خطیب‌زاده اعلام کرد

تذکر جدی ایران در مورد افغانستان

سخنگوی وزارت خارجه با بیان اینکه اخباری که از منطقه پنجشیر در افغانستان می‌رسد اخبار نگران کننده است و حملات دیشب به اشد وجه محکوم است، گفت: پنجشیر تنها راه حل سیاسی دارد و محاصره پنجشیر به هیچ وجه از نظر حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه قابل قبول نیست.

کد خبر: ۱۷۸۵۲۰

تاریخ: ۱۵ شهريور ۱۴۰۰ - ۱۲:۰۷

سعید خطیب زاده در نشست خبری روز دوشنبه خود با خبرنگاران داخلی و خارجی در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا در مورد آخرین تحولات در منطقه پنجشیر و اخبار منتشر شده مبنی بر اینکه برخی از رهبران مقاومت این منطقه توسط پهپادهای پاکستانی کشته شده اند و اینکه پاکستان شب گذشته به صورت مستقیم و غیرمستقیم در حملات طالبان علیه مردم پنجشیر دخالت داشته است، گفت: اخباری که از پنجشیر می رسد اخبار نگران کننده ای است. حملات دیشب به اشد وجه محکوم است. شهادت رهبران افغانستان مایه تأسف است و دخالت خارجی که شما اشاره کردید باید بررسی شود و ما این موضوع را در دست بررسی داریم.

این دیپلمات ارشد کشورمان با بیان اینکه تاریخ افغانستان نشان داده است که دخالت مستقیم و غیرمستقیم نیروهای خارجی در امور افغانستان جز شکست برای نیروهای متجاوز نتیجه دیگری نداشته است، تصریح کرد: مردم افغانستان مردم استقلال طلب و غیور هستند و هر گونه مداخله خارجی در امور افغانستان از نظر ما محکوم است.

سخنگوی وزارت خارجه با تأکید بر اینکه موضوع پنجشیر باید از طرف گفت وگو و با وساطت و حضور بزرگان افغانستان حل و فصل شود، ادامه داد: هیچ طرفی نباید اجازه دهد که این مسیر به برادرکشی ختم شود. طالبان باید به تعهدات خود در چارچوب حقوق بین الملل پایبند باشد. گرسنگی دادن به مردم پنجشیر، قطعی آب و برق آن ها و محاصره مردم پنجشیر مایه نگرانی و تأسف است. باید حقوق بشردوستانه ذیل حقوق بین الملل در این منطقه رعایت شود. ایران تمام مساعی خود را به کار می برد که به پایان آلام مردم افغانستان کمک کند.

خطیب زاده با تأکید بر اینکه باید دولتی فراگیر که بازتاب دهنده ترکیب جمعیتی و قومیتی مردم افغانستان است در این کشور حاکم شود، گفت: باید خواست و اراده مردم افغانستان در این کشور حاکم شود و نه دخالت خارجی و نه هیچ طرح و توطئه دیگری.

سخنگوی وزارت خارجه با تأکید بر اهمیت برگزاری گفت وگوهای اصیل بین الافغانی گفت: تذکر جدی می دهیم. باید تمامی خطوط قرمز در افغانستان رعایت شود. باید تعهدات ذیل حقوق بین الملل رعایت شود و ایران از نزدیک تحولات افغانستان را پیگیری می کند.

وی در ادامه پاسخ به سوال ایسنا گفت: من لازم می دانم که این نکته را عرض کنم که نهادهای بین المللی در کنار کشورهای منطقه وظیفه جدی دارند که صلح و آرامش در افغانستان را تضمین کنند و ما نیز انشاءالله تلاش خواهیم کرد که با کمک تمام گروه های افغانستانی روند تحول صلح و امنیت در این کشور را تسهیل کنیم.

وی ادامه داد: رفتار دولت آتی و گروهی که قدرت را در افغانستان دست می گیرد، نوع رفتار جمهوری اسلامی ایران و کشورهای بین الملل را مشخص می کند و هرچقدر این دولت مسئولانه تر رفتار کند پاسخ مناسب تری دریافت می کند.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوال دیگری در مورد اخبار منتشر شده در ارتباط با سفر احتمالی رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین الملل انرژی اتمی به ایران در آستانه برگزاری نشست شورای حکام اظهار کرد: موضوعات فنی بین آژانس بین المللی انرژی اتمی و سازمان انرژی اتمی باید توسط سخنگوی محترم سازمان انرژی اتمی گفته شود و من در اینجا به دو، سه نکته اشاره می کنم. اول اینکه اجلاس پیش روی شورای حکام، یک نشست عادی است. من پیش از این اشاره کردم و امروز هم تأکید می کنم که هیچ طرفی اشتباه محاسباتی نکند، به سمتی نرود که مذاکراتی که در وین است را تحت تأثیر قرار بدهد. استفاده سیاسی از بستر فنی آژانس پاسخ متفاوتی را از سوی ایران در پی خواهد داشت.

خطیب زاده با اشاره به نوع تعامل ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی اظهار کرد: روابط ایران و آژانس فنی و محترمانه است. مفاهمه درست و عمیقی بین دو طرف است و امیدواریم که بقیه دخالتی در این مفاهمه نکنند.

وی در مورد سفر گروسی به تهران نیز گفت: من نیز این را شنیده ام ولی مطمئن نیستم که این سفر برنامه ریزی شده است یا نه. باید در این زمینه از سازمان انرژی اتمی سوال کنید.

خطیب زاده تأکید کرد: روابط بین ایران و آژانس در سطوح خوبی در موضوعات فنی بین دو طرف ادامه دارد. به سوالات مطرح شده پاسخ داده شده است و به صورت منظم گفت وگوها ادامه دارد.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین در این نشست در پاسخ به سوالی در مورد بحث دیپلماسی اقتصادی و اینکه آیا وزارت خارجه در این زمینه دستورالعمل مشخصی را برای سفرای ایران در خارج از کشور ارسال کرده است، گفت: دیپلماسی اقتصادی دارای ابعاد مختلفی است و مفهوم ساده ای نیست.

وی با اشاره به تمرکز بیشتر وزارت خارجه در دوره جدید بر موضوع دیپلماسی اقتصادی گفت: همان طور که می دانید در برنامه های وزیر خارجه درصد قابل توجهی از برنامه های ایشان متمرکز بر دیپلماسی اقتصادی است.

خطیب زاده با اشاره به ابعاد مختلف دیپلماسی اقتصادی گفت: نقش برخی از نهادها در امر دیپلماسی اقتصادی مهم است. برخی از فرایندها و تسهیل کننده ها نقش مهمی در موضوع اجرای دیپلماسی اقتصادی دارند و همه باید در بدنه دولت برای تحقق این موضوع همکاری و همراهی کنند و به وظایف خود در این زمینه عمل کنند. یک اراده ملی می خواهیم که دیپلماسی اقتصادی را به عنوان یکی از محورهای اساسی روابط خارجی ایران مطرح و پیگیری کنیم و تمام مشکلات در این زمینه در وزارت خارجه احصا و بررسی شده است. وزارت خارجه تمرکز ویژه ای بر موضوع دیپلماسی اقتصادی دارد. آقای امیرعبداللهیان دستورالعمل مشخصی را در مورد دیپلماسی اقتصادی به نمایندگی های ایران در خارج از کشور ارسال کرده اند. البته این دستورالعمل اولیه است و طی روزهای آینده تکمیل می شود و همان طور که آقای وزیر مطرح کردند هر شش ماه یک بار نیز گزارشی از این موضوع ارائه خواهد شد.

وی با اشاره به اقدامات و ابتکارات وزارت خارجه برای تحقق موضوع دیپلماسی اقتصادی گفت: در همین چارچوب در قدم اول به زودی اجلاس سفرای ایران در کشورهای همسایه برگزار خواهد شد.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با موضوع واکسن و منابع مالی آن افزود: تحریم های ظالمانه آمریکا یکی از موانع مهمی بوده است که طی ماه های گذشته مانع خرید واکسن از سوی ایران بوده است. همین امروز که با شما صحبت می کنم منابع مالی ما در سیستم کواکس به دلیل تحریم های آمریکا دریافت نشده است و علیرغم اینکه چندین میلیون دوز از کواکس خرید کرده ایم بانکی که باید پول ها را انتقال دهد به خاطر تحریم ها این کار را انجام نداده است.

وی ادامه داد: البته این دلیلی نبوده، نیست و نخواهد بود که حاکمیت جمهوری اسلامی ایران از تمام مسیرها و ظرفیت های خود استفاده نکند که تحریم ها را شکست دهد و به عنوان حافظ جان و ناموس مردم در راستای تأمین حقوق آن ها تلاش نکند. با تلاش های صورت گرفته تاکنون چندین میلیون دوز واکسن وارد شده است.

خطیب زاده گفت: وزارت خارجه در موضوع کرونا از روز اول در کنار مردم بود. چه پیش از فراگیری آن با اعلام زودهنگام این موضوع به مقامات کشور و بعد از آن در تأمین واکسن کرونا. تاکنون چندین میلیون دوز واکسن با نقش مستقیم وزارت خارجه وارد کشور شده است و بر این اساس وزارت خارجه به عنوان تنها مرجع صلاحیت دار تأیید و مشخص کرده است که کدام واکسن وارد شود و کدام واکسن وارد نشود و ما بر این اساس حرکت کرده ایم.

وی با بیان اینکه واردات واکسن به کشور ادامه پیدا خواهد کرد و وزارت خارجه به نقش و وظایف خود در این زمینه عمل می کند، افزود: در کنار تلاش برای واردات واکسن، وزارت خارجه در کنار تولیدکنندگان داخلی واکسن نیز قرار دارد و در چارچوب وظایف خود از تولیدکنندگان واکسن در داخل کشور حمایت می کند.

سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوال خبرنگار ایسنا مبنی بر این که تاکنون در وزارت خارجه دو نشست در ارتباط با موضوع واکسن کرونا و تسهیل آن برگزار شده است و تلاش های وزارت خارجه در این زمینه تاکنون به چه نتیجه ای رسیده است، تأکید کرد: وزارت خارجه در مرحله جذب کمک ها، امکانات و منابع بین المللی برای مبارزه با کرونا و همچنین تسریع واردات واکسن کرونا نقش کلیدی و اساسی را داشته است.

وی با اشاره به تلاش وزارت خارجه و سفارتخانه های ایران در خارج از کشور برای تسهیل واردات واکسن کرونا به کشور، به واردات واکسن از کشورهای روسیه، هند، چین و سیستم کواکس به ایران اشاره کرد و گفت: با تلاش های صورت گرفته در مدت اخیر نزدیک به ۲۵ میلیون و ۳۰۰ هزار دوز از چین واردات واکسن داشته ایم و چندین میلیون دوز نیز از سبد کواکس وارد کشور شده است. این تلاش ها در هفته جاری تشدید خواهد شد.

وی ادامه داد: حداقل ۲۰ میلیون دوز تا سه هفته آینده در ماه جاری میلادی (سپتامبر)وارد کشور خواهد شد و این ها علاوه بر واکسن هایی است که به صورت مقطعی و ناگهانی که مذاکرات مربوط به آن ها به نتیجه می رسد، خواهد بود. در ماه آینده میلادی یعنی اکتبر نیز چند ده میلیون واکسن وارد کشور می شود.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال دیگری مبنی بر اینکه با توجه به تحولات پنجشیر و افغانستان برخی معتقدند که ایران می توانست دیپلماسی فعال تری درمورد افغانستان به کار گیرد و به صورت مناسب تری  این زمینه عمل کند، اظهار کرد: ایران به صورت آشکارا وغیر آشکارا تحولات افغانستان را در سطوح مختلف پیگیری کرده و می کند. با گروه های مختلف افغانستانی در سطوح مختلف در کشور در تماس هستیم. نماینده ویژه ما در امور افغانستان به صورت مستمر با طرف های افغانستانی و نمایندگان دیگر کشورها در امور افغانستان در تماس و رایزنی است. شب گذشته نیز وزیر امور خارجه با آقای عبدالله عبدالله صحبت کردند و گفت وگوها در این زمینه ادامه دارد.

وی با بیان اینکه مذاکرات مربوط به طرح ایران برای تحقق گفت وگوهای فراگیر افغانستانی یک دور در تهران برگزار شد و آماده هستیم که دور دوم این گفت وگوها را با حضور گروه های مختلف افغانستانی برگزار کنیم تا به یک راه حل مرضی الطرفین برسیم، ادامه داد: سیاست اصولی ما این است تا خواست مردم افغانستان در این کشور اجرا شود و از برادرکشی جلوگیری شود.

وی ادامه داد: کسانی که شاهد و ناظر تحولات افغانستان هستند به نقش موثر و کلیدی ایران در این زمینه اذعان دارند و می دانند که ایران چه کرده و می کند.

خطیب زاده افزود: ما در مورد موضوع پنجشیر به صراحت موضع گرفتیم. تأکید کردیم که تنها راه حل برای پنجشیر راه حل سیاسی است. محاصره پنجشیر به هیچ وجه من الوجوه از نظر حقوق بین الملل و اصول حقوق بشردوستانه قابل قبول نیست. گزارشات دریافت شده در مورد پنجشیر نگران کننده است. ما در کنار مردم افغانستان هستیم و می خواهیم برادرکشی در این منطقه متوقف شود و هر گونه دخالت خارجی در امور افغانستان را محکوم می کنیم و سعی می کنیم از خطای راهبردی دیگر کشورها جلوگیری کنیم و آن ها را متوجه این موضوع بکنیم که جغرافیای افغانستان جغرافیایی نیست که متجاوز را بپذیرد و در واقع جغرافیای افغانستان جغرافیایی است که مردم آن همواره برای استقلال خود تلاش کردند که نیروهای خارجی را از این کشور بیرون کنند و در این زمینه مبارزه انجام دادند.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به این سوال که با توجه به قدرت گیری طالبان بر مناطق مختلف افغانستان تأثیر این موضوع بر مسئله حق‌آبه ایران از رودهای مرزی مشترک با افغانستان چگونه خواهد بود، گفت: اینکه در افغانستان چه کسی دولت را در دست بگیرد تأثیری در توافقات و تفاهمات دو کشور ندارد چرا که توافقات در حقوق بین الملل مسئولیت روشنی را متوجه هر کشوری می کند.

خطیب زاده گفت: ما منتظر می مانیم که دولت فراگیری در افغانستان شکل بگیرد و پیگیری موضوع حق‌آبه ایران همواره در دستور کار بوده و باز خواهد بود.

وی در پاسخ به سوال دیگری در مورد افغانستان مبنی بر اینکه آیا ایران آماری از شهروندان افغانستانی که به شکل قانونی یا غیرقانونی وارد ایران شده است،دارد یا نه، گفت: آمار رسمی در این زمینه وجود دارد و آمار آن هایی که به صورت بی جا شده یا آن هایی که به صورت غیرقانونی وارد کشور شده اند نیز به صورت تحقیقی و تقریبی وجود دارد.

سخنگوی وزارت خارجه با بیان اینکه ایران بیش از ۴۰ سال است که میزبان چندین میلیون از برادران و خواهران افغانی خود است، گفت: ما همواره تلاش کرده ایم که میزبان خوبی برای برادران و خواهران افغانستانی خود باشیم ولی مسئله این است که هیچ جا وطن آدم نمی شود و باید کاری کنیم که افغانستان به مکانی آرام و باثبات برای زندگی مردم افغانستان تبدیل شود.

خطیب زاده افزود: طی بحران اخیر درخواست های بسیار زیادی برای ویزای ایران بوده و تا آنجایی که سفارتخانه ها و نمایندگی های ما ظرفیت داشته اند و می توانستند این امر را تسهیل کنند در این چارچوب عمل کرده اند و این فضا در چارچوب قانونی خود ادامه دارد.