ریزمغذی‌های مؤثر بر فشارخون افراد  د یابتی نوع 2

کد خبر: ۱۵۵۷۵۵

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۹ - ۱۷:۴۳

سلامت نیوز:ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه د ر اﯾﺮان ﺷﯿﻮع پرفشاری خون د ر اﻓﺮاد  د ﯾﺎﺑﺘﯽ را 30/2 د رصد  و ﺑﺮﺧﯽ د ﯾﮕﺮ ﻓﺰوﻧﯽ ﻓـﺸﺎر ﺧﻮن ﺳﯿﺴﺘﻮﻟﯿﮏ را 75/9 د رصد  و ﻓﺰوﻧـﯽ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن د ﯾﺎﺳﺘﻮﻟﯿﮏ را 11/8 د رصد  گزارش کرد ه‌اند .

ویتامین C

به گزارش سلامت نیوز به نقل از زندگی آنلاین، این ویتامین که از ویتامین‌های محلول د ر آب است، د ر میوه‌‌ها مخصوصاً میوه‌های ترش و مرکبات و د یگر میوه‌‌ها و سبزیجات و صیفی‌جات موجود  است.

د ر برابر حرارت و مواد  قلیایی و طول بیشتر زمان پخت از بین می‌رود . این ویتامین د ر واکنش‌های شیمیایی بد ن یک حمل‌کنند ه الکترون است و از مهم‌ترین آنتی‌اکسید ان‌ها محسوب می‌شود  که نقش مهمی د ر سلامتی بد ن و د ستگاه ایمنی د ارد .

مکانیسم پیشنهاد ی د ر مورد  تأثیر مثبت ویتامین C بر پر‌فشاری خون را می‌توان به نقش اسید  اسکوربیک به عنوان آنتی‌اکسید ان مربوط د انست که بر تولید  برخی از پروستاگلاند ین‌ها مؤثر است که باعث کاهش پرفشاری خون می‌شود . این نوع از پروستاگلاند ین به عنوان گشاد ‌کنند ه عروق بر کاهش فشار خون تأثیر د ارد .

ویتامین E

یکی از ویتامین‌های محلول د ر چربی است. این ویتامین خاصیت آنتی‌اکسید انی د ارد  و از بافت‌های بد ن د ر مقابل اثرات مخرب راد یکال‌های آزاد  که باعث تخریب سلول‌ها می‌شوند  جلوگیری می‌کند . این ویتامین د ر گیاهان و بیشتر د ر د انه‌ها و مغزهای روغنی یافت می‌شود . مطالعات نشان می‌د هند  که ویتامین E از طریق بهبود  وضعیت فیزیکی شیمیایی غشای پلاسمایی ناشی از کاهش استرس اکسید اتیو می‌تواند  باعث بهبود  عمل انسولین شود .

ویتامین D

ویتامین D یکی از ویتامین‌‌های لازم برای بد ن و از ویتامین‌های محلول د ر چربی است که به رشد  و استحکام استخوان‌ها از طریق کنترل تعاد ل و افزایش میزان جذب کلسیم، فسفر و منیزیم کمک می‌کند .

نشان د اد ه شد ه است که ویتامین D از طریق کاهش بیان ژن رنین و مهار گیرند ه‌های آنژیوتانسین I عملکرد  سیستم رنین آنژیوتانسینوژن(سیستم رنین– آنژیوتانسین- آلد وسترون یک سیستم هورمونی است که فشارخون و تعاد ل آب را تنظیم می‌کند ) باعث تعد یل د ر فشار خون می‌گرد د  و همچنین تحقیقات بیانگر این مطلب است که کمبود  ویتامین D منجر به افزایش هورمون پاراتیروئید  می‌شود  که افزایش این هورمون د ر ارتباط با تولید  بافت چربی، چاقی و مقاومت به انسولین می‌باشد .

کلسیم

بد ن انسان تقریباً یک کیلوگرم کلسیم د ارد ، البته د ر افراد  مختلف با استخوان‌بند ی متفاوت این میزان متفاوت است. بیشتر کلسیم د ر استخوان‌ها و د ند ان‌ها وجود  د ارد  و کمبود  آن موجب پوکی‌استخوان می‌شود . تنها ۱ د رصد  آن د ر بقیه قسمت‌های بد ن موجود  است که همین ۱ د رصد  اعمال زیاد ی انجام می‌د هد .

مطالعات انجام شد ه روی سلول چربی موش‌ها که ساختاری مشابه سلول چربی انسان د ارد ، حاکی از آن است که رژیم کم‌کلسیم تجمع چربی د ر بد ن و افزایش وزن را به د نبال د ارد ، اما رژیم با کلسیم کافی تولید  بافت چربی را کاهش می‌د هد  و تجمع چربی د ر بد ن را ممانعت می‌کند  که د ر نتیجه از افزایش وزن جلوگیری می‌شود  و این امر بر کنترل د یابت مؤثر است و همچنین اگر میزان کلسیم خون کافی نباشد ، به واسطه عملکرد  هورمون پاراتیروئید  و فعالیت سیستم اعصاب سمپاتیک انقباض عروق افزایش می‌یابد  و منجر به پر فشاری خون می‌شود .

سد یم

سد یم مهم‌ترین الکترولیت موجود  د ر بد ن می‌باشد . سد یم بیشتر د ر مایعی که اطراف سلول‌های بد ن را فرا گرفته موجود  است. با مصرف نمک که از د و جزء کلر و سد یم تشکیل شد ه است،

سد یم از طریق د ستگاه گوارش جذب و وارد  بد ن می‌شود .

افزایش غلظت سد یم، جذب آب و مایعات را به د نبال د ارد ، بنابراین همین جذب آب و مایعات، منجر به افزایش حجم بافت خواهد  شد  و اگر این افزایش غلظت د ر عروق باشد  با تورم عروق روبرو خواهیم شد .

افزایش نمک د ریافتی د ر د رازمد ت می‌تواند  زمینه ابتلا به فشار خون را فراهم کند  و به‌ این ترتیب سیستم هورمونی و عروقی بد ن به بار بالای د ریافت نمک عاد ت می‌کند .

د ر این صورت حتی اگر فرد ی مصرف نمک د ر سنین میانسالی و سالمند ی را هم پایین بیاورد ، باز هم مواد  شیمیایی مانند  رنین و آنژیوتانسین د ر بد ن او آزاد  می‌شوند  و شرایط حفظ فشار خون بالا را برای او به وجود  می‌آورند .

پتاسیم

پتاسیم د ر پلاسمای خون نسبتاً د ر سطح پائینی قرار د ارد  و یکی از بزرگ‌ترین مشکلات تغذیه جوامع امروزی این است که سد یم زیاد  و پتاسیم کمی مصرف می‌کنند . مطالعات حاکی از ارتباط معکوس پتاسیم با پرفشاری خون است به طوری که افزایش جذب پتاسیم و کاهش نمک و سد یم ریسک حمله قلبی را کاهش می‌د هند .

پتاسیم از طریق مهار رها کرد ن هورمون رنین و تاثیر مستقیم د ر گشاد  کرد ن عروق و افزایش رهایی نیتریک اکساید  از عروق باعث کاهش فشار خون می‌گرد د .

تحقیقات، ارتباط بین میزان پتاسیم و د یابت نوع ۲ را به ثبت رساند ه‌اند . افراد ی که میزان پتاسیم آنها کمتر از نرمال است، میزان انسولین و قند  خون بالاتری د ارند .

د یابت نوع ۲

از نظر تعریف، د یابت نوع ۲ یا د یابت غیروابسته به انسولین بیماری است که د ر آن ترشح هورمون انسولین توسط غد ه پانکراس کافی نبود ه و یا بد ن نمی‌تواند  از انسولین تولید  شد ه استفاد ه کند . زمانی که انسولین کافی وجود  ند اشته باشد  و یا بد ن از انسولین استفاد ه نکند ، گلوکز خون وارد  سلول‌ها نشد ه و میزان آن د ر خون زیاد  می‌شود  و چون معمولاً د ر بالغین و بزرگسالان د ید ه می‌شود ، به آن د یابت بزرگسالان نیز گفته می‌شود .

فشارخون و پرفشاری خون

فشاری که توسط خون به جد ار شریان‌ها وارد  و بر حسب میلی‌متر جیوه اند ازه‌گیری می‌شود  را فشار خون می‌نامند  که د ر افراد  طبیعی فشار سیستول 12 و فشار د یاستول 8 میلی‌متر جیوه است.

فشارخون ممکن است د ر طول روز متفاوت باشد ، اما د ر صورتی که فرد ی د ر چند  اند ازه‌گیری مختلف فشارخون سیستولی بالاتر یا مساوی 140 میلی‌متر جیوه و یا فشارخون د یاستولی بالاتر یا مساوی 90 میلی‌متر جیوه و یا هر د و را د اشته باشد ،فرد  مبتلا به پرفشاری خون (Hyper tension) است.

اپید میولوژی پر فشاری خون

ﺷﻴﻮﻉ ﭘﺮﻓﺸﺎﺭﻱ ﺧﻮﻥ ﺩ‌ﺭ ﺑﻴﻤﺎﺭﺍﻥ ﻣﺒﺘﻼ به د یابت نوع د و حد ود  71 د رصد  و ۲ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺷﻴﻮﻉ ﺩﺭ ﺳﺎﻳﺮ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﺎﻣﻞ ﺧﻄﺮ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﻋﺮﻭﻗﻲ، ﻧﻔﺮﻭﭘﺎﺗﻲ ﻭ ﺭﺗﻴﻨﻮﭘﺎﺗﻲ ﺩﻳﺎﺑﺘﻲ ﻣﻄﺮﺡ ﺍﺳﺖ.

نتایج تحقیقات نشان می‌د هد  که 35 – 75 د رصد  از عوارض قلبی – عروقی و کلیوی د ر د یابت می‌تواند  به علت پرفشاری خون باشد .

ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت اﻧﺠﺎم ﺷﺪه د ر اﯾﺮان ﺷﯿﻮع پرفشاری خون د ر اﻓﺮاد  د ﯾﺎﺑﺘﯽ را 30/2 د رصد  و ﺑﺮﺧﯽ د ﯾﮕﺮ ﻓﺰوﻧﯽ ﻓـﺸﺎر ﺧﻮن ﺳﯿﺴﺘﻮﻟﯿﮏ را 75/9 د رصد  و ﻓﺰوﻧـﯽ ﻓﺸﺎر ﺧﻮن د ﯾﺎﺳﺘﻮﻟﯿﮏ را 11/8 د رصد  گزارش کرد ه‌اند .

علل پرفشاری خون د ر افراد  د یابتی

۱. د ر نتیجه مشکلات انسولین د ر افراد  د یابتی، گلوکز برای تأمین انرژی نمی‌تواند  وارد  سلول شود  و به جای آن، د ر جریان خون تجمع می‌یابد .

۲. د ر افراد  مبتلا به بیماری د یابت، فشارخون مساوی و یا بیش از 80 / 130 میلی‌متر جیوه، فشار خون بالا محسوب می‌شود .

عوامل سبک زند گی که د چار اشکال می‌شوند ، مانند  رژیم غذایی نامناسب، سیگار، بی‌تحرکی، استرس، چاقی و الکل.

توصیه‌های لازم جهت کاهش فشار خون د ر افراد  د یابتی نوع د و

الف) نمک را د ر رژیم غذایی به حد اقل برسانید

۱- سعی کنید  اغذیه و یا خوراکی‌های کم‌نمک یا بد ون نمک را انتخاب کنید .

٢- مراقب غذاهای شور، د ود ی و یا بو د اد ه، آجیل و تنقلات شور بود ه و از آنها اجتناب کنید .

٣- غذاهای فرآوری شد ه و کنسروی اغلب حاوی نمک بالایی هستند  (از مصرفشان بپرهیزید ).

ب) غلات سبوس‌د ار مصرف کنید

مصرف غلات کامل مثل نان گند م تهیّه شد ه از آرد  سبوس‌د ار، برنج قهوه‌ای، غلات سبوس‌د ار، جو د و سر، ماکارونی سبوس‌د ار و ذرت بو د اد ه، راه مناسبی برای د ریافت انرژی، انواع ویتامین‌ها و فیبرهای غذایی است. مصرف فیبر به کاهش کلسترول خون کمک می‌کند  و به شما احساس سبکی بیشتری می‌د هد .

ج) از مصرف سبزیجات غافل نشوید

سبزیجات حاوی مقاد یر زیاد ی از فیبر، انواع ویتامین‌ها و مواد  معد نی هستند  و چون فاقد  کالری و چربی می‌باشند ، برای کنترل فشارخون بسیار موثرند .

د ) خورد ن میوه را فراموش نکنید

میوه‌ها مقد ار فراوانی فیبر و ویتامین د ارند  که همه آنها برای حفظ سلامتی قلب مفید  هستند . د ر بسیاری از میوه‌ها پتاسیم و منیزیم وجود  د ارد  که خود ، باعث کاهش سطح فشارخون می‌شود .

ه) لبنیات کم‌چرب و یا بد ون چربی استفاد ه کنید

فراورد ه‌های لبنی کم‌چرب یا بد ون چربی، منابع خوبی از کلسیم و پروتئین هستند  که به تنظیم فشارخون بسیار کمک می‌کنند .

و) گوشت بد ون چربی و ماهی میل کنید

می‌توان گوشت قرمز مصرف کرد ، فقط باید  بد ون چربی و یا کم‌چرب باشد . گوشت سرشار از پروتئین و منیزیم است. مرغ پوست کند ه، گوشت بوقلمون، شتر مرغ، میگو و ماهی‌ها هم د ر این لیست قرار د ارند .

ز) آجیل و حبوبات بخورید

آجیل و حبوبات سرشار از منیزیم، پروتئین و فیبر می‌باشند . گرد و سرشار از اسید های چرب امگا ٣ است که به کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی کمک می‌کند .

ح) مصرف چربی و روغن‌ها را کاهش د هید

مصرف بیش از حد  چربی‌ها باعث بالا رفتن کلسترول خون شد ه و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی را افزایش می‌د هد . د ر هنگام پخت و پز سعی کنید  که از روغن‌های گیاهی مایع مثل کنجد ، زیتون و یا کانولا به جای کره و روغن جامد  استفاد ه نمایید .

ط) زیاد  شیرینی نخورید

نحوه مصرف شیرینی برای د یابتی‌ها، معمول‌ترین مشکل د ر مورد  زند گی با د یابت است. تمام شیرینی‌جات و شکلات‌ها د ارای قند  بیش ‌از حد  مجاز هستند  و پس از ابتلا به د یابت، شما مجبور هستید  که با تمام آن‌ها خد احافظی کنید .

خوشبختانه، حقیقت این است که برخی از شیرینی‌‌جات برای افراد  مبتلا به د یابت نوع 2 ایمن هستند ، و مثلاً د ر مورد  شکلات تلخ، مقد ار متوسط آن حتی ممکن است منجر به برخی از فواید  مهم از جمله کاهش قند  خون شود .

ی) پتاسیم مورد  نیاز بد ن خود  را تأمین کنید

یکی د یگر از مواد  مورد  نیاز بد ن، پتاسیم است. سعی کنید  که از این ماد ه معد نی، د ر رژیم غذایی خود  استفاد ه نمایید ، چون پتاسیم به کاهش فشارخون کمک می‌کند . غذاهایی که سرشار از پتاسیم هستند ، عبارتند  از سیب‌زمینی شیرین، رب گوجه‌فرنگی، لوبیا سفید ، ماست، آب هویج، کد و حلوایی، موز، شیر، آب پرتقال و برگ اسفناج پخته شد ه.

*نویسندگان:

*پروفسور منصور شهرکی : متخصص تغذیه و رژیم د رمانی ؛ و استاد  تمام تغذیه د انشکد ه پزشکی د انشگاه علوم پزشکی زاهد ان

*محمد  سرگلزایی : د انشجوی سال آخر کارشناسی تغذیه د انشگاه علوم پزشکی زاهد ان