بررسی وقوع پیک ششم کرونا همراه با واریانت جدید

«لامبدا» در راه ایران

کد خبر: ۱۷۶۴۲۴

تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ - ۱۶:۰۷

سلامت نیوز: این روزها در حالی با کرونا دست و پنجه نرم می‌کنیم که گونه جدیدی از آن به نام لامبدا در ۸۰ کشور شناسایی شده است. این گونه علاوه بر اینکه کشنده‌تر از گونه دلتا است، بلکه میزان انتقال‌پذیری آن نیز بیشتر است. البته گروه سنی جوانان و کودکان بیشتر در معرض ابتلا به این گونه جدید هستند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه جهان صنعت، اگر چه یکی از دلایل فزونی ابتلای جوانان به این ویروس روند کند واکسیناسیون است. چرا که در حال حاضر تا دهه ۵۰ حداقل یک دوز واکسن را تزریق کردند و دارای ایمنی لازم برای مقابله با این ویروس هستند. هفته گذشته تعداد مبتلایان برای اولین بار در ایران به ۵۰ هزار نفر رسید و برای چندمین هفته پی‌درپی رکورد تعداد مبتلایان کرونا در کشور شکسته شد. به طور میانگین از تاریخ ۲۲ تا ۲۸ مرداد هر روز ۳۸۱۶۳ تن در کشور به کروناویروس مبتلا شدند. به زبانی دیگر در این هفته، هر ثانیه ۳ نفر به تعداد مبتلایان کروناویروس در کشور اضافه شد. متاسفانه این روند طولانی و شدید موج پنجم به معنای مرگ افراد بیشتری هم هست؛ به طوری که هفته پیش رکورد تعداد جان‌باختگان روزانه پاندمی در کشور در روزهای ۲۴ و ۲۵ مرداد شکسته شد و در این روزها بالای ۶۰۰ زندگی در اثر ابتلا به کرونا پایان یافتند و به طور میانگین هم هر روز ۵۷۷ نفر بیمار کووید‌۱۹ فوت کردند. این یعنی هر ۲ دقیقه و ۳۰ ثانیه یک نفر در ایران به‌خاطر ابتلا به کروناویروس فوت کرده است. اگر چه در مدت اخیر تعداد بستری‌های کرونایی در بیمارستان کاهش یافته ولی این به معنای پایان اوج‌گیری موج پنجم نیست. این یعنی در مجموع از ۲۲ تا ۲۸ مرداد ۳۳۳۲۳ نفر مبتلا به کووید‌۱۹ بستری شدند و تعداد بستری‌ها نسبت به هفته پیش 5.4 درصد افزایش پیدا کرد. هفته پیش تعداد بستری‌ها 17.5 درصد بیشتر شد. با این تفاسیر مدتی پیش علیرضا رییسی، معاون وزیر بهداشت، در این رابطه گفته بود: «زمانی موج‌های اول تا پنجم را مشاهده می‌کنیم و موج پنجم بلندترین موجی بوده است که اتفاق افتاده است. انتهای این موج مشخص نیست کجا خواهد رفت و این موضوع جای نگرانی ما است و تحلیل ما این است که هنوز معلوم نیست به قله رسیده باشیم.»
این در حالی است که اخیرا شنیده شده این موتاسیون در استان‌های شمالی دیده شده ولی به عقیده متخصصان تاکنون گزارش موثقی در خصوص ورود ویروس لامبدا به کشور نداشتیم.
عاطفه عابدینی دبیر کمیته علمی کشوری کووید ۱۹ نیز در این زمینه می‌گوید: «این ویروس برای اولین بار در کشور پرو شناسایی و بعد از آن در کشورهای دیگر هم دیده شد، البته نه به مقدار زیاد و به نظر می‌رسد این سویه بیشتر در آمریکای جنوبی شیوع داشته باشد و بر اساس گزارشی که در تاریخ ۲۴ جولای منتشر شده ۵۲۵ مورد ابتلا به واریانت لامبدا در کل دنیا مشاهده شده که از این تعداد ۸۷ مورد مربوط به آلمان، ۸۶ مورد در آرژانتین، ۷۵ بیمار در مکزیک، هشت نفر در مصر، شش مورد در انگلیس، سه بیمار در کانادا و یک مورد هم در کشورهای پرتغال و ترکیه شناسایی شده و به علاوه این بیماری در کشورهای آمریکا، فرانسه، اسپانیا، کلمبیا و رژیم اشغالگر قدس هم دیده شده و لازم به ذکر است که مشاهده این واریانت در کشورهای همسایه ایران احتمال ورود این سویه را به کشور بالا می‌برد. هنوز اطلاعات چندانی در خصوص این ویروس نداریم، اما به نظر می‌رسد این موتاسیون نسبت به واریانت‌های قبلی مسری‌تر باشد.»

لامبدا ۲۰۰ درصد مسری‌تر
چند روز پیش دکتر احمدرضا بهره‌مند، فوق‌تخصص ژنتیک میکروب‌های عفونت‌زا در دانشگاه ایالتی تگزاس درخصوص گسترش واریانت لامبدا گفت: براساس گزارش‌ها به احتمال صد در صد در ماه اکتبر یعنی مهرماه حتما پیک ششم را خواهیم داشت با میزان مرگ و میر بیشتر با گونه جهش یافته جدید به‌نام لامبدا! این سویه جدید در پرو و شیلی دیده شده و اکنون حدود ۱۳۰۰ مورد از این ویروس در ایالت ماساچوست یافت شده است. واریانت لامبدا کشنده‌تر و مسری‌تر از واریانت‌های قبلی است. درصد عفونت و شدت بیماری در هر جهش ۲۰۰ درصد افزایش پیدا می‌کند. بنابراین ترکیب این واریانت‌ها وحشتناک است. همچنین باید در نظر داشت که اثربخشی واکسن‌ها در این سویه بسیار کمتر است. چرا که در مرکز تحقیقات آمریکا واکسن فایزر و مدرنا را بر سویه لامبدا آزمایش کردند که با توجه به گزارش‌ها میزان اثربخشی این واکسن‌ها در برابر واریانت لامبدا ۵/۳ برابر کاهش پیدا می‌کند. این در حالی است که میزان اثربخشی دیگر واکسن‌ها در برابر این سویه بیشتر کاهش پیدا می‌کند.

بنابراین واکسن‌ها در برابر واریانت لامبدا تاثیری ندارند. در نتیجه شرکت فایزر و مدرنا در تلاش‌اند تا واکسنی را بسازندکه در برابر واریانت لامبدا و دیگر واریانت‌های کشف نشده اثر بخشی داشته باشد. چرا که این سویه از چندین جهت به بدن انسان حمله می‌کند. با این حال براساس گزارش‌ها اگر افراد از دو تا ماسک استفاده کنند شش برابر نسبت به این ویروس ایمن هستیم. وی افزود: نباید فراموش کرد بعد از تزریق واکسن هم افراد به کرونا مبتلا می‌شوند ولی فوت نمی‌کنند. لذا ما با مرگ و میر روبه‌رو هستیم ولی درصد آن کاهش پیدا می‌کند. در حال حاضر نمی‌دانم درصد فوتی‌های ما بر اثر واریانت لامبدا به چه میزان خواهد بود ولی با این اوصاف دنیا اعلام کرده در مهرماه این سویه در جهان شیوع پیدا می‌کند. براساس گزارش‌ها اگر ۲۴۰ هزار نفر به این ویروس مبتلا شوند حدود ۴۰ هزار تن فوت می‌کنند. امروزه آمریکا خود را برای این سویه آماده می‌کند و تنها راه آن فرار از اجتماعات است. ما هم باید خودمان را برای پیک ششم به همراه سویه جدید آماده کنیم. زیرا ما واکسن بهتری نداریم و این ویروس درمانی هم ندارد. با این اوصاف بهترین راه پیشگیری از این ویروس استفاده از دو تا ماسک و رعایت فاصله فیزیکی دو متری است‌.دکتر بهره‌مند درباره اینکه این ویروس و چرخه جهش‌زایی قطع خواهد شد یا خیر، اظهار کرد: با توجه به مستندات بی‌شمار در مراکز تحقیقاتی اروپا و آمریکا، خیر؛ این بیماری سال‌های متمادی ادامه خواهد داشت حتی اگر همه مردم دنیا واکسیناسیون شوند و آن به دلیل جهش‌های متنوع و سریعی هست که این ویروس موذی دارد. بنابراین حتی اگر واکسینه هم شدیم باید تا مدت‌ها از دو تا ماسک استفاده کنیم.

تاثیر واکسن‌ها در برابر لامبدا
دکتر علیرضا ناجی، رییس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی دانشگاه علوم‌پزشکی شهیدبهشتی درخصوص تاثیر واکسن‌ها بر این سویه به «جهان صنعت» گفت: مطالعات اخیر در مورد واکسن‌های فایزر و مدرنا گواه این است که واریانت لامبدا در برابر ایمنی حاصل از این واکسن‌ها مقاومت دو تا سه برابری از خود نشان می‌دهد. بنابراین اثر بخشی دیگر واکسن‌ها در برابر این سویه بسیار کمتر است. همچنین حذف هفت آمینواسید در جهش واریانت لامبدا چالشی بزرگ پیش روی تست‌های تشخیصی است. ما در واریانت دلتا تجربه پاسخ منفی کاذب در پی‌سی‌آر را داشتیم و حالا تست‌های پی‌سی‌آر در برابر این واریانت بسیار ضعیف‌تر است. در نتیجه تشخیص بیماری در افراد بسیار سخت‌تر است.وی افزود: به عقیده من واریانت لامبدا در حال تبدیل شدن به تهدید جدی جهانی است. این سویه برای اولین‌بار در کشور پرو شناسایی شده است. پرو با ثبت ۵۹۶ مرگ در هر صد هزار نفر جمعیت، بالاترین مرگ و میرهای کرونایی را ثبت کرد که از این تعداد مبتلایان، ۹۷ درصد مربوط به واریانت لامبدا است. لهستان با ثبت ۳۰۷ مرگ کرونایی در روز بعد از کشور پرو رتبه دوم چرخش واریانت لامبدا را به خود اختصاص داده است.رییس مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی دانشگاه علوم‌پزشکی شهیدبهشتی، تقویت سرمایه‌گذار در سیستم بهداشتی و درمانی، افزایش ظرفیت تخت‌های بستری و مراقبت ویژه، تسریع در روند واکسیناسیون، توسعه ظرفیت انجام تست‌های تشخیصی، تقویت توان اقتصادی مردم و جمعیت بالای خانواده‌ها را از مهمترین اقدامات برای پیشگیری از چرخش گونه‌های جدید کرونا ذکر کرد.به گفته دکتر ناجی جهش در واریانت لامبدا به میزان قابل‌توجهی سرایت و عفونت‌زایی این گونه جدید کووید ۱۹ را افزایش داده است. این جهش جدا از افزایش چسبندگی پروتئین اسپایک در اتصال به رسپتور ۱۱ACE ، جهشی ایمن‌گریز است، به نظر می‌رسد واریانت لامبدا می‌تواند به پاسخ سیستم ایمنی، غلبه کند.

«لامبدا»، خطرناک‌تر از گونه «دلتا»
در حالی همگان ویروس دلتا را مسری‌تر می‌دانند که دکتر فاضل ترخان، معاون فنی مرکز بهداشت قزوین گفت: واریانت لامبدا، میزان سرایت‌پذیری بیشتری نسبت به دلتا دارد. همچنین قدرت‌گریز از ایمنی و اثرگذاری واکسن‌ها را نشانه گرفته است و به مراتب خطرناک‌تر از گونه دلتا است.دکتر ترخان گفت: در جهش‌های جدید ویروس کرونا، برخی سویه‌های موجود، مُسری‌تر هستند و حتی منجر به بیماری‌ شدیدتری می‌شوند؛ بنابراین، از بقیه نگران‌کننده‌تر هستند.این مقام مسوول با اشاره به مُسری‌تر بودن سویه‌های «آلفا» و «دلتا» اذعان کرد: این سویه‌ها، به‌طور بالقوه، منجر به بستری شدن بیشتر بیماران نسبت به ویروس اولیه می‌شود و مبتلایان به طور معمول یکی از علائم اصلی، شامل: تب، سرفه خشک و خستگی، بدن درد، از دست دادن بویایی، چشایی و مشکلات تنفسی را گزارش می‌کنند.
دکتر ترخان بر ضرورت تلاش همگانی برای جلوگیری از عادی‌انگاری در مورد ویروس کرونا تاکید کرد و گفت: مردم باید همچنان پروتکل‌های بهداشتی را با استفاده از ماسک و حفظ فاصله اجتماعی، رعایت کنند. وی ادامه داد: در عین اینکه مردم به کار و زندگی‌شان می‌رسند، باید پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کنند، زیرا همه چیز به میزان و وضعیت رعایت پروتکل‌های بهداشتی بستگی دارد.

هنوز تحقیقاتی درخصوص لامبدا نکردیم
در همین رابطه مینو محرز، متخصص بیماری‌های عفونی به «جهان‌صنعت» گفت: سویه جدید کرونا به نام لامبدا در آمریکای جنوبی شناسایی شده و مطالعه روی این جهش جدید ویروس کرونا در حال انجام است. طبق تحقیقات واریانت جدید کرونا تحت عنوان لامبدا از قدرت سرایت و انتقال بیماری بالاتری نسبت به جهش‌های قبلی برخوردار بوده و احتمالا شدت بیماری‌اش هم بیشتر از نوع‌های قبلی کروناست.
وی، تب بالا یا حس گرمای شدید در سینه و پشت، سرفه کردن مداوم، گلودرد، سردرد و از دست دادن حس بویایی و چشایی را از علائم مهم ابتلا به لامبدا کرونا برشمرده و می‌گوید: این‌گونه با گونه‌های دیگر کرونا نیز تفاوتی ندارد فقط قدرت سرایت‌پذیری آن به افراد دیگر فوق العاده بالاست.
محرز ادامه می‌دهد: واریانت جدید لامبدا جوانان را بیشتر از نوع‌های قبلی درگیر می‌کند. اگر مردم فاصله‌گذاری اجتماعی را رعایت نکنند، باعث می‌شود تا ابتلای یکی از اعضا، همه افراد خانواده را درگیر کند، افراد تا قبل از انجام واکسیناسیون در هنگام خروج از منزل و حضور در مراکز شلوغ باید از ماسک استفاده کنند و به هیچ‌وجه شستن دست‌ها با آب و صابون را فراموش نکنند. مردم باید از برگزاری دورهمی‌های خانوادگی بپرهیزند تا زنجیره انتقال بیماری کرونا قطع شود.