نمایندگان به دنبال جداسازی بازرگانی از صنعت و معدن

انتقاد از ادغام بعد از 52 ماه

52 ماه از ادغام دو وزارتخانه کلیدی و راهبردی صنعت و معدن و بازرگانی در دولت گذشته می گذرد. 18 اردیبهشت چهار سال پیش بود که هیات وزیران دولت دهم دستور این ادغام را ابلاغ کردند. با این حال براساس گزارش ها هنوز هم قانون تشکیل وزارت صنعت، معدن و تجارت به تصویب مجلس نرسیده است.

کد خبر: ۱۹۵۱۴

تاریخ: ۱۸ شهريور ۱۳۹۴ - ۰۹:۴۰

به گزارش روزنامه تجارت، آن روزها زمزمه‌هایی شنیده می شد مبنی بر اینکه دستور این ادغام بیش از آنکه اقدامی در راستای اجرایی کردن اصل 44 قانون اساسی و کوچک تر کردن دولت باشد، رفتاری برای تسویه و کنار گذاشتن برخی افراد غیرهمسو در دولت قبل بوده است. آن روزها مسئولان دولت دهم ادغام این دو وزارتخانه را عملی در راستای چابک سازی دولت به منظور اجرای ماده 53 قانون برنامه پنجم توسعه اعلام کردند. پس از آن مجلس این ادغام را با قید دو فوریت مورد بررسی قرار داد و به تصویب رساند. حالا پس از گذشت بیش از چهار سال از این ادغام حاشیه سازی برای دولت و وزارت صنعت، معدن و تجارت آغاز شده است. در این میان برخی نمایندگان و کارشناسان از ناتوانی وزارت صنعت، معدن و تجارت برای اداره تمامی امور صحبت می‌کنند و از طرف دیگر مسئولان دولت یازدهم این ادغام را عملی در راستای کوچک سازی دولت دانسته و از آن دفاع می کنند.
هفته گذشته بود که خبرگزاری فارس در خبری اختصاصی از پیگیری بی سر و صدای صورت گرفته برای جداسازی وزارت بازرگانی از صنعت خبر داد. در خبر فارس به نقل از یک منبع آگاه گفته شده بود که موضوع جدا شدن وزارت صنعت و بازرگانی توسط اعضای دولت در حال پیگیری است و تعدادی از نمایندگان مجلس نیز موافق و پیگیر این مسئله هستند. منبع مطلع فارس همچنین گفته بود که با بیان اینکه حدود 70 درصد اعضای کمیسیون صنایع مجلس موافق جداسازی وزارت صنعت و بازرگانی هستند، گفته بود که ممکن است جداسازی بخش‌های صنعت و بازرگانی در نیمه دوم امسال عملیاتی شود و دو وزیر برای سکانداری بخش‌های صنعت و بازرگانی انتخاب شوند. آنطور که فارس نوشته به گفته این مقام آگاه، محمد شریعتمداری معاون اجرایی رئیس جمهور به عنوان یکی از گزینه‌های تصدی‌گری وزارت بازرگانی مطرح است.

ساز مخالف بهارستان بعد از چهار سال
گروهی نمایندگان مجلس با ادغام وزارت صنعت و معدن و وزارت بازرگانی چندان موافق نیستند. این را از صحبت هایی که اخیرا در گفتگو با خبرگزاری ها مطرح می کنند می شود، فهمید. برخی معتقدند که این ادغام بیش از آنکه به بهبود وضعیت کمک کند رفتاری عجولانه از سوی دولت گذشته بوده است. در همین رابطه سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس معتقد است که ادغام وزارت صنایع و معادن در وزارت بازرگانی کار اشتباهی بود که مجلس هشتم انجام داده است. روح‌الله عباسپور در گفت‌وگو با ایسنا، گفت: این ادغام بر پایه تجربه موفق کشورهایی انجام شد که بازرگانی و صنایع و معادن را در یک مجموعه مدیریت شده با هم دارند؛ ادغامی که با گذشت 4 سال از انجام آن نتوانسته اهداف مدنظر قانون‌گذار را محقق کند. وی ادامه داد: یکی از مواد مصوبه مجلس هشتم برای ادغام این دو وزارتخانه جلوگیری از واردات بی‌رویه با هدف جلوگیری از آسیب به تولیدات داخلی بود که عملا محقق نشد. سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به تصویب نشدن قانون تشکیل وزارت صنعت، معدن و تجارت با وجود گذشت چهار سال از ادغام تصریح کرد: باید طبق مصوبه مجلس، قانون و چارت مشخص و معینی برای وزارت صنعت، معدن و تجارت نوشته شود که نه‌تنها این اتفاق نیفتاده بلکه این وزارت‌خانه طبق چارت تشکیلاتی قدیم فعالیت می‌کند. عباسپور با بیان اینکه وزارت صنعت، معدن و تجارت بیشتر تحت وزارت بازرگانی قرار گرفته، گفت: عملکرد و خروجی این وزارتخانه نشان‌دهنده توجه به بازرگانی و تجارت است و حمایت لازم از سایر حوزه‌های مربوطه نمی‌شود.
از طرف دیگر یک عضو دیگر کمیسیون صنایع و معادن مجلس می گوید ادغام وزارت صنعت‌، معدن و تجارت باعث انحلال و نابودی بعضی بخش‌ها شده است. محمد سلیمانی در گفت‌وگو با ایسنا افزود: بیش از 80 درصد نمایندگان مجلس معتقدند که این ادغام کار بسیار غلطی بود و دولت باید لایحه‌ای جهت تفکیک این وزارتخانه‌ها و بازگشت آن به حالت قبل ارائه دهد. سلیمانی گفت: در گذشته وزارت صنایع سبک و وزارت معادن داشتیم که در دوران سازندگی با یکدیگر ادغام شدند؛ نتیجه آن شد که بخش صنعت رشد کرد و بخش معدن به فراموشی سپرده شد. همچنین وزارت صنایع سنگی با وزارت صنایع نیز ادغام گردید و نتیجه این شد که اکنون در بازار تهران و یا هر بازار دیگری می‌رویم فقط با تولیدات صنعت خانگی خارجی مواجه می‌شویم. این یعنی عملا صنعت سبک همچون نساجی و لوازم خانگی کاملا از بین رفته و یا خیلی ضعیف شده است. در حال حاضر این صنعت نیمه جان است. این نماینده مجلس به ادغام وزارت صنعت در وزارت بازرگانی در دولت دهم اشاره کرد و گفت: این ادغام باعث از بین رفتن تجارت خارجی و ضربه اساسی به بازرگانی شد. این تجارب نشان می‌دهد که نتیجه ادغام‌ها انحلال یک بخش و ایجاد مشکلاتی برای بخش دیگر است.
نظر دولت چیست؟
طی روزهای گذشته و با داغ شدن بحث ادغام وزارتخانه ها سبب شد معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز نسبت به اجرای عجولانه ادغام این دو وزارتخانه انتقاد کند و با وجود درست دانستن اصل ادغام بگوید که در زمان ادغام، مقدمات آن اجرایی نشده بود. به گفته حسین ابویی مهریزی، هنوز قانون تشکیل وزارت صنعت، معدن و تجارت به تصویب نرسیده است. البته ادغام دو وزارتخانه بازرگانی و صنایع و معادن امری درست بود اما مقدمات آن اجرایی نشده بود. البته وی اعلام نظر نهایی وزارت صنعت، معدن و تجارت در مورد این ادغام را بر عهده شخص وزیر یا سخنگوی وزارتخانه دانست اما از دیدگاه شخصی، ادغام این وزارتخانه را از لحاظ کارشناسی کار درست دانست. ابویی مهریزی در عین حال هرگونه بازگشت به عقب و تفکیک دو وزارتخانه را منتفی دانست و راهکار اصلی را تعریف وظایف درست برای جلوگیری از بروز مشکلات عنوان کرد.
در همین حال محمدرضا نعمت زاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت درباره مباحث مطرح شده از سوی رهبر انقلاب نسبت به ادغام وزارتخانه های صنایع و بازرگانی، گفت: انتقادی از سوی رهبری در مورد ادغام وزارتخانه‌های بازرگانی و صنایع سابق مطرح نشد، بلکه به دلیل اینکه من گزارشی در مورد اقدامات وزارت صنعت ارایه کردم و موارد زیادی را شامل می شد، رهبری فرمودند که کار زیادی به وزارت صنعت محول شده، ما نفهمیدیم چرا این دو وزارتخانه با هم ادغام شدند.‎ وی ادامه داد: در دیدار با مقام معظم رهبری وقت ما کم بود، ولی اگر وقتی باشد حتماً توضیح خواهیم داد. وی تأکید کرد: کوچک سازی دولت و ادغام وزارتخانه ها کار درستی است و تکلیف برنامه پنجم بوده است. وزیر صنعت همچنین تاکید کرد که دولت برنامه‌ای برای جداسازی وزارتخانه‌های صنعت و بازرگانی ندارد. نعمت‌زاده گفت: صنعت و بازرگانی از یکدیگر جدا نیستند و بحثی در مورد جداسازی این دو بخش مطرح نیست. وی همچنین گفت: این اقدام در راستای اصل 44 قانون اساسی و کوچک سازی و کاهش تصدی‌گری دولت بوده و لذا اقدام درستی است.