تقابل‌نگاههای‌ مصلحت‌اندیشانه‌و‌ اصولگرایانه‌درمجلس

محسن حسینی

کد خبر: ۲۰۷۹۴

تاریخ: ۲۲ مهر ۱۳۹۴ - ۰۹:۳۹

بر سرت سیمان می ریزیم و تو را در رآکتور اراک دفن می کنیم! این اخرین شاه بیت از مرثیه سرایی های اقلیتی از مجلس اصول گرایان است که همچنان شیفته سیاست خارجی دوران محمود احمدی نژاد باقی مانده اند. روز یکشنبه قرار بود صحن علنی مجلس شورای اسلامی محل بررسی کلیات طرح اقدام متقابل و متناسب دولت در اجرای برجام باشد. در واقع اگرچه با اعلام توافق هسته ای میان جمهوری اسلامی ایران و گروه 5+1، دولت و مقامات عالی رتبه کشوری توافق را تاریخی خواندند و این ماجرا به عنوان فرصتی دوباره برای گشودگی به جهان و بویژه دنیای غرب تفسیر شد، آن زمان کمتر کسی گمان می کرد گذار این توافق تاریخی به مجلس شورای اسلامی بیفتد تا با این حجم از حمله و مقاومت نمادین مواجه شود. با پایان گرفتن جلسات کمیسیون ویژه مجلس برای بررسی برجام اکنون نوبت به اظهار نظر کلیت مجلس در مورد برنامه جامع اقدام مشترک فرا رسیده بود. کمیسیون بررسی برجام که قرار بود منتخب نمایندگان مجلس برای بررسی بی طرفانه برجام باشد بدون حضور رئیس مجلس و با مدیریت علیرضا زاکانی برگزار شد. پس از جلسات متعدد، پرسش و پاسخ های فراوان و احضار اعضاء تیم هسته ای سرانجام گزارش کمیسیون ویژه برجام آماده و ارائه شد. خب از کوزه همان بیرون تراوید که در کوزه بود. گزارش به اندازه ای تند و یک جانبه نوشته شده بود که نه تنها انتقادات بیرون از مجلس، که صدای برخی از سرشناس ترین اعضاء کمیسیون برجام را هم درآورد. آن ها معتقد بودند که بررسی این سند بین المللی نباید به دست افراد ناآشنا و غیرمتخصص در مسائل کلان جهانی سپرده شود. برای نمونه علاءالدین بروجردی نماینده اصول گرا و از اعضاء فراکسیون رهروان ولایت گفت که گزارش نهایی کمیسیون برجام را افرادی خارج از مجلس، دانشگاهی و نزدیک به دولت نهم و دهم نوشته اند. او به خبرگزاری ایسنا گفت، علیرضا زاکانی، رئیس کمیسیون ویژه نیز این حرف را تائید کرده و گفته، گزارش نهایی را "عده‌ای از افراد دانشگاهی" نوشته‌اند[1]. با بالا گرفتن انتقادها از کمیسیون برجام و گزارش آن، رئیس مجلس ترجیح داد برای دردسر کمتر بررسی طرح اقدام متقابل و متناسب دولت در اجرای برجام را به کمیسیون امنیت ملی به ریاست علاءالدین بروجردی واگذار کند تا آن را تصویب کنند. چیزی که با اعتراض گسترده مخالفان توافق روبرو شد. سرانجام مجلس پس از کش و قوس های فراوان طرح مذکور را در دستور کار صحن علنی قرار داد تا کلیات آن را بررسی کند. واقعیت این است که اصول گرایان موافق توافق به وضوح در برابر انتقادات تند و اصول گرایانه مخالفان دست بسته بودند. آن ها دوست داشتند با صدای بلند فریاد بزنند: حرف های من را به خودم تحویل نده! اما نمی توانستند. راهبرد اصول گرایانه در سیاست خارجی به بن بست رسیده و در این شرایط کاری به جز همراهی با میانه روهای بیرون از مجلس نمی توان انجام داد. برجام بایستی از تصویب مجلس بگذرد. از همان ابتدا هم قرار نبود مجلس لزوما با نگاه رد یا تایید به مسئله نگاه کند، تردید کافی بود، هم مجلس را نزد افکارعمومی آبرومند می کند و هم برای اینکه بعدها به کار می آید. در چنین وضعیتی حضور نمایندگان دولت برای دفاع از برجام در این مجلس نه برای تاثیرگذاری در نتیجه رای گیری، که نمادین بود. مجلس که از ابتدا تمام تلاش خود را برای اعمال نظارت قانونی خود بر برجام انجام داد و در این مورد موفق شد، حالا باید تمام انتقادات و خشم خود از توافق را هم به نمایش بگذارد. برای همین هم به نمایندگان دولت با تندترین ادبیات حمله کردند. شدت حملات و تهدیدها تا آنجایی بود که وقتی نوبت به سخنرانی علی اکبر صالحی به عنوان نماینده دولت رسید؛ دیپلمات هسته ای و تکنوکرات باسابقه از شدت خشم فریاد کشید و گلایه کرد که از سوی نمایندگان و در صحن علنی مجلس تهدید شده در رآکتور اراک دفن خواهد شد! صالحی تلاش کرد به نمایندگان بقبولاند توافق هسته ای نه خیانت به کشور است و نه فعالیت های هسته ای را متوقف خواهد کرد. او گفت دولت تنها محدودیت های دستیابی به بمب اتم را پذیرفته است و این مسئله بلااشکال است، از آن جایی که ما اصولاقرار نیست بمب اتم داشته باشیم. در ادامه اعتراض مخالفان باعث قطع سخنان صالحی شد. سرانجام و پس از صحبت های نمایندگان موافق و مخالف طرح و همچنین دفاعیات نماینده دولت نوبت به رای گیری رسید. مخالفان طرح این بار درخواست رای گیری با ورقه و اسم را مطرح کردند و جالب اینکه این مسئله با مخالفت اکثریت نمایندگان مواجه شد؛ وقتی رئیس مجلس این نکته را گوشزد کرد که اسامی نمایندگان به تفکیک رای در روزنامه مجلس منتشر خواهد شد. اگرچه «کلیات طرح اقدام متقابل و متناسب دولت در اجرای برجام» در روز یکشنبه و جزییات آن در جلسه دیروز (سه شنبه) به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، با وجود این بهارستان این روزها شاهد جنب و جوشی درونی میان نگاه مصلحت اندیشانه با اصول گرایانه در برخورد با توافق هسته ای است.