برخورد دولت با مافیای اقتصاد

کد خبر: ۲۰۸۶۴۹

تاریخ: ۲۷ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۱۹:۴۷

علی شریفی نژاد
کارشناس اقتصادی

اقتصاد ایران در چند دهه اخیر بر پایه اقتصاد یارانه‌ای بوده است به این معنا که در راستای انجام واردات به شرکت‌های واردکننده یارانه تخصیص پیدا می کرده است. تخصیص یارانه و ارز به وارد کننده موجب کاهش میل به سرمایه گذاری می‌شود در نتیجه تولید داخل تضعیف و حجم اشتغال پایین می‌آید لذا کشور به سمت و سوی  یک اقتصاد وابسته و پنهان سوق پیدا می‌کند. یکی دیگر از تبعات وابستگی به اقتصاد یارانه‌ای افزایش شکاف طبقاتی است. دلیل عمده آن، رانت حاصل از اختصاص یارانه و ارز به بخش خصوصی بوده است از طرف دیگر کنترل این شرایط اقتصادی از دست دولت خارج و موجب تقویت اقتصاد تورمی و افزایش رکود می‌شود به همین دلیل علی رغم تلاش دولت‌های قبل برای کنترل بازار اما این امر اتفاق نمی‌افتاد و نتیجه معکوس داشت.
تقویت واردات و تضعیف صادرات یکی دیگر از تبعات اقتصاد یارانه‌ای است که نتیجه آن این است که ما بیشتر مصرف کننده خواهیم بود، بخش تولیدی کم رونق و میل به صادرات کم می‌شود. دلیل اصلی بیمار بودن اقتصاد کشور وابسته بودن به واردات است در صورتی که چرخ تولید داخل همطراز با جمعیت کشور باشد هیچ وقت دچار تورم نمی‌شدیم اما با انجام واردات بی رویه رانتی شاهد افزایش تورم در جامعه هستیم. طرح اقتصادی دولت جدید، بزرگ‌ترین اصلاح اقتصادی در ایران است، هنگامی که اقتصاد کشور تولید محور باشد، اشتغالزایی افزایش و میل به سرمایه گذاری و صادرات زیاد می‌شود.
طرح اقتصادی دولت جدید، دقیقاً نقطه مقابل تبعیض و رانت ایستاده و به یک معنا مافیا شکنی کرده است. در این طرح یارانه حذف نشده است بلکه از وارد کننده به مردم منتقل شده است و به عبارت دیگر واسطه حذف شده است. این طرح اقتصادی، بزرگ‌ترین کمک به اشتغال داخلی محسوب می‌شود. یارانه آزاد شده که مستقیم به دست مردم می‌رسد، موجب افزایش قدرت خرید طبقه پایین می‌شود در نتیجه به واسطه اجرای این طرح، آینده قطع یقین به نفع عموم مردم به خصوص دهک‌های پایین جامعه خواهد بود.
رسیدن یارانه مستقیم به دست مردم موجب شکوفایی اقتصاد واقعی و از بین رفتن اقتصاد کاذب می‌شود، بر این اساس فرد یا گروهی که بدون اتکا به رانت بتواند فعالیت اقتصادی کند به اقتصاد واقعی در کشور کمک کرده است اما تاکنون بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی وابسته به رانت و اقتصاد یارانه‌ای بوده است لذا چنین اقتصادی کاذب است.
بر اساس این طرح تا چند سال آینده وضعیت درآمدی دهک‌های پایین بهبود پیدا می‌کند. تا قبل از اجرا شدن طرح اقتصادی دولت جدید، کالاها به دلیل داشتن یارانه موجب وسوسه قاچاقچی برای انتقال کالاهای اساسی به خارج از مرز می شده است چراکه صرفه اقتصادی داشته و با چند برابر قیمت به فروش می رسیده است اما در شرایط فعلی که کالا به قیمت آزاد عرضه می‌شود، برای قاچاقچی صرفه اقتصادی ندارد درنتیجه قاچاق نیز ریشه کن می‌شود. بر اساس طرح اقتصادی دولت، افراد دیگر با اقتصاد رانتی درآمد هنگفت به دست نمی‌آورند چرا که ملاک موفقیت فقط تلاش و رقابت خواهد بود. واردات بی رویه خود نیز نوعی تحریم محسوب می‌شود که اجرای طرح فعلی، این تحریم را برداشت.
در این طرح وارد کننده به دنبال مواد اولیه تولید می‌رود، هنگامی که یارانه از واردات حذف می‌شود، منابع ارزی دولت زیاد می‌شود در نتیجه قدرت دولت بیشتر و نفوذ واسطه‌ها و مافیا کم می‌شود. وجود واسطه در اصل خوب و قابل قبول است اما باید در چارچوبی که برای آنها تعریف شده است فعالیت کنند. رونق تولید داخل موجب شکوفا شدن شرکت‌های دانش بنیان خواهد شد چراکه میل فرار مغزها بسیار کاهش پیدا می‌کند. پیشرفت و بهبود ساختارهای اقتصادی از دیگر نتایج طرح اقتصادی دولت جدید است. شغل‌های واسطه گری به سوی تولید و صادرات سوق پیدا می‌کنند.