ریشه‌های نایابی و گرانی یک داروی ساده امّا مهم

پشت صحنه توزیع قطره چکانی سِرُم

کد خبر: ۱۷۶۸۷۵

تاریخ: ۰۳ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۵:۰۷

سلامت نیوز: از ابتدای تابستان پس‌لرزه‌های جانبی کرونا در بخش‌های دارویی بیشتر از هر زمان دیگری خودنمایی کرد و بیشترین کمبود را در برخی از مسکن‌ها و به طور خاص سرم شاهد بودیم.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه قدس، با تشدید شرایط، نهایت برنامه‌ریزی متولیان این بود که توزیع موجودی سرم را سهمیه‌بندی یا بهتر بگوییم اولویت‌بندی کردند و مراکز درمانی در اولویت نخست قرار گرفت و همین موضوع پیامدهایی چون دردسر بیماران سرطانی و ام‌اس را به دنبال داشت؛ چرا که یکی از اصلی‌ترین ملزومات تزریقات این بیماران سرم است.

مسئول روابط عمومی انجمن داروسازان خراسان رضوی اواخر تیر ماه گفت: ظرفیت بیمارستان‌ها تکمیل شده است و بیماران سرپایی باید در خانه قرنطینه شده و استراحت کنند، اما این بیماران در تهیه سرم مشکل دارند. چندین هزار بیمار سرپایی سطح شهر باید چگونه سرم تهیه کنند؟ با خیل عظیم مردم در بیمارستان‌ها مواجه‌ایم که بعضی از داروهایشان را می‌توانیم ارائه کنیم، اما سرم نداریم.

سهمیه‌بندی؛ اوج مدیریت بحران

به گفته نازی ناصری نایابی سرم به مشکلات شرکت‌های داروسازی در تهیه ماده اولیه مربوط بود چرا که اظهار کرد؛ داروهای اصلی کرونا مانند رمدیسیویر و فاویپیراویر که برای بیماران بدحال‌تر استفاده می‌شود هم سهمیه‌بندی شده و فقط به داروخانه‌های دولتی ارائه می‌شود که این شکل از توزیع هم سبب تجمع بیش از حد مردم در داروخانه‌های خاص می‌شود. با یک برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح می‌توانستیم داروها را در سطح شهر توزیع و از این تجمع در داروخانه‌ها جلوگیری کنیم تا بیماران سرطانی و ام‌اس که سیستم‌های ایمنی‌شان مشکل دارد در کنار بیماران کرونایی و ازدحام جمعیت قرار نگیرند.

بازگشت موج دوم کمبودها

هر چند برای چند هفته تقریباً اوضاع تا حدودی آرام شد اما در ۱۰ روز اخیر باز شاهد شکل‌گیری دوباره موج کمبودها هستیم و این بار دردسرهای بیشتری به همراه دارد.

یک شهروند مبتلا به سرطان می‌گوید: برای تزریق داروهایم باید سرم تهیه کنم اما به هر داروخانه‌ای مراجعه می‌کنم یک جواب می‌شنوم و آن «نداریم» است.

شهروند دیگری می‌گوید: پس از چند روز گشتن و ناامید از یافتن سرم به توصیه یک واسطه با پرداخت ۶۰ هزار تومان همان سرم ۱۲ هزار تومانی همیشگی را خریداری کردم. نمی‌دانم اگر نیست چرا دست دلال‌ها و واسطه‌ها هست فقط با پول همه چیز برایت مهیا می‌کنند.

از محدودیت تا مدیریت توزیع

یکی از داروخانه‌دارها هم می‌گوید: تمام گلایه و شکایت‌های شهروندان را قبول داریم اما مدتی است سرمی که به ما داده می‌شود معدود و گاهی در هفته به تعداد انگشتان دست است ما هم همان را در اختیار مشتریان قرار می‌دهیم.

وی اظهار می‌دارد: اینکه شاید برخی از همکاران ما مرتکب تخلفی شوند دور از انتظار نیست اما تصور کنید گرفتن ۵ تا ۱۰ عدد سرم برای داروخانه‌ای که در حالت معمول روزی ۴۰ مراجعه‌کننده داشته و این روزها بیش از ۱۰۰ تقاضا در روز دارد به مانند هیچ است.

افزایش هشت برابری تقاضای سرم

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مشهد هم در گفت‌وگو با خبرنگار ما می‌گوید: به دلیل استفاده بیشتر سرم برای درمان بیماران کرونایی تقاضای سرم در ماه‌های اخیر هشت برابر زمان قبل شده است.

دکتر جبرائیل موفق می‌افزاید: پس از بروز کمبود سرم در چند ماه گذشته با اقدام‌هایی که صورت گرفت بخشی از کمبودها جبران شد اما در اوج‌گیری این روزهای کرونا و به دنبال افزایش تعداد مبتلایان به کرونا از آنجایی که بر اساس اولویت‌بندی ابلاغی ابتدا باید سرم مورد نیاز مراکز درمانی تأمین شود و مابقی آن بر اساس یک برنامه دیگر بین داروخانه‌ها توزیع شود بنابراین در حال حاضر مصرف بیمارستانی کرونا بالا رفته و میزان سرم باقیمانده برای توزیع در داروخانه اندک است.

وی ادامه می‌دهد: بر همین اساس و با برنامه‌ای مشخص ۱۵۰ داروخانه در استان و مشهد به عنوان مراکز عرضه سرم مشخص شده‌اند که شامل تمامی داروخانه‌های شبانه‌روزی و تعداد معدودی از داروخانه‌های روزانه است.

موفق می‌گوید: موضوع قابل توجه این است سهمیه سرم استان از وزارتخانه تعیین می‌شود و در استان برای میزان عرضه سرم تصمیم‌گیری نمی‌شود بنابراین رایزنی‌ها برای افزایش سهمیه هم در حال انجام است.

وی می‌افزاید: متأسفانه برخی از پزشکان به اصرار بیمار یا هر دلیل دیگری در نسخه‌های خود اقدام به تجویز سرم می‌کنند که این نیز بر حجم تقاضاها افزوده بنابراین از پزشکان محترم تقاضا می‌شود تنها برای موارد ضروری که تشخیص می‌دهند تجویز سرم الزامی است اقدام به این کار نمایند.

به گفته کارشناسان میزان سرم تخصیصی به استان کمتر از ۵۰درصد نیاز واقعی است.