بیم و امید های اقتصاد ایران

کد خبر: ۱۸۹۰۷۶

تاریخ: ۰۲ آذر ۱۴۰۰ - ۰۴:۰۷

علی اکبر محمودی
د کترای مد یریت

این روزها وقتی سخن از اقتصاد به میان می آید ، ناخود آگاه فکر و ذهن به سمت گرانی، تورم، ارز، سکه، شاخص بورس و خود رو میرود و حرفهای محاوره ای جامعه به سمت و سوی د ل نگرانی از آیند ه اقتصاد کشور و بیان این صحبت می رود که "کی قیمتها پایین آمد ه تا این د فعه بیاد ". د ر نتیجه ریشه ناامید یها از بهبود شرایط اقتصاد ی کشور شروع به رشد د ر د ل و جان جامعه ایرانی میکند و بذر یاس را می نشاند . د غد غه ای که اگر برای آن چارهای اند یشید ه نشود ، به بیماری حاد و فراگیری د ر جامعه تبد یل میشود که روح و جسم پویا و توانمند ایرانی به ویژه جوانان ایران زمین را د رگیر میکند . د ر این میانه زمزمه هایی از بهبود شرایط به گوش میرسد که جان ماند ه های باقی را امید وار نگاه مید ارد . امید هایی که با حضور د ولت جد ید ابراهیم رئیسی و تیم اقتصاد ی وی، جان گرفته و هر روز پاگیرتر میشود . د ولت سیزد هم با ترکیب تیم اقتصاد ی خود روند ی را آغاز کرد ه که هرچند د ر ابتد ای کار، سخت و د شوار به نظر میرسد ، اما میتوان د ر امتد اد آن به ترمیم شرایط امید د اشت. د ر این میانه از چند نکته نباید غافل بود . نخست توجه د ولت سیزد هم، شخص رئیس جمهور و وزرای اقتصاد ی د ولت به این مهم است که اقتصاد ایران نیاز به یک جراحی با د وره نقاهت طولانی د ارد . ناکارآمد ی بسان تود ه ایی بد خیم د ر بخشهای مختلف اقتصاد ی ایران ریشه د واند ه که د رمان آن مستلزم شناسایی گلوگاهها و قطع شاهرگهای تغذیه کنند ه آن است. د ر کنار آن اصلاح برخی ساختارهای کلان همچون تغییر روند بود جه نویسی و تبد یل آن بود جه ریزی عملیاتی بر مبنای عملکرد ، کاهش وابستگی بود جه به د رآمد های نفتی، رشد پایه های مالیاتی و اصلاح ریشه ای پد ید ه فرار مالیاتی، صاد رات محور کرد ن تولید ات صنعتی و سایر محصولات، ایجاد صنایع تبد یلی و زمینه سازی به منظور ایجاد ارزش افزود ه د ر بخش تولید ، جلوگیری از خام فروشی، تقویت د یپلماسی اقتصاد ی، توجه به ظرفیت د اخلی، اصلاح ساختار ارزی و کنترل گلوگاههای بروز فساد ، تنها بخشی از حجم عظیم اقد اماتی هستند که د ولت سیزد هم د ر مسیر اصلاح شرایط اقتصاد ی میتواند د ر پیش گیرد . البته توجه به این مهم ضروری است که باز کرد ن کلاف د ر هم پیچید ه اقتصاد ، نیازمند همت مضاعف و تلاش شبانه روزی تمامی کابینه به ویژه تیم اقتصاد ی د ولت است.
د ومین نکته به مرد م برمیگرد د که بد انند بهبود شرایط د ر هر حوزه و زمینه ای کاری د شوار و زمانبر است. چه بسا این مرمت مربوط به حیطه اقتصاد و د ر شرایطی باشد که مولفه های مختلفی برای تخریب آن وجود د اشته باشد . نقد ینگی فزایند ه، تحریمهای ناعاد لانه، پولهای بلوکه شد ه، اقد امات ناصواب گذشته و انتظارات ناخوشبینانه اقتصاد ی هرکد ام شاخصه ای هستند که شرایط را برای احیای اقتصاد کشور سخت و پیچید ه کرد ه اند . د ر چنین شرایطی صبوری و تغییر انتظارات به سمت بهبود وضعیت تا حد مطلوبی میتواند مد رسان د ولت سیزد هم د ر جراحی اقتصاد ی کشور باشد . جامعه ایران اسلامی باید بر این مهم واقف باشد که روند بهبود شرایط اقتصاد ی کشور د ر یک ماه و ۱۰۰ روز و یک سال پد ید نمی آید و باید برای حصول نتیجه پله های ترمیم شد ه را یک به یک طی کرد تا به د ستاورد غایی آن رسید . سوم اهتمام جد ی مسئولان د ولت و تیم کابینه به این مهم است که اقتصاد فعلی ایران د ر عملکرد وزارت اقتصاد یا وزارت صمت یا تیم اقتصاد ی د ولت خلاصه نمیشود . د ر هم پیچید گی اقتصاد ی به گونه ای است که ترمیم آن نیازمند همد لی، همراهی و تعامل تمامی وزارتخانه ها، نهاد ها و سازمانهای د ولت است که د ر کنار آنها قوه مقننه و قوه قضاییه نیز باید د ر حوزه های فعالیت خویش به مید ان آمد ه و د ر این مسیر همراه د ولت باشند . چهارمین نکته جلوگیری از سطحی نگری د ر رفع مسائل اقتصاد ی کشور است. اینکه مسائل اقتصاد ی را به شکل راه حلهای تئوریک د انشگاهی د ید یا برای رفع آنها متوسل به د ستاویز موج سازی رسانه ای شویم، نتایجی جز مرمت موضعی به همراه نخواهد د اشت؛ چه بسا به مانند آتشی زیر خاکستر د ر زمان وزش نسیمی آرام، این شراره د وبار سرکشد و شرایطی نگران کنند هتر از قبل را پد ید آورد . با این توصیف باید با شناخت عوامل اصلی بروز مسائل اقتصاد ی د ر صد د رفع آنها گام برد اشت .
پنجمین نکته د ر این مسیر توجه به د ید گاه و اند یشه صاحب نظران و متخصصان امر از هر طیف و جناحی است. د ر چنین شرایطی که کشور د ر شرایط جنگ اقتصاد ی به سر میبرد ، به مانند د وران د فاع مقد س باید با همد لی و هم اند یشی د ست د ر د ست یکد یگر د اد ه و برای اصلاح امور وارد مید ان شویم. امروز مشکلات آنچنان عرصه را بر مرد م تنگ کرد ه که فرصتی برای من و تو کرد ن و رئیس و مرئوس بود ن نیست. هر شخص صاحب نظر و متخصص با هر سطحی از توانمند ی د ر هر جایگاه و پایگاهی که هست، باید پای کار آمد ه و د ولت سیزد هم را د ر مسیر بهبود شرایط یاری رساند . نکته ششم اقد ام مطلوب د ولت د ر حضور بین مرد م است. سفرهای هفته ای د ولت به استانها و حضور رئیس جمهورد ر د ل مرد م د ر د ورترین مناطق کشور، حضور معاون اول رئیس جمهوری د ر بین مرد م زلزله زد ه، حضور وزرا د ر بین مرد م معترض اصفهان و اقد اماتی از این د ست، همه و همه بارقه ایی از امید د ر د ل مرد م ایجاد کرد ه که میتواند د ر بهبود شرایط و همراهی و و همد لی مرد م مفید باشد . جنس کار و نوع اقد امات مذکور د ولت با رویکرد های پوپولیستی و عوامفریبانه تضاد د ارد و بر د ل نشستن این اقد امات نشان مید هد فعالیتهایی این چنینی از د ل برآمد ه است. آنچه د ر این مجال مختصر نگاشته شد همه آنچیزی نیست که بر اقتصاد این روزهای ایران اسلامی می گذرد ، بلکه مختصری از گوشه و کنار اقتصاد و حال آن بود . بی ترد ید بررسی د قیق و کارشناسی اقتصاد کشور نیازمند توجه همه جانبه گرایانه و پرهیز از بخشی نگری و جزیره سازی است تا برمبنای آن جراحی اقتصاد کشور، نتیجه بخش باشد .