پرونده "تجارت" درباره اقتصاد پنج ليگ معتبر فوتبال اروپا در فصل 2015-2014

كارنامه قبولي براي باشگاههاي ثروتمند

با فرارسيدن فصل خرداد، ليگ هاي معتبر فوتبال در اروپا هم به آخر خط رسيدند تا هيجان فوتبال تا مدتي فروكش كند...

کد خبر: ۱۵۸۵۸

تاریخ: ۲۳ خرداد ۱۳۹۴ - ۰۹:۲۶

روزنامه تجارت- فرشاد رضايي؛ با فرارسيدن فصل خرداد، ليگ هاي معتبر فوتبال در اروپا هم به آخر خط رسيدند تا هيجان فوتبال تا مدتي فروكش كند. هيجاني كه حاصل هزينه هاي كلان تيمها در فوتبال اروپاست تا بتوانند با كسب قهرماني در ليگهاي خود، به رقابتهاي اروپايي راه يابند و آنجا نيز پس از رقابت با تيمهايي از ساير كشورها، جام قهرماني فوتبال اروپا را كه باارزش ترين جام قهرماني در مسابقات باشگاهي در سراسر جهان است از آن خود كنند. امسال اين افتخار به بارسلونا از اسپانيا رسيد؛ تيمي كه از بين ده ستاره گرانقيمت فوتبال جهان، دو ستاره يعني مسي و نيمار در آن بازي مي كنند و ششمين برند باارزش فوتبال در اروپا محسوب مي شود. اما رقابتهاي باشگاهي در اروپا هم از حساسيت بالايي برخوردار بود. اگر بخواهيم پنج ليگ معتبر فوتبال اروپا را در نظر بگيريم، ليگ برتر فوتبال انگليس، لاليگا اسپانيا، سري آ ايتاليا، بوندس ليگاي آلمان و ليگ فرانسه يا همان لوشامپيونه اين پنج ليگ معتبر هستند. اگر ترازهاي مالي سالانه باشگاههاي اروپايي را بررسي كنيم در مي يابيم كه هر 10 برند باارزش فوتبال اروپا در اين ليگها قرار دارند. قدرت مالي برندهاي باشگاه‌هاي معتبر دنيا بر اساس سرمايه‌گذاري در تبليغات، دارايي‌هاي خالص، موفقيت‌هاي فوتبالي و عملكرد تجاري آنها ارزشيابي مي‌شوند و از بين 10 برند برتر فصل گذشته اروپا از لحاظ مالي، 6 باشگاه در انگليس، يك باشگاه در آلمان، دو باشگاه در اسپانيا و يك باشگاه در فرانسه هستند و تنها ايتاليا سهمي در 10 برند باارزش فوتبال اروپا در فصل گذشته نداشت كه شايد آن هم حاصل پس لرزه هاي فساد مالي در فوتبال ايتاليا در سالهاي اخير باشد. از 10 ستاره ثروتمند فوتبال جهان، 8 نفر در اين پنج ليگ حضور دارند و تنها دو نفر كه به دوران بازنشستگي نزديك شده اند و جزو 10 ستاره گرانقيمت فوتبال جهان هستند، يعني ساموئل اتوئو و رونالدينيو در اين ليگها حضور ندارند. از 11 سرمربي گرانقيكت فوتبال جهان هم 8 نفر در اين پنج ليگ سرمربيگيري مي كنند و سه نفر ديگر در خارج از باشگاههاي اروپا مربيگري مي كنند. همه اين آمارها نشان مي دهد كه اقتصاد در پنج ليگ معتبر باشگاهي در اروپا حرف اول و آخر را مي زند. البته از آن سو ماليات سنگين بر درآمد بازيكنان فوتبال در اروپا هم تقريبا نيمي از درآمد آنها را مي بلعد. کشورهای مختلف دارای قوانین گوناگونی بر درآمدها هستند که فوتبالیست‌ها از آن مستثنی نبوده و باید برای اجتناب از محکوم شدن به تخلف های مالیاتی، هر  سهمی که دولت جهت اخذ مالیات بر در آمد تعیین کرده را بپردازند. ورود به لیگ های معتبر اروپایی مستلزم صرف بهایی سنگین است که از طریق مالیات پرداخت می شود. سنگين ترين ماليات هم در همين ليگ هاي معتبر اروپايي ديده مي شود. بالاترين نرخ ماليات بر درآمد بازيكنان در باشگاههاي اروپا در كشور اسپانيا و در لاليگا وجود دارد كه 52 درصد است. در آلمان هم نرخ مالیات بر درآمد بسیار بالا است، اما کیفیت و سطح عالی بازی فوتبال در این کشور موجب شده بازیکنان فوتبال به چنین مالیات سنگینی تن بدهند و حاضر به چشم پوشی از آن باشند. نرخ ماليات بر درآمد بازيكنان فوتبال در آلمان كه دومين نرخ بالا در باشگاههاي اروپا پس از اسپانيا محسوب مي شود، 47.47 درصد است. اما نرخ ماليات در فرانسه و انگليس 45 درصد است كه البته اين هم نرخ بالايي است. به همين دليل هم هست كه طي ساليان اخير برخي از بازيكنان بزرگ فوتبال اروپا، عطاي بازي در ليگهاي اروپايي بزرگ را به لقايش بخشيده و به باشگاههايي رفته اند كه دستمزد مناسب اما با ماليات بسيار كمتر به آنها تعلق مي گيرد. ساموئل اتوئو يكي از اين بازيكنان است كه در روسيه بازي مي كند؛ جايي كه نرخ ماليات بر دستمزد بازيكنان فوتبال تنها 13 درصد يعني كمتر از يك سوم باشگاههاي فوتبال معتبر اروپاست. بنابراين بر خلاف آنچه افكار عمومي فكر مي كنند، ميزان دستمزد بازيكنان شاغل در ليگ هاي معتبر فوتبال اروپا اگرچه بالاست اما وقتي نيمي از آن صرف ماليات مي شود، جذابيت كمتري برايشان پيدا مي كند اما جذابيت حضور در سطح اول فوتبال اروپا موجب مي شود كمتر بازيكني از اين ماليتهاي سنگين گلايه كند؛ چراكه هر نكته مثبتي، هزينه اي هم دارد كه لاجرم بايد آن را پرداخت! مروري به تفكيك به پنج ليگ معتبر فوتبال اروپا در فصلي كه گذشت مي تواند شرايط آنها را برايمان روشن تر سازد.

ليگ برتر انگليس : قهرماني يك تيم ثروتمند
ليگ برتر انگليس در فصلي كه گذشت با قهرماني تيم ثروتمند چلسي به پايان رسيد. تيمي كه ركورد تازه اي را هم در ليگ برتر بر جا گذاشت؛ چراكه اولين تيمي بود كه از هفته اول تا هفته پاياني ليگ برتر انگليس صدرنشين بود و اجازه صدرنشيني به هيچ تيمي را حتي براي يك هفته هم نداد. چلسي كه پنجمين برند باارزش فوتبال باشگاهي در اروپا از لحاظ مالي محسوب مي شود چند سالي است كه خود را به عنوان قدرت اول ليگ برتر انگليس معرفي كرده است. چلسي ژوزه مورينيوي پرتغالي را به عنوان سرمربي در خدمت دارد. مورينيو با دستمزد 18 ميليون يورو گرانقيمت ترين مربي حال حاضر فوتبال جهان است. 795 ميليون دلار ارزش برند چلسي است و اين موضوع چندان هم غيرطبيعي نيست چراكه رومن آبراموويچ روس، مالك ثروتمند اين باشگاه است كه اگرچه به خاطر تحريمهاي ضد روسيه، تا حدي ارزش دارايي خود را از دست داد، اماپس از آنكه سال گذشته افزايش ارزش 58 درصدي نسبت به فصل قبل از آن را براي چلسي به ارمغان آورد، امسال نيز درصدد افزايش هر چه بيشتر اين ارزش است. چلسي در ليگي قهرمان شد كه ثروتمند ترين باشگاههاي فوتبال اروپا كه برندهاي باارزش اروپايي محسوب مي شوند در آن حضور دارند. چلسي از لحاظ آمار فروش پيراهن در جهان، با فروش 910 هزار عدد پيراهن در رتبه چهارم قرار دارد.
منچستريونايتد اولين برند باارزش فوتبال اروپا در اين فصل از ليگ برتر فوتبال انگليس، با 17 امتياز اختلاف نسبت به چلسي چهارم شد. ارزش برند منچستريونايتد در اروپا عليرغم شكست هاي سالهاي اخير پس از كناره گيري الكس فرگوسن، همچنان در اروپا اول است : يك ميليارد و 206 ميليون دلار كه نسبت به سال قبل از آن 62 درصد هم افزايش نشان مي‌دهد. لوييس فن خال هلندي سرمربي منچستريونايتد هم با 10 ميليون يورو پنجمين مربي گران فوتبال جهان است. در فهرست پر فروش‌ترین پیراهن‌های ورزشی توسط باشگاه‌های فوتبال در جهان منچستر يونايتد با فروش يك ميليون و 400 هزار عدد، در رتبه دوم قرار دارد. وين روني بازيكن وفادار منچستري ها هم جزو 10 فوتباليست گرانقيمت جهان محسوب مي شود.همشهري منچستريونايتد يعني منچسترسيتي هم كه در سالهاي اخير به مدد مالكان متومل عرب و هزينه هاي فراوان، خود را به عنوان يك مدعي معرفي كرده، چهارمين برند مالي باارزش فوتبال اروپاست كه از چلسي يك پله بالاتر قرار دارد؛ اما در جدول رده بندي ليگ برتر با 8 امتياز اختلاف نسبت به چلسي، دوم شد. ارزش برند باشگاه منچستر سيتي به 800 ميليون دلار رسيده و فصل گذشته 57 درصد افزايش ارزش نسبت به سال قبل از آن داشته‌اند.
آرسنال تيم سوم ليگ برتر فوتبال انگليس هم هفتمين برند مالي باارزش فوتبال اروپا محسوب مي شود و اتفاقا چهارمين سرمربي گرانقيمت جهان را هم در خدمت دارد : آرسن ونگر فرانسوي با درآمد ساليانه 11 ميليون يورو. تيم اول شهر لندن از زمان حضور آرسن ونگر روي نيمكت به يكي از قدرت‌هاي اصلي ليگ برتر انگليس تبديل شده هرچند كه هنوز قهرماني در ليگ برتر فوتبال انگليس برايشان در دسترس نبوده است. آرسنال به ورزشگاه جديد آمده و ارزش برند باشگاه نيز به 703 ميليون دلار رسيده كه افزايش ارزش 39 درصدي نسبت به سال قبل از آن را نشان مي دهد. آرسنال با فروش 800 هزار پيراهن در سال، هفتمين تيم باشگاهي جهان از اين لحاظ محسوب مي شود. ليورپول، قدرت سالهاي نه چندان دور فوتبال جزيره هم كه چند ساليست درگير مشكلاتي شده كه آن را از صدر فوتبال جزيره و اروپا دور كرده، هشتمين برند باارزش فوتبال در اروپا از لحاظ مالي محسوب مي شود. 577 ميليون دلار ارزش برند ليورپول است كه نسبت به سال قبل از آن 23 درصد افزايش ارزش داشته‌ است. ليورپول در اينزفصل از ليگ برتر فوتبال انگليس رتبه اي بهتر از ششم كسب نكرد. خيلي از كارشناسان يكي از دلايل اين موضوع را از دست دادن سوآرز مهاجم اروگوئه اي اين تيم مي دانند كه به بارسا رفت و زهر خط حمله ليورپول كم شد. ليورپول بازيكن و مربي گرانقيمتي هم ندارد اما همچنان به دليل سوابق درخشان، ارزش برند آن در اروپا در زمره 10 باشگاه اول قاره سبز است. بد نيست بدانيد كه در بين باشگاههايي كه پيراهن هايشان بيشترين فروش را در جهان داشته، ليورپول با فروش 810 هزار عدد در سال، در رتبه ششم جهان قراردارد.
تاتنهام هم يكي از برندهاي باارش فوتبال اروپا است كه در اروپا دهم است و در ليگ جزيره هم در اين فصل بالاتر از ليورپول در رتبه پنجم قرار گرفت. تيم دوم شهر لندن پس از آرسنال  236 ميليون دلار ارزش دارد و برند اين باشگاه نسبت به سال 2014 نزديك به 45 درصد افزايش ارزش داشته است. بدين ترتيب از 10 باشگاه باارزش فوتبال اروپا از لحاظ مالي 6 باشگاه در انگليس هستند كه رتبه هاي اول تا ششم ليگ برتر را در فصلي كه گذشت از آن خود كردند تا نشان دهند چه ارتباط نزديكي بين ارزش برند و درآمدهاي مالي با موفقيت وجود دارد.

لاليگاي اسپانيا : رقابت تمام نشدني بارسلونا و رئال مادريد
بارسلونا و رئال مادريد نه فقط در زمين مسابقه بلكه در عرصه اقتصاد نيز رقابت نزديكي با هم دارند. در فصلي كه گذشت بارسلونا موفق تر از رئال مادريد بود و جامهاي سه گانه لاليگا، حذفي و از همه مهمتر ليگ قهرمانان فوتبال اروپا را به دست آورد. بارسا با 2 امتيار اختلاف نسبت به رئال قهرمان لاليگا شد. اين درحاليست كه رئال مادريد در فهرست باشگاههاي باارزش فوتبال جهان در رده سوم و بارسلونا در رده ششم قرار دارند. 873 ميليون دلار ارزش برندي است كه در طول سال‌هاي گذشته براي اين باشگاه ايجاد شده است. افزايش ارزش آنها در فصل گذشته نسبت به سال پيش از آن تنها 14 درصد است. رئال مادريد در آمار فروش پيراهن در دنيا با فروش 1 ميليون و 400 هزار عدد صدرنشين است و اين آمار نشان مي دهد همچنان پرطرفدارترين باشگاه فوتبال جهان است. ثروتمندترين بازيكن جهان يعني كريستيانو رونالدو و دومين مربي گرانقيمت جهان يعني كارلو آنجلوتي با درآمد 15 ميليون يورو متعلق به رئال بودند؛ هرچند كه اين مربي ايتاليايي در فصل جديد جاي خود را به رافا بنيتس سرمربي سابق ناپولي و ليورپول داده است. در مقابل، بارسا با ارزش 773 ميليون دلار كه نسبت به سال قبل از آن 24 درصد رشد داشته ششمين برند باارزش اقتصادي فوتبال اروپاست و دومين بازيكن گرانقيمت فوتبال جهان يعني ليونل مسي را در كنار نيمار و سوآرز كه آنها هم بازيكنان گرانقيمت فوتبال جهان محسوب مي شوند در خدمت دارد. بارسلونا از لحاظ فروش پيراهن با فروش 1 ميليون و 130 هزار عدد در سال در رتبه سوم قراردارد هرچند كه سرمربي جديد اين تيم در اين فصل جزو مربيان گرانقيمت فوتبال جهان نبود. جالب است بدانيد كه يازدهمين سرمربي گرانقيمت فوتبال اروپا، يعني ديويد مويس اسكاتلندي كه پس از فصلي ناموفق در منچستريونايتد در نيمه راه ليگ اسپانيا به رئال سوسيداد رفته بود، در اين تيم به رتبه دوازدهم رسيد.

بوندس ليگاي آلمان : قهرماني بلامنازع بايرن مونيخ
برند باشگاه‌ بايرن مونيخ آلمان 933 ميليون دلار ارزش گذاري شده كه به نسبت سال قبل از آن چهار درصد افزايش ارزش داشته‌ اما همچنان با فاصله زياد نسبت به ساير تيمهاي آلماني قرار دارد. بايرن مونيخ در اين فصل از بوندس ليگا با 79 امتياز و 10 امتيار اختلاف نسبت به وولفسبورگ قهرمان شد اما در ليگ قهرمانان اروپا با شكست در مقابل بارسلونا در مرحله نيمه نهايي نتوانست به فينال برسد. پپ گوارديولا سرمربي بايرن سومين مربي گرانقيمت فصل گذشته فوتبال جهان بود. بايرن مونيخ با فروش 880 هزار پيراهن، در رتبه پنجم پرفروش ترين پيراهن هاي باشگاهي در جهان قرار داشت. بايرن با 80 گل زده و تنها 18 گل خورده كه ميانگين 1 گل خورده در هر دو بازي را نشان مي دهد ركورد جالب توجهي را از خود به جاي گذاشت. بورسيا دورتموند قدرت ساليان اخير فوتبال آلمان با يورگن كلوپ، نهمين مربي گرانقيمت فوتبال جهان، فصل خوبي را پشت سر نگذاشت و سرانجام هفتم شد.

سري آ ايتاليا : راه راه پوشان قهرمان
يوونتوس ايتاليا، اگرچه هيچگاه به اندازه آث ميلان و اينتر ميلان براي طرفداران فوتبال جهان جذاب نبوده، اما جزو تيمهاي محبوب فوتبال اروپاست. البته در بين 10 برند باارش اقتصادي فوتبال اروپا، نه يوونتوس و نه هيچ تيم ديگري از ايتاليا قرار ندارند، اما در ساير فهرستها مي توان ردپايي از تيمهاي ايتاليايي را ديد. در اين فصل از فوتبال ايتاليا يوونتوس با 87 امتياز و فاصله 17 امتيازي نسبت به رم قهرمان ليگ اين كشور شد و در ليگ قهرمانان اروپا هم اگرچه فيناليست شد اما همانگونه كه پيش بيني مي شد در مقابل بارسلونا ناكام ماند. جيان لوييجي بوفون يكي از 10 بازيكن ثروتمند فوتبال اروپا در يوونتوس حضور دارد. يوونتوس از لحاظ آمار فروش پيراهن در جهان بالاتر از آث ميلان و اينتر با فروش 480 هزار عدد در سال در رده هشتم قرار دارد. در اين رده بندي دو تيم ديگر ايتاليايي يعني اينتر و آث ميلان به ترتيب با فروش 425 و 350 هزار عدد در سال در رتبه هاي نهم و دهم باشگاههاي اروپايي قرار دارند. البته اين دو تيم محبوب ايتاليايي در اين فصل هم عملكرد بدي داشتند. اينتر هشتم و آث ميلان دهم شدند.

لوشامپيونه فرانسه : پاري سن ژرمن، قدرت اول
پاري سن ژرمن در سايه سرمايه گذاري گسترده سالهاي اخير، همچنان قدرت اول فرانسه است. پاريسي ها كه لوران بلان فرانسوي دهمين مربي گرامقيمت فوتبال جهان و زلاتان ابراهيموويچ يكي از ده بازيكن گرانقيمت فوتبال اروپا را در خدمت دارند، در اين فصل اگرچه در ليگ قهرمانان نتوانستند به نيمه نهايي صعود كنند، اما در فرانسه با 83 امتياز و 8 امتياز اختلاف نسبت به ليون قهرمان شدند. پاري سن ژرمن با ارزش مادي 356 ميليون دلار، هم اكنون نهمين برند باارزش مالي در بين باشگاههاي اروپايي است و در فصل گذشته نسبت به فصل قبل از آن رشد خيره كننده 67 درصدي را در دارايي ها تجربه كرده است. البته پاريسي ها براي تبديل شدن به يك تيم پرطرفدار در اروپا و جهان راه درازي در پيش دارند و هنوز نه پاري سن ژرمن و نه هيچ تيم ديگري از فرانسه، در فهرست پرفروش ترين پيراهن هاي باشگاهي در جهان قرار ندارند.

يك نكته جالب
بد نيست بدانيد در فهرست 10 مربي گرانقيمت فوتبال جهان، هفت مربي در همين پنج ليگ معتبر اروپايي شاغل هستند و سه نفر ديگر در روسيه و چين مربيگري مي كنند. ششمين مربي گرانقيمت فوتبال جهان فابيو كاپلو است كه سرمربي تيم ملي روسيه است، آندرس وياس بواس پرتغالي هفتمين سرمربي گرانقيمت فوتبال جهان در زنيت سن پترزبورگ روسيه مربيگري مي كند و سن گوران اريكسون سوئدي به عنوان هشتمين سرمربي گرانقيمت فوتبال جهان سرمربي شانگهاي چين است.