بررسی تجارت آنلاین از وعده های بدون پشتوانه و پیش بینی های غیر کارشناسی نشان می دهد

حکمرانی اقتصاد گرفتار شعارزدگی

هر علمی قواعد و قوانین خاص خودش را دارد و برای آنکه بتوان در آن مورد به موفقیت دست پیدا کرد، می‌بایست فرمول، قواعد و راهکارهای آن علم را که در گذشته به اثبات رسیده، با دقت مورد اجرا قرار داد.

کد خبر: ۱۹۵۵۰۶

تاریخ: ۲۶ دی ۱۴۰۰ - ۱۴:۳۸

گروه اقتصادی - کوروش شرفشاهی: هر علمی قواعد و قوانین خاص خودش را دارد و برای آنکه بتوان در آن مورد به موفقیت دست پیدا کرد، می‌بایست فرمول، قواعد و راهکارهای آن علم را که در گذشته به اثبات رسیده، با دقت مورد اجرا قرار داد. اقتصاد نیز یکی از این مباحث است. گرچه در بسیاری از موارد شاهد رفتارهای سلیقه‌ای و تصمیم گیری های احساسی در عرصه اقتصاد بوده و هستیم، اما نتیجه این رفتارهای غیر علمی، بدون پشتوانه و بدون مطالعه، بحران های اقتصادی است که به صورت متداول گریبانگیر کشور شده و نارضایتی گسترده را در بین مردم رقم زده است. بدترین معضلی که اقتصاد را همواره آزار داده و می‌دهد، آمار سازی برای توجیه عملکردهای اشتباه، سومدیریت ها، رانت، فساد و چالش های به وجود آمده در عرصه اقتصاد است. در شرایطی که کشور در مسیر تورم فزاینده و گرانی گام برمی دارد، شاید به کار بردن ادبیات توجیه کننده تا حدودی بتواند موثر باشد، اما اینکه شرایط را خلاف واقع نشان دهیم یا رویایی ترسیم کنیم، باعث نارضایتی و اعتراض های همگانی می شود، بلایی که اکنون گریبانگیر اقتصاد ما شده است.

رشد اقتصادی ناشی از افزایش قیمت نفت
اعداد و ارقام متعددی از رشد اقتصادی بر زبان میاوریم، اما نباید واقعیت ها را نادیده بگیریم. در این زمینه رییس سابق بانک مرکزی گفت: اعلام شد که صادرات کشور 40 درصد رشد داشته البته به جزییات اشاره نشد. اما می‌توان حدس زد که منظور سال 1400 نسبت به سال گذشته بوده. این موضوع از این منظر که می‌تواند تاثیر تحریم‌ها را بر بودجه و اقتصاد کشور را کمتر کند، خبر امیدبخشی است.
عبدالناصر همتی افزود: ‌ اما نکته مهم این است که در سال 2021 نسبت به سال 2020 قیمت جهانی نفت و فرآورده‌های نفتی بیش از 60 درصد رشد داشته است بنابراین اگر هیچ تلاشی هم نمی‌کردیم، با همان صادرات سال قبل می‌توانستیم نزدیک 60 درصد رشد در آمد داشته باشیم.رییس سابق بانک مرکزی بیان کرد:‌ بنابراین سوال مهم من از دولت سیزدهم این است که سهم تلاش دولت سیزدهم در خنثی‌سازی تحریم چه اندازه بوده است؟

کاهش یک باره خط فقر
یکی دیگر از مواردی که با اعتراض های گسترده روبرو شد، اظهارات معاون اجتماعی وزارت کار است. در حالیکه سال 98 خط فقر در کشور ۷ میلیون تومان اعلام شد و اکنون از ۱۱ میلیون تومان عبور کرده، معاون وزیر کار در مقابل دیدگان مردم ظاهر می شود و ادعا می‌کند که خط فقر چهار میلیون تومان است. این در شرایطی است که امکان زندگی کردن با درآمد ۴ میلیون تومانی امکان پذیر نیست و بررسی‌های شورای عالی کار از خط فقر ۱۰ میلیون تومانی با حداقل های زندگی تعریف شده است. در نتیجه این قبیل اظهارنطرها نمکی بر زخم دهک‌های پایین جامعه است.

ادعای کاهش تورم
در حالی که مردم روزانه شاهد افزایش قیمت انواع کالاها و خدمات هستند، ادعای کاهش تورم نه تنها باری از مشکلات کم نمی کند، بلکه باعث افزایش بی اعتمادی مردم و مسئولان می شود. مردم هنگامی که برای خرید کالا به فروشگاه مراجعه می کنند و افزایش قیمتها را می بینند، هرگز ادعای مسئولان و دولتمردان مبنی بر کاهش تورم را نمی پذیرند. بدتر اینکه دولتمردان از کاهش نیم درصدی و یک درصدی تورم خبر می‌دهند، براستی در حالی که تورم ۴۷ درصد است، کاهش ۱ درصدی چه تاثیری در زندگی مردم خواهد داشت که مسولان با افتخار از آن یاد می کنند؟

ساخت سالانه یک میلیون مسکن
در شرایطی که قیمت ساخت و ساز روزانه در حال افزایش است و امکانات لازم برای ساخت یک میلیون مسکن وجود ندارد، شعار ساخت یک میلیون مسکن در سال نه تنها امیدوارکننده نیست، بلکه مخرب است. از روزی که دولت رئیسی مدیریت کشور را به دست گرفته، بیش از چهار ماه می گذرد و می بایست تا امروز حداقل ۳۰۰ هزار مسکن ساخته شده باشد تا بتوان امیدوار بود که تا پایان سال به یک میلیون واحد برسد. این در حالیست که حتی کلنگ ۳۰۰ هزار مسکن نیز بر زمین زده نشده است. نکته مهمتر اینکه ساخت مسکن در کوتاه مدت جواب نمی دهد و حداقل یک دوره ۲ تا ۴ ساله برای ساخت و تکمیل مسکن لازم است. برای اثبات این ادعا کافیست به پروژه های نیمه تمام مسکن مهر توجه کنیم که از دولت دهم آغاز شده و اکنون که دولت سیزدهم شروع به کار کرده و بیش از 11 سال از آغاز مسکن مهر می گذرد، هنوز تعداد قابل توجهی از مسکن‌های مهر تحویل نشده و آنهایی که تحویل شده نیز زیرساخت‌های لازم را ندارد یا به صورت ناقص تحویل شده است.

ایجاد یک میلیون شغل
بی شک بزرگترین معضل هر جامعه بیکاری است. اگر افراد یک جامعه شغل داشته باشند، میتوان به رونق اقتصادی آن جامعه امیدوار بود، زیرا درآمدزایی ناشی از اشتغال می تواند انگیزه های لازم برای تشکیل خانواده، خرید کالاها، مسکن، خودرو و بسیاری اقلام دیگر را رقم بزند، اما از آنجا که میزان بیکاری در کشور وحشتناک است، دولت رئیسی با شعار ایجاد یک میلیون شغل در سال، چالش دیگری را برای مردم به وجود آورده است. اکنون بنابر اعتراف مسئولان، دو میلیون و ۵۰۰ هزار بیکار داریم که اگر وعده رئیسی محقق شود، می بایست در سال سوم دولت سیزدهم، دست نیاز به سوی بیکاران کشورهای دیگر دراز کنیم و به دنبال جذب نیروی کار از کشورهای دیگر باشیم، اتفاقی که تحقق آن اگر نگوییم بعید است، به رویا شباهت دارد.

رویا پردازی پول های بلوکه شده
یکی از مسائلی که خیلی جدی مطرح می‌شود، استفاده از پول‌های بلوکه شده است. مردم گمان می‌کنند اگر مذاکرات به نتیجه برسد و ده ها میلیارد دلار پول های بلوکه شده ایران آزاد و به سوی کشور سرازیر شود، اتفاقات بزرگی خواهد افتاد. این در حالی است که در دولت روحانی هرگاه که سخن از استقراض دولت از بانک مرکزی مطرح می شد، نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه اعلام می‌کرد که ما در مقابل پول های بلوکه شده در خارج از کشور وام گرفته‌ایم و به محض آنکه پول ها آزاد شود، آن دلارها را تحویل بانک مرکزی خواهیم داد. بنابراین اگر پول های بلوکه شده آزاد شود، می بایست یک راست وارد خزانه بانک مرکزی شود تا بیلان بانک مرکزی درست از آب دربیاید، چرا که اکنون دولت بزرگ‌ترین بدهکار بانک مرکزی است.

وعده دادن به شرط آینده نگری
اینها تنها بخشی از چالش های اقتصاد در رابطه با وعده های مسئولان است. در شرایط کنونی دولت باید بیش از گذشته مراقب وعده‌هایی که می‌دهد، باشد. اگر دولت نتواند این وعده ها را عملیاتی کند، کوه بزرگی از مطالبات عمومی ایجاد کرده که باید توان پاسخگویی آنها را داشته باشد. از سوی دیگر مسئولان باید وعده های خود را در قالب کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت تعریف کنند و برای رسیدن به هر کدام، راهکاری متناسب داشته باشند، در غیر این صورت وعده هایی که در قالب بلند مدت تعریف می شود و در کوتاه مدت امکان تحقق آن وجود ندارد، به عنوان چالش ناکارآمدی و امتیاز منفی برای دولت محسوب می شود.