زمینه مسائل زمین شناسی، بهبود در عملیات پمپاژ و استقرار سریع تر حلقه های نفتی نیز در افزایش تولید نفت موثر هستند.

در مجموع، موسسه آی اچ اس تخمین زده است امسال  80 درصد ظرفیت تولید نفت با  سودآوری همراه خواهد بود و بهای نفت وست تگزاس اینترمدیت بشکه ای 50 تا 69 دلار داد و ستد خواهد شد.از آنجایی که بهای نفت در روزهای اخیر بالاتر از 60 دلار در هر بشکه معامله شده است برخی از شرکت های تولید کننده نفت شیل بار دیگر از افزایش تولید خود سخن می گویند. شرکت های تولید نفت شیل آمریکا به  تولیدکنندگانی  جدید در بازار جهانی نفت تبدیل شده اند.

این امر بیش از همه سازمان کشورهای تولیدکننده نفت و به ویژه عربستان سعودی را تحت تأثیر قرار می دهد و این سعودی ها هستند که برای افزایش نسبی بهای نفت در بازارهای جهانی باید دریچه های لوله های نفتی خود را ببندند.

در حال حاضر بازار از سوی تولیدکنندگان نفتی در آمریکا هدایت می شود و اقدامات شرکت های آمریکایی است که در بهای نفت در بازارهای جهانی تعیین کننده است.

پترومتریکس- که یک شرکت مشاوره ای است - عبارت « نرخ شیل » را برای تعیین بهای نفت بین 45 تا 65 دلار انتخاب کرده است. اگر بهای نفت به رقمی پایین تر از این عدد برسد تولیدکنندگان آمریکایی سریعا تولید نفت خود را کاهش خواهند داد و اگر بهای نفت بالاتر از 65 دلار باشد نیز آنها تولید خود را افزایش خواهند داد. اگر چنین باشد، باید کاری کرد بهای نفت بین این دو رقم ذکر شده باقی بماند.

اداره اطلاعات انرژی آمریکا طی سه سال گذشته پیش بینی خود را درباره تولید نفت آمریکا افزایش داد و اعلام کرد شرکت های آمریکایی در سال 2020 روزانه 10 میلیون و 600 هزار بشکه نفت تولید خواهند کرد که معادل ظرفیت تولید نفت عراق است. همچنین پیش بینی می شود هزینه های تولید نفت در آمریکا کاهش یابد. این هفته، شرکت نوبل انرژی اعلام کرد شرکت روزتاریسورسس- شرکت رقیب و بدهکار - را خریداری خواهد کرد . احتمال انعقاد قراردادهایی از این دست زیاد است. پل استیونز از موسسه چاتمهاوس- که یک موسسه مطالعاتی در لندن است - از ادغام شرکت های کوچک با شرکت های بزرگ تر خبر داده است.

با افزایش سطح تولید نفت در آمریکا، فشار بر دولت این کشور به منظور کاهش محدودیت ها بر صادرات نفت خام افزایش خواهد یافت. در همین حال، واردات نفت خام آمریکا در حال کاهش است. واردات نفت خام آمریکا در ماه گذشته کمتر از واردات نفت خام چین بوده است.دیگر کشورها - از روسیه گرفته تا آرژانتین -نیز از حفاری های در بخش نفت شیل خبر داده اند. اما آنها به اندازه آمریکا در تولید نفت شیل تخصص ندارند و از منابع مالی و نظام حقوقی لازم در این بخش برخوردار نیستند .

همه این موارد سبب می شود تولیدکنندگان مهم نفتی در غرب در شرایط دشواری قرار گیرند. یرگین از موسسه آی اچ اس بر این باور است که در استخراج نفت از بسترهایرسی 328 استاندارد باید رعایت شود. این در حالی است که چاه های نفتی تولید نفت شیل ، کوچک و ارزان هستند و با استفاده از تجهیزات استاندارد استخراج نفت از آنها با سرعت انجام خواهد شد.

پایین بودن بهای نفت در حال حاضر در نهایت سبب خواهد شد تولیدکنندگان مهم نفتی در تلاش برای یافتن روش هایی ارزان تر و منعطف تر برای تولید نفت باشند. اسوالدکلینت از موسسه استنفوردسی برنشتین اعلام کرد شرکت های مهم نفتی باید دهها دلار از هزینه های تولید خود را کاهش دهند.

تنها در صورتی بهای نفت به شرایط عادی خود باز خواهد گشت که  مناقشات بزرگ نفتی در برخی از نقاط جهان رخ دهد. تنها عاملی که می تواند سبب افزایش شدید بهای نفت و رسیدن آن به بشکه ای بالای 100 دلار شود افزایش میزان تقاضاست. با این حال، رشد اقتصادی و مصرف انرژی در کشورهای ثروتمند دو برابر شده است . اکنون این سوال مطرح می شود که اگر اقتصادهای در حال ظهور طی چند دهه آینده به اتلاف انرژی بپردازند چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ به نظر می رسد گاز که ارزان تراست گزینه جذاب تری برای بسیاری از محصولات نفتی محسوب خواهد شد.

پل سانکی از کارشناسان موسسه وولفریسرچ- که در نیویورک مستقر است - بر این باور است که کاهش سرمایه گذاری در بخش نفتی ممکن است در نهایت به افزایش بهای آن در بازارهای جهانی منجر شود اما به گفته او پس از آن « عصر نفت » به پایان خواهد رسید. حتی اگر او در ارزیابی های خود اغراق کرده باشد، می توان گفت بازگشت دوران استیلای اوپک بر بازارهای نفتی چشم اندازی بعید به نظر می رسد.