نمایی نزدیک تر از پنج غول نفتی جهان

شرکت اکسون بر حسب درآمد دومین شرکت امریکا محسوب می شود. هر چند درآمد آن نسبت به سال قبل ۷ درصد کاهش نشان می دهد که این کاهش همراه با کاهش تولید نفت و افزایش هزینه های اکتشافی بوده است...

کد خبر: ۱۷۶۶۳

تاریخ: ۰۴ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۳۲

به گزارش تجارت آنلاين،‌ امروزه طلای سیاه یا همان نفت تبدیل به مهم ترین کالای استراتژیک جهان تبدیل شده است. به گزارش نکونیوز، با وجود نوسانات قیمت جهانی نفت به علت بی ثباتی و ابهامات ژئوپلیتیک، اغلب شرکت های بزرگ نفتی تصمیم گرفته اند با بهره گیری از ترکیب استراتژی های متفاوت مانند ادغام، تصاحب و کاهش پرسنل، هزینه های عملیاتی خود را کاهش دهند. در این دوره مبهم و ناپایدار طرح یک پرسش اهمیت بسزایی دارد: بهترین شرکت نفتی جهان کدام است؟
نخست باید گفت که ما به دنبال بزرگترین شرکت از لحاظ کسب درآمد یا تملک سهم از بازار نیستیم بلکه به دنبال شرکتی می گردیم که نه تنها درآمد زا است، بلکه با سرمایه گذاری در فناوری های پیشرو به جنگ تغییرات اقلیمی رفته و قدرت با ارزشی به سهام داران خود اعطا می نماید. کدام یک بهترین شرکت نفتی جهان است؟ در ادامه پنج مورد از بهترین کاندیداهای این لقب را مورد بررسی قرار می دهیم:

۱- سعودی آرامکو
تأسیس: ۱۹۳۳
دفتر مرکزی: ظهران، عربستان سعودی
ماهیت: شرکت ملی نفت
مدیر: خالد الفلیح
درآمد: ۳۷۸ میلیارد دلار (سال ۲۰۱۴)
پرسنل: ۶۰۰۰۰ (سال ۲۰۱۴)
بسیاری از صاحبنظران عربستان سعودی را سلطان بلامنازع نفت و گاز می دانند. این پادشاهی بیابانی مالک ۱۶% ذخایر ثابت شده نفت جهان و بزرگترین صادر کننده محصولات نفتی جهان است. شبهه چندانی در خصوص درآمد روزانه یک میلیارد دلاری شرکت آرامکو ( بزرگترین شرکت انرژی جهان ) وجود ندارد. با وجود دارایی های جاری نفت خام که حدود ۲۶۰ میلیارد بشکه برآورد می شود، تنها یکی از میادین این شرکت (Ghawar) دارای ظرفیت تولید روزانه ۶ میلیون بشکه نفت است که بزرگترین میدان نفتی در خشکی جهان به حساب می آید. یکی از مدیران سابق این شرکت گفته است که آرامکو روزانه ۹.۵ میلیون بشکه نفت تولید می کند و برای حفظ این سطح تولید باید هر ۱۰ سال میزان ۳۵ میلیارد بشکه به ذخایر خود بیفزاید که چالش بزرگی است.
سرمایه گذاری در تکنولوژی : بازوی تحقیقاتی این شرکت (EXPEC ARC) با هدف افزایش ذخایر عظیم این شرکت، اقدام به بهبود تکنیک های بازیابی نفت و گاز نموده است. «سیلاب هوشمند» یکی از این فناوری های بازیابی بومی است که می تواند منجر به بهینه سازی نرخ تجدید ذخایر گردد. میکروچیپ حفاری First، نوآوری دیگری است که هدف آن توسعه سیستم های کم هزینه برای ارزیابی شکاف های حفاری شده است.
روبات ها بخش دیگری از ابتکارات خلاقانه این شرکت هستند که در سال های اخیر مورد توجه قرار گرفته اند. روبات هایی به اندازه یک هزارم موی انسان برای آنالیز فشار ذخایر، بررسی خصایص سنگ ها و مایعات، سنجش نوع مایعات و تدارک ارزیابی های دمایی هنگام تزریق به داخل بستر به کار می روند. این روبات ها در سال ۲۰۱۰ با موفقیت آزمایش شدند.

۲- رویال داچ شل
تأسیس: ۱۹۰۷
دفتر مرکزی: لاهه، هلند
ماهیت: خصوصی
مدیر: بن فان بوردن
درآمد: ۴۱۹.۴ میلیارد دلار (سال ۲۰۱۴)
سود: ۱۴.۸ میلیارد دلار
پرسنل: ۹۲۰۰۰ (سال ۲۰۱۵)
شل که مدت مدیدی است یکی از شرکت های بزرگ صنعت نفت محسوب می شود، علی رغم کاهش ۴۰ درصدی سود در سال اخیر هم چنان امیدوار است راندمان عملیاتی و تحویل پروژه خود را بهبود بخشد. در ۷ آوریل ۲۰۱۵ این شرکت طرح ادغام با شرکت تولید گاز انگلیسی BG به ارزش ۶۹.۷ میلیارد دلار را ارائه کرد. این ادغام شل را به بزرگترین تولید کننده گاز طبیعی مایع (LNG) در جهان تبدیل خواهد کرد. سود مالی این ادغام ۲.۵ میلیارد دلار محاسبه شده است.
با این حال این ادغام اثرات منفی بر برنامه های اکتشافی قطبی شرکت شل خواهد داشت. تحقیقات زمین شناسان نشان می دهد اقیانوس قطب شمال دارای ۳۰% ذخایر کشف نشده گاز طبیعی و ۱۳% ذخایر کشف نشده نفت جهان است. به علت سرمایه گذاری ۷۰ میلیارد دلاری شل برای تصاحب BG، به نظر نمی رسد هزینه اکتشافات قطبی در حال حاضر قابل پوشش باشد.
تحصیل انرژی آینده از طریق نوآوری و ابتکار : در جهت ترویج انرژی پاک و هوشمند، شل بر روی گاز طبیعی متمرکز شده است چرا که میزان انتشار آلاینده های آن ۵۰% کمتر از نیروگاه های زغال سنگ است. هم چنین این شرکت تولید سوخت زیستی در برزیل به شکل اتانول از نیشکر را آغاز کرده است.

۳- اکسون موبیل
تأسیس: ۱۹۹۹
دفتر مرکزی: تکزاس، ایالات متحده
ماهیت: مجتمع نفتی
مدیر: رکس تیلرسون
درآمد: ۳۶۴.۸ میلیارد دلار
سود: ۳۲.۵ میلیارد دلار (سال ۲۰۱۴)
پرسنل: ۷۵۳۰۰ (سال ۲۰۱۴)
شرکت اکسون بر حسب درآمد دومین شرکت امریکا محسوب می شود. هر چند درآمد آن نسبت به سال قبل ۷ درصد کاهش نشان می دهد که این کاهش همراه با کاهش تولید نفت و افزایش هزینه های اکتشافی بوده است.
این شرکت در سه مرحله انجام فعالیت می نماید: بالا دستی، پایین دستی و پتروشیمی که بخش بالا دستی از سایر بخش ها بزرگتر است. هم چنین اکسون بزرگترین پالایش کننده جهان با ظرفیت ۵.۵ میلیون بشکه در روز است. شرکت شل با ظرفیت ۴.۱ میلیون بشکه ای در رده دوم قرار دارد. این مزیت باعث حفظ موقعیت این شرکت با وجود کاهش قیمت نفت شده است.
سرمایه گذاری در تکنولوژی و راندمان انرژی : اکسون در حال کار بر روی فناوری ذخایر جذب کربنی (CCS) است که می تواند نقش مهمی در مبارزه با انتشار گازهای گلخانه ای در جهان ایفا نماید. هم چنین این شرکت بهره وری انرژی را در بخش پالایش ۱۰% و در پتروشیمی ۱۲% از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۲ افزایش داده است. این میزان در مقایسه با وسعت عملیات های جهانی این شرکت بسیار عظیم است که معادل ۱.۵ میلیارد گیگاژول برآورد می شود.

۴- پترو چاینا
تأسیس: ۱۹۸۸
دفتر مرکزی: پکن، چین
ماهیت: شرکت دولتی
مدیر: ژو جی پینگ
درآمد: ۳۶۷.۹۴ میلیارد دلار
درآمد خالص: ۱۷.۲۷ میلیارد دلار
پرسنل: ۵۴۴۰۸۳ (سال ۲۰۱۴)
با داشتن نیم میلیون پرسنل، پترو چاینا که بازوی شرکت ملی نفت این کشور محسوب می شود یکی از بزرگترین شرکت های نفتی جهان به شمار می آید. این شرکت در چهار حوزه فعال است: اکتشاف و تولید، پالایش و پتروشیمی، بازار یابی، گاز طبیعی و خطوط لوله.
در ۹ آوریل ۲۰۱۴ از لحاظ ارزش بازار این شرکت اکسون موبیل را پشت سر گذاشت. ۸۶ درصد سود این شرکت از محل اکتشاف و تولید و مابقی از واحد های گاز طبیعی و خطوط لوله حاصل می شود.
در واقع چین قصد دارد با تجمیع شرکت های انرژی خود به رقابت با غول های نفتی مانند اکسون موبیل و شل بپردازد. یکی از انتخاب های پیش رو این کشور، ادغام شرکت CNPC با رقیب داخلی آن ، Sinopec است. یکی از دلایل این ادغام می تواند افزایش بهره وری از طریق کاهش عملیات های متداخل شرکت های دولتی در بخش اکتشاف، پالایش و اداره پمپ های گاز باشد. اگر این اتفاق رخ دهد شرکت حاصل دو برابر اکسون خواهد بود. هر چند برخی تحلیل گران این را فقط یک شایعه می دانند.
انرژی، هماهنگی، تحقق اهداف : تعداد کمی می دانند که پتروچاینا حدود ۱.۷۵ میلیارد دلار در طرح های ابتکاری تحقیق و توسعه سرمایه گذاری کرده است که بالاترین میزان میان شرکت های نفت و گاز جهان است. فناوری های جدید در پترو چاینا با هدف توسعه انرژی های سبز و کاربرد بهینه سوخت های فسیلی توسعه می یابند. در میان این فناوری ها، تکنولوژی های اکتشاف و تولید متان از بستر زغال سنگ و ارزیابی صنعتی نفت شیل، بیودیزل و هیدرات گاز قرار دارند. در سال ۲۰۱۰ این شرکت به نتایج بهتری از آنچه انتظار می رفت در کاهش مصرف انرژی و انتشار گاز های آلاینده دست یافت.

۵- بی پی
تأسیس: ۱۹۰۹
دفتر مرکزی: لندن، انگلستان
ماهیت: مجتمع خصوصی
مدیر: باب دادلی
درآمد: ۳۵۳.۵۷ میلیارد دلار (سال ۲۰۱۴)
درآمد خالص: ۳.۷۸ میلیارد دلار
پرسنل: ۸۴۵۰۰ (سال ۲۰۱۴)
بخش مرکزی گروه (Big Oil) که در ۸۰ کشور جهان فعال است، شرکتی است که محصولاتی از قبیل سوخت، روغن های صنعتی و محصولات پتروشیمی را عرضه می کند. این شرکت دارای دو بخش بالا دستی و پایین دستی است.
بخش بالا دستی شامل اکتشافات نفت و گاز، توسعه میدان و تولید است و بخش میان دستی شامل حمل و نقل، ذخیره سازی و پردازش می باشد. تصویر سازی لرزه نگاری، پشتیبانی داده های همزمان و بازیابی توسعه یافته نفت، برخی از فناوری هایی هستند که وظیفه پشتیبانی فعالیت های بالادستی این شرکت را به عهده دارند. بخش پایین دستی مسئول پالایش، بازار یابی، انتقال و عرضه نفت خام و محصولات پتروشیمی به مشتریان عمده و جزئی است.
بی پی یک موقعیت بی همتا در اختیار دارد : شرکت بی پی با داشتن ۱۹.۷۵ درصد سهام شرکت Rosneft، موقعیت خوبی در پروژه های آتی روسیه دارد. علی رغم تحریم های امریکا و اتحادیه اروپا، بی پی و Rosneft توافقی برای اکتشاف و توسعه در منطقه ولگا-اورال امضا کرده اند. از طرف دیگر با وجود این که پنج سال از فاجعه نفتی خلیج مکزیک می گذرد، آثار و پیامد های حقوقی آن هنوز گریبانگیر این شرکت است و به تازگی دادگاهی در امریکا، جریمه سرسام آوری علیه این شرکت وضع کرده است.
با این اوصاف بهترین شرکت نفتی کدام است؟
زمانی که غول های نفتی مانند اکسون، شل و بی پی تصمیم به کاهش هزینه ها، فروش دارایی ها و تمرکز بر تولید درآمد گرفته اند، کدام شرکت است که تصمیم دارد در ۱۰ سال آینده، هر سال ۴۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری نماید. این شرکتی است که خطوط هوایی و فرودگاه های منحصر به خود را در اختیار دارد، یعنی سعودی آرامکو.
عربستان سعودی با افزایش تولید خود به ۱۰.۳ میلیون بشکه در روز تصمیم گرفته است به مبارزه با غرب برخاسته و سهم بازار تولید کنندگان نفت شیل امریکا را دوباره پس بگیرد. جالب است که شرکت آرامکو با طرح سرمایه گذاری ۱۰ میلیارد دلاری برای توسعه انرژی های غیر متعارف که شامل تولید گاز شیل داخلی می شود، وارد میدان شده است.
این شرکت نه تنها قصد دارد داستان موفقیت نفت شیل امریکا را تکرار نماید بلکه مصمم است تا بهترین استعداد های انرژی امریکا را به خدمت بگیرد. بسیاری از کارکنان صنعت نفت شیل امریکا که شغل خود را از دست داده بودند، اکنون به استخدام آرامکو در می آیند. پس از سقوط قیمت نفت، ۷۵۰۰۰ نفر شغل خود را در بخش شیل از دست دادند. آرامکو از معدود شرکت هایی است که در حال شکار مغزها در بازار است. این شرکت با سرمایه گذاری وسیع شبکه ای از مراکز تحقیقاتی جهانی (در پکن، هیوستون، ماساچوست وغیره ) به راه انداخته و همکاری با صنایع و دانشگاه های ممتاز را در دستور کار قرار داده است.
یکی از مقامات این شرکت گفته است: « ما متقاعد شده ایم که نوآوری و تکنولوژی پیشرفته، ابزار کلیدی راهبردی موفقیت کنونی و رقابت پذیری در بازار آینده هستند و به همین علت است که نیروی انسانی در بخش تحقیق و توسعه خودمان را سه برابر و سرمایه گذاری در آن را پنج برابر کرده ایم.»