همه مردان دولت

چهره کابینه دولت سیزدهم با معرفی اکثریت قریب به اتفاق معاونان رئیس‌جمهور در کنار وزرای هیأت دولت ترسیم شد.

کد خبر: ۱۷۸۵۸۰

تاریخ: ۱۶ شهريور ۱۴۰۰ - ۰۸:۲۳

به گزارش همشهری آنلاین به نقل از روزنامه همشهری، جمع اعضای کابینه با احیای یکی از معاونت‌های سابق ریاست‌جمهوری افزایش هم یافت. سیدابراهیم رئیسی با استفاده از اختیارات اصل ۱۲۴ قانون اساسی صولت مرتضوی را به‌عنوان معاون اجرایی خود و سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری منصوب کرد.

پیش از این محمد شریعتمداری در دولت اول حسن روحانی و علی سعیدلو و حمید بقایی در دولت‌های نهم و دهم این مسئولیت را برعهده داشتند. روحانی در دولت دوم خود ترجیح داده بود از معرفی این معاونت صرف‌نظر کند. مرتضوی عملا مسئولیت‌های سابق محمود واعظی در نهاد ریاست‌جمهوری را نیز با حکم جدید رئیسی عهده‌دار شده است.

رئیسی در دومین‌ماه آغاز به‌کار دولت «ایران قوی» احکام ۳ نفر از مشاوران، دستیاران و معاونان دیگر خود را هم صادر کرد. در مهم‌ترین این انتصابات میثم لطیفی از استادان دانشگاه امام صادق (ع) به‌عنوان معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان امور اداری و استخدامی کشور منصوب شد. پیش از این جمشید انصاری در دولت روحانی عهده‌دار این مسئولیت بود.

رئیسی تاکنون حکم جوان‌ترین معاونان خود را به نام او زده است. لطیفی ۴۳ ساله تفاوت سنی قابل‌توجهی با جمشیدی ۶۶ ساله در این مسئولیت دارد. سازمان او عهده‌دار مسئولیت اصلی دولت در حوزه مدیریت سرمایه انسانی دستگاه‌های اجرایی است.

فرهاد رهبر از چهره‌های نزدیک به رئیسی نیز پس از گمانه‌زنی‌های متعدد درخصوص مسئولیتش در دولت رئیسی، سرانجام به‌ سمت دستیار اقتصادی رئیس‌جمهور منصوب شد.

وزن پررنگ اقتصادیون کابینه

رئیس‌جمهور تاکنون از بالاترین حد ظرفیت اختیارات انتصابات خود برای حوزه اقتصادی کشور استفاده کرده است. او محسن رضایی را به‌عنوان معاون اقتصادی خود منصوب کرده است و حکم دستیار اقتصادی خود را هم به نام فرهاد رهبر زده است. رئیسی مهم‌ترین ماموریت معاون اول خود، محمد مخبر را هم هماهنگی اقتصادی کابینه تعریف و سکان راهبری اقتصادی دولت را به او تفویض کرده است. این چهره‌های شناخته شده در کنار وزرای اقتصادی کابینه بیشترین انتظارات را در برنامه‌های تحولی اقتصادی دولت ایجاد کرده‌اند؛ چه اینکه روحانی، رئیس‌جمهور سابق یک حکم دستیار ارتباطات اجتماعی برای علی ربیعی صادر و از دستیاری اقتصادی برای ارتقای وزن اقتصادی کابینه استفاده کرده بود.

یک حکم مشاور در مجموعه یاران رئیسی صادر شد. عادل آذر، چهره شناخت‌ شده آماری و دیوان محاسبات مشاور رئیس‌جمهور شد.

با توجه به انتصاب همزمان او به‌عنوان رئیس مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی جنبه مشاوری او نیز در این حوزه خواهد بود. در وب‌سایت این مؤسسه آمده که مجموعه‌ای وابسته به نهاد ریاست‌جمهوری است و به‌عنوان اتاق فکر دولت جمهوری اسلامی در حوزه‌های پژوهشی و آموزشی فعالیت می‌کند، دوره‌های کوتاه‌مدت برای مدیران و کارشناسان ارشد دستگاه‌های اجرایی برگزار می‌کند و در مقطع کارشناسی‌ارشد هم دانشجو می‌گیرد.

معاونان سیاسی و حقوقی کابینه

کمی پیش‌تر نیز رئیس‌جمهور ترکیب سیاستمداران، حقوقدانان و سیاستگذاران حوزه اجتماعی کابینه را نیز با انتصاب معاون حقوقی، معاون امور مجلس و معاون امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری سامان داد. در مهم‌ترین این انتصابات، محمد دهقان، سیاستمدار فعال اصولگرا، نماینده سابق مجلس و عضو حقوقدان شورای نگهبان، سکان هدایت و پیگیری مهم‌ترین پرونده‌های حقوقی بین‌المللی ایران ازجمله در موضوع شکایات علیه آمریکا، تحریم‌ها و بازگشت پول‌های بلوکه شده ایران بر سر پرونده‌های مختلف را برعهده گرفت. او معاون حقوقی رئیس‌جمهور شد. پیش از دهقان، لعیا جنیدی این مسئولیت را در دولت روحانی برعهده داشت. محمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد دولت محمود احمدی‌نژاد نیز جایگزین حسینعلی‌امیری در معاونت پارلمانی شد. او وظیفه مهم رایزنی بر سر لوایح ارسالی از دولت به مجلس و جلب نظر نمایندگان را برعهده دارد. دولت روحانی در آخرین سال فعالیت خود از بلاتکلیف ماندن نزدیک به ۷۰ لایحه خود در مجلس انتقاد کرده بود. انسیه خزعلی، تنها زن حاضر در کابینه نیز یک‌تنه مسئولیت پیگیری مهم‌ترین مطالبات زنان در حوزه‌های قانونگذاری، حقوق شهروندی و عادلانه ساختن مقررات، خط‌مشی‌ها و رویه‌های نهادی را برعهده دارد. معصومه ابتکار قبل از او در دولت روحانی این مسئولیت را عهده‌دار بود. قانون شدن لایحه اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی بخشی از کارنامه مشترک رایزنی‌ها و پیگیری‌های معاونت زنان در همکاری با مجلس و شورای نگهبان بود. هرچند لوایح دیگری در حوزه تامین امنیت زنان و خشونت علیه زنان همچنان در پیچ‌وخم‌های تقنینی باقی ماند.

شروع تغییرات مدیران اجرایی استان‌ها

تغییرات مدیران ارشد و نفر اول اجرایی استان‌ها نیز از استان خوزستان آغاز شد. پس از آغاز به‌کار احمد وحیدی، وزیر کشور نخستین حکم استانداری دولت به نام صادق خلیلیان برای استان خوزستان صادر شد. او در جلسه یکشنبه شب هیأت دولت توانست از هیأت وزیران رأی اعتماد بگیرد. او وزیر جهادکشاورزی در دولت احمدی‌نژاد بود. این تغییرات همزمان با مشخص شدن محمدباقر خرمشاد به‌عنوان معاون سیاسی وزیر کشور آغاز شد.

سکان اطلاع‌رسانی دولت به چه‌کسی می‌رسد؟

سخنگویی دولت، ریاست سازمان حفاظت محیط‌زیست و معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری ازجمله مدیریت‌های کلانی هستند که هنوز دولتمردان رئیسی برای آن معرفی نشده‌اند. با انتصاب صولت مرتضوی به‌عنوان سرپرست نهاد ریاست‌جمهوری احتمالا طی روزهای آینده سخنگوی جدید دولت نیز معرفی خواهد شد. در دوره سابق محمود واعظی نقش اصلی و محوری را در جریان اطلاع‌رسانی دولت و مدیران رسانه‌ای دولت ایفا می‌کرد. این که آیا مرتضوی همان نقش را ایفا خواهد کرد یا جریان اطلاع‌رسانی به دفتر هیأت دولت با معاون اولی محمد مخبر بازخواهد گشت یا نه، نیازمند گذشت زمان است. عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست و سورنا ستاری، معاون علمی رئیس‌جمهور نیز از دولت روحانی در دولت رئیسی حضور دارند و به‌احتمال احکام جایگزین آنها نیز صادر خواهد شد.