چرایی کاهش آمار ازدواج

کد خبر: ۱۸۳۰۲۱

تاریخ: ۲۰ مهر ۱۴۰۰ - ۱۶:۳۲

سلامت نیوز: براساس اظهارات یک جمعیت‌شناس که دیروز منتشر شد و مطابق با آخرین سرشماری کشور، حدود ۳۶درصد از جمعیت زنان جوان ۱۵ تا ۳۴سال کشور را دخترانی تشکیل می‌دهند که هنوز ازدواج نکرده‌اند و حدود ۲.۳درصد از زنان ۴۵ساله و بیشتر در بازه سنی تجرد قطعی قرار دارند.

به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه صبح نو ،در مقابل جمعیت پسران ۲۰ تا ۳۹ساله مجرد حدود پنج‌میلیون و ۷۰۰هزار نفر و جمعیت دختران ۱۵ تا ۳۴ساله مجرد حدود پنج‌میلیون نفر است. در واقع نسبت جنسی در اینجا حدود ۱۱۲ است که یعنی در مقابل هر ۱۰۰ دختر در سن ازدواج ۱۱۲پسر در سن ازدواج داریم. این امر نشان‌دهنده عدم توازن جنسیتی در سن ازدواج است، چراکه تعداد پسران مجرد بیش از تعداد دختران مجرد است که این امر از نظر اجتماعی می‌تواند مشکلاتی در بازار ازدواج ایجاد کند. اما چرا باید این میزان دختر مجرد ازدواج‌نکرده در کشور داشته باشیم؟

محمد سلیمی پژوهشگر حوزه جمعیت و دکترای جمعیت‌شناسی دراین‌باره به «صبح‌نو» می‌گوید: اول اینکه باید صحت‌وسقم داده‌ها بررسی شود. بر فرض اینکه داده، داده درستی باشد، این داده سال95 است و در این پنج سال و 6ماه هرم سنی ما به‌سمت بالا حرکت کرده و اپیدمی را تجربه کردیم. در بهار1400 نسبت‌به بهار1399، ازدواج‌ها حدود 25درصد افزایش پیدا کرده که بخشی به‌دلیل جبران تاخیر سال۱۳۹۹ به دلیل شیوع کووید۱۹ بوده اما منظور این است که داده‌ها تغییر پیدا کرده است. همان‌طورکه میزان ازدواج در بهار1399 نسبت‌به بهار 1398 به‌شدت کاهش پیدا کرده است.

سلیمی ادامه می‌دهد: در همان سال95 که داده‌ها ارائه شده، سه درصد از مردان و 6درصد از زنان تا 50سالگی ازدواج نکرده‌اند؛ یعنی درصد زیادی تا 50سالگی حداقل یکبار را ازدواج کرده‌اند. پس این یک تحلیل دیگر از آمارهاست و نمی‌شود فقط از یک جنبه بگوییم شرایط کشور بحرانی است یا نه. آمار باید از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار گیرد.

او در ادامه می‌گوید: علت تجرد و عدم ازدواج گروه‌های سنی مختلف، متفاوت است و همه از یک الگو پیروی نمی‌کنند، چه بسا در یک گروه سنی ثابت اما در مناطق مختلف علت ازدواج نکردن فرق داشته باشد. فرد 20ساله‌ای که در تهران است یک علت برای ازدواج نکردن دارد و یک فرد 20ساله
در منطقه‌ای دورتر از تهران، علت دیگری. این جمعیت‌شناس اضافه می‌کند: اما به‌طور کل اگر بخواهیم یک الگو در نظر بگیریم برای گروه‌های سنی 20 تا 24 سال و 25 تا 29سال معمولا دلیل ازدواج نکردن تغییر نگرش‌هاست اما در گروه 30 تا 34‌سال معمولا مضیقه در ازدواج است؛ البته این گروه هم با تغییر نگرش همراه هستند اما اثر مضیقه بیشتر است.

این استاد دانشگاه تهران همچنین تاکید می‌کند: تحصیل طولانی‌مدت بانوان یا تمایل به اینکه بعد از تحصیل صاحب شغل شوند نمونه‌‌ای از تغییر نگرش است اما به این معنی نیست که فرد می‌خواهد به تجرد بله قطعی بدهد، بلکه می‌خواهد رشد کند و بعد ازدواج کند. فقط تاخیر می‌اندازد. به همین دلیل در یک بازه زمانی فراوانی ازدواج بالا می‌رود چون خیلی از افرادی که تاخیر انداخته بودند در حال جبران هستند. سلیمی با بیان اینکه مشکلات اقتصادی سبب سخت‌تر شدن ازدواج شده است، اظهار می‌کند: سختی ازدواج در گروه‌های زیر 30سال و بالای 30سال سبب تاخیر می‌شود. همزمان میانگین سنی ازدواج در سال98 در گروه مردان تهرانی 29.6 بوده است که بالاترین میانگین سنی ازدواج در کشور است و 20سال پایین‌ترین میانگین سنی ازدواج در کشور محاسبه شده است.

این جمعیت‌شناس دانشگاه تهران تاکید می‌کند: همان‌طور که در بالا نیز اشاره کردم علت‌های تاخیر در ازدواج لزوما مشابه هم نیست، برای مثال در بحث تحصیل یا اشتغال بانوان، مرد به کمک زن آمده یا بستگان درجه‌یک همراهی می‌کنند و فضا برای اینکه زن هم مادری و همسری بتواند کند و هم تحصیل و شغل خود را ادامه بدهد، فراهم می‌شود اما در یک گروه اجتماعی دیگر، این فضا فراهم نیست و تمام بار روی دوش زن قرار می‌گیرد و اگر بخواهد فرضا ازدواج را انتخاب کند تحصیل را نمی‌تواند انتخاب کند و به همین دلیل در ازدواج تاخیر می‌اندازد. اول درسش را تمام کرده و بعد به‌سمت ازدواج می‌رود.

محمد سلیمی اضافه می‌کند: اگر زمان ازدواجش با گروه‌های سنی30 به بالا باشد، دچار مضیقه ازدواج هم شده و شرایط سخت‌تر می‌شود اما در کل نکته مهم این است که انتخاب تجرد در کشور نداریم و اگر داریم درصد بسیار کمی دارد؛ زیرا براساس همان آمار سال95 و براساس پیمایش مرکز آمار سن مطلوب ازدواج پایین‌تر از سن ثبت شده برای ازدواج است، این یعنی تمایل به ازدواج و تشکیل خانواده کم‌رنگ نشده اما تغییراتی که در نگرش‌ها و شرایط افتاده سبب تاخیر می‌شود. ازدواج نکردن با ازدواج را به تاخیر انداختن با یکدیگر تفاوت دارد. افراد به تاخیر می‌اندازند و همین می‌شود که میانگین سن ازدواج بالا می‌رود.

جوانان برای ازدواج امنیت شغلی ندارند
مصطفی اقلیما، رییس انجمن علمی مددکاری اجتماعی کشور نیز درباره علل ازدواج نکردن جوانان و تجرد گروه‌های زیادی از آنان به «صبح‌نو» می‌گوید: متاسفانه دولت در سال‌های گذشته نتوانسته مساله اشتغال را حل و برای آن چاره‌اندیشی کند؛ به‌طوری‌که امروز جوان ما نمی‌تواند از امنیت شغلی بالایی برخوردار باشد. این محقق و مددکار اجتماعى بر اهمیت نقش اشتغال در نقش‌آفرینی جوان در زندگی تاکید کرده و می‌گوید: اگر اشتغال باشد جوان می‌تواند راه‌های تشکیل خانواده و زندگی را طی کند؛ حال باید دید که آیا در کشور ما جوانان از اشتغال مناسب برخوردار بوده و اساسا آیا امنیت شغلی مناسبی را دارا هستند.

او ادامه می‌دهد: امروز زندگی یک جوان بدون پشتوانه پدر و مادر نمی‌تواند شکل بگیرد، حال اگر آن والدین خود نیز مستاجر باشند چه اراده‌ای برای کمک‌رسانی به آن جوان وجود دارد؟ به گفته رییس انجمن علمی مددکاری اجتماعی کشور، تورم، سطح پایین حقوق و درآمد ناکافی از علل اصلی عدم گرایش مردم به سمت‌وسوی ازدواج است و اگر این‌ها بتواند حل شود می‌توان معضل عدم تمایل جوانان به ازدواج را حل کنیم.

اقلیما با اشاره به رابطه بین گرانی و خانواده اظهار می‌کند: جوانی که دو شیفت کاری را روزانه انجام می‌دهد چگونه می‌تواند به زندگی و خانواده رسیدگی کند، این در طول زمان موجب گسستگی نظام خانواده و طلاق خواهد شد. اگر جوانی در ۳۲سالگی و حتی بالاتر ازدواج کند به‌طور قطع با مشکلاتی ازجمله تولد دیرهنگام فرزند یا ناباوری مواجه خواهد شد.

ازدواج در سنین بالا موجب اختلال در قوای جنسی افراد و حتی تمایل به تک‌فرزندی و عدم رشد جمعیت خواهد بود.براساس پیمایش مرکز آمار، سن مطلوب ازدواج پایین‌تر از سن ثبت‌شده برای ازدواج است این یعنی تمایل به ازدواج و تشکیل خانواده کم‌رنگ نشده اما تغییراتی که در نگرش‌ها و شرایط افتاده سبب تاخیر می‌شود.