آیت‌الله رئیسی در ششمین گفتگوی تلویزیونی با مردم:

آثار تورمی طرح عادلانه کردن یارانه‌ها رفع خواهد شد

رئیس جمهور با بیان اینکه آثار تورمی که به دلیل توزیع عادلانه یارانه‌ها ایجاد می‌شود، ظرف مدتی از بین خواهد رفت، اظهار داشت: اگر تورمی با استقراض از بانک مرکزی، با رشد پایه پولی و با رشد نقدینگی ایجاد شود این از بین نمی‌رود و برای سال‌ها می‌ماند، کما اینکه بخشی از گرفتاری دولت بابت کاری است که در قبل انجام شد و الان شاهد آثار آن هستیم.

کد خبر: ۲۱۰۹۸۸

تاریخ: ۰۵ تير ۱۴۰۱ - ۰۰:۱۲

آیت‌الله دکتر سید ابراهیم شامگاه شنبه در ششمین گفتگوی مستقیم تلویزیونی با مردم، در پاسخ به سوال مجری درباره ارتباط مستقیم مدیران و استانداران با مردم، با بیان اینکه گفتگوی با مردم و با مردم بودن برای دولت مغتنم است، گفت: همه مدیران و دست‌اندرکاران دولت، همواره باید با مردم ارتباط داشته باشند.
دکتر رئیسی ادامه داد: شخصا در طول مدت مسئولیت حتی قبل از دولت، تاکید داشتم که همواره ارتباطم را با مردم داشته باشم و فواید زیادی در آن می‌دیدم.
رئیس جمهور با تاکید بر اینکه نفس با مردم بودن و ارتباط برقرار کردن برکات بسیاری دارد، خاطرنشان کرد: این کار مسئول را در جریان امور از زبان مردم قرار می‌دهد و مصداق «شنیدن کی بود مانند دیدن» است. وقتی مسئولان در محلات، در میان مردم و اقشار و اصناف مختلف سخن را از نزدیک می‌شنوند، بسیار بهتر است.
آیت‌الله رئیسی گفت: روال می‌تواند اینگونه باشد که گزارشاتی بیاید و بعضا ارتباطات تصویری هم برقرار شود، اما وقتی انسان با مردم مستقیما ارتباط برقرار می‌کند، احساس‌اش این است که مسایل دقیق‌تر منتقل می‌شود و این در حضور مردم بودن برای مسئول حس ایجاد می‌کند.
دکتر رئیسی تصریح کرد: هم در جلسات هیأت دولت و هم در جلسه شورای اداری استان‌ها، به همه استانداران و مدیران تاکید جدی بر برقراری ارتباط با مردم داشتم.

آیت‌الله رئیسی در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی خود از اجرایی شدن نظام توزیع عادلانه یارانه‌ها تا به امروز که چه فرصت‌هایی را فراهم کرده و جلوی چه ضررهایی را توانست بگیرد، گفت: نسبت به مسأله هدفمند کردن و عادلانه کردن توزیع یارانه‌ها، باید نکاتی را اشاره کنم. دولت سوم شهریور سال ۱۴۰۰ در حالی فعالیت خود را آغاز کرد که در بودجه ۱۴۰۰ مبلغی به عنوان ارز ترجیحی برایمان باقی نمانده بود. آنچه بود در دولت گذشته هزینه شده بود.

رئیس جمهور ادامه داد: وقتی از مجلس خواستیم که مبلغی را به عنوان ارز ۴۲۰۰ تومانی در اختیار دولت قرار دهند یا اجازه دهند که از طریقی آن را برای مردم جبران کنیم، به فوریت لایحه ما در مجلس رأی ندادند و طبیعتاً همان موقع در همان تاریخی که درخواست کرده بودیم، شرایط اصلاح اقتصادی را آغاز می‌کردیم. در ابتدا زمینه‌ها و مقدمات کار را آماده نمی‌دیدیم، لذا ۷ ماه را با اجازه‌ای که از مقام معظم رهبری داشتیم سپری کردیم. در ایام عید و ماه مبارک رمضان هم که امکان اجرای این طرح نبود تا اینکه بعد از ماه رمضان کار اصلاح اقتصادی را شروع کردیم.

دکتر رئیسی در توضیح چند نکته در این زمینه گفت: نکته نخست اینکه باید در بودجه ۱۴۰۱ طبیعتاً به این الزام قانونی توجه می‌کردیم که آن ارزی که داریم ارز نیمایی و به اصطلاح ارز قریب به آزاد است و باید با این ارز کالاهای اساسی خریداری می‌شد و ارز ترجیحی مثل قبل در قانون قرار داده نشده بود. نکته دیگر اینکه شرایطی که در کشور داشتیم شرایطی بود که از این ارز، نادرست استفاده می‌شد. یعنی ارزی بود که استفاده آن برای سفره مردم نبود، بخشی از آن در سفره مردم بود ولی بخشی حتماً نبود. این را طبق نظر همه کارشناسان می‌گویم.

رئیس جمهور اظهار داشت: همه معتقد بودند بخشی از این ارز در سفره مردم قرار نمی‌گیرد و در دست دلال‌ها می‌چرخد و رانت و فساد به دنبالش هست. این ارز را به جای اینکه باید در جهت تولید مورد استفاده قرار می‌دادیم، در جهت واردات کالا از آن استفاده می‌کردیم. باید ارز کشور، نقدینگی کشور به طرف تولید برود. هر چه نقدینگی به طرف تولید برود آثار اقتصادی آن و رشد اقتصادی برای کشور، حتمی است. از سوی دیگر ادامه این وضعیت فاصله طبقاتی ایجاد می‌کرد.

دکتر رئیسی گفت: حتی شاهد چند برابر شدن قیمت کالاهایی بودیم که برای آنها ارز ترجیحی قرار داده شده بود که این افزایش قیمت گاهی بین ۲۰۰ تا۳۰۰ درصد بود. یعنی معلوم بود که این تخصیص ارز ترجیحی مشکلی را حل نکرده و همچنان شاهد رشد قیمت نسبت به همان کالاها در بازار هستیم.

رئیس جمهور در ادامه با اشاره به افزایش قیمت ۶۵ درصدی کالاهای اساسی بدلیل خشکسالی پیش از شروع به کار دولت سیزدهم تصریح کرد: بعد از جنگ اوکراین هم قیمت‌ها در جهان افزایش پیدا کرد و امروز تورم جهانی به نحوی شده که بسیاری از کشورها از جمله اروپائی‌ها چنین تورمی را کمتر تجربه کرده بودند.

آیت الله رئیسی همچنین موضوع قاچاق کالاهای اساسی به کشورهای همسایه در کنار جنگ اوکراین را از جمله عوامل تهدید امنیت غذایی کشور بر شمرد و تصریح کرد: در مقاطعی وضعیت قاچاق کالاهای اساسی به کشورهای همسایه به حدی رسیده بود که بازارهای این کشورها عمدتا از کالاهای قاچاق شده از کشور ما پر شده بود. قطعا اگر کالاهای ایرانی صادر شود باعث خوشحالی است اما اینکه این کالاها قاچاق شود، طبعا به نفع اقتصاد کشور نیست.

رئیس جمهور در مورد افزایش قیمت‌ها در بازار جهانی و تاثیر آن بر گرانی ها در کشورمان با اشاره به اینکه افزایش تورم جهانی است، گفت: در کشورهای دیگر دو مشکل سوخت و افزایش قیمت ها در کالای اساسی وجود دارد، اما در کشورمان مشکل سوخت نداریم و برنامه‌ای هم برای تغییر قیمت سوخت وجود ندارد. قیمت سوخت و کالاهای اساسی در بسیاری از کشورها از ۲ تا ۵ برابر شده است.

دکتر رئیسی با اشاره به تداوم و تشدید برخی مشکلات کشور در صورت ادامه روند تخصیص ارز ترجیحی، مانند قاچاق کالا، افزود: پیش از اینکه در اردیبهشت‌ماه امسال بخواهیم طرح توزیع عادلانه یارانه‌ها را اجرا کنیم شاهد گرانی در کشور بودیم.

آیت الله رئیسی با تشریح وضعیت کشور در زمان آغاز دولت سیزدهم، اظهار داشت: در زمان تحویل گرفتن دولت با تورم ماهانه ۶۰ درصد، کسری بودجه ۴۸۰ هزار میلیاردی و رشد نقدینگی مواجه بودیم؛ همه اینها را مردم عزیز می‌دانند. همه این موارد موجب تورم است.

رئیس جمهور تصریح کرد: اگر دولت در زمینه بهبود شرایط اقتصادی هیچ اقدامی نمی‌کرد و همین وضعیت تورم ۶۰ درصدی و رشد نقدینگی و رشد پایه پولی و استقراض از بانک مرکزی، ادامه پیدا می‌کرد، شاهد تورم بسیاری در جامعه بودیم.

آیت الله رئیسی با تاکید بر اینکه وارد اصلاح اقتصادی مهمی شده‌ایم، خاطرنشان کرد: این اصلاح اقتصادی هم الزام قانون بود و هم شرایط و وضعیت بر ما این اقدام را لازم و ضروری می کرد. این اقدام نیازمند دو شرط اقناع عمومی و اجماع نخبگانی و دست‌اندرکاران بود. برای اقناع افکار عمومی و تبیین شرایط و ضروری بودن این اقدامات رسانه ملی نقش موثری داشت.

رئیس جمهور تاکید کرد: اصلاح اقتصادی باید در دولت قبل اتفاق می‌افتاد. اگر این کار یکی دو سال قبل انجام می‌شد، هزینه‌اش برای کشور خیلی کمتر بود و اگر ما نیز این کار را سال آینده انجام می‌دادیم، پرهزینه‌تر می‌شد. هزینه اصلاح اقتصادی برایمان روشن بود، اما هزینه الان از هزینه سال دیگر حتماً کمتر است و هزینه سال گذشته حتماً از امسال کمتر بود، اما در این زمینه اقدامی انجام نشد.

رئیس جمهور درباره روند طی شده در اجرای اصلاحات اقتصادی، عنوان کرد: اجرای اصلاحات اقتصادی محصول اجماع همه مسئولین و دست‌اندرکاران بود تا این اصلاحات به قانون تبدیل شود. البته پیش از هر چیزی باید از مردم تشکر کنم چرا که بسیار با دولت همراهی کردند و در این همراهی باید حتماً بعد از خداوند متعال، سپاسگزار مردم باشم.

آیت‌الله رئیسی با بیان اینکه مردم در این مسیر دشمن را ناکام گذاشتند، تاکید کرد: دشمنان برای این وضعیت اصلاح اقتصادی نقشه‌ها کشیده بودند که به صحنه بیایند تا اهداف پلید خودشان را دنبال کنند، اما همراهی مردم و همه دست‌اندرکاران را دیدیم و از این شرایط عبور کردیم.

دکتر رئیسی ادامه داد: ان‌شاء الله با صبوری مردم و اقدامات دولت که برخی از آنها انجام شده و برخی نیز در دست اقدام است، شرایط متفاوت خواهد شد.

رئیس جمهور در تشریح اقدامات دولت گفت: تلاش کردیم در دولت اول خودمان کاری که باعث ایجاد تورم شود انجام ندهیم. مثلاً دولت از بانک مرکزی استقراض نداشته باشد و پایه پولی را بالا نبرد که این مهم با مدیریت منابع و مصارف انجام می‌شود.

آیت‌الله رئیسی اظهار کرد: مسئله کنترل نظام بانکی در این میان بسیار مهم است که باعث رشد نقدینگی نشود که در حوزه مدیریت نقدینگی با اعمال مدیریت بر نظام بانکی کشور در سال جاری اقداماتی انجام خواهیم داد. اگر این کار نشود، هر چه در مدیریت منابع و مصارف کار کنیم اثری نخواهد داشت.

دکتر رئیسی تاکید کرد: کنترل عملکرد بانک‌ها برای جلوگیری از افزایش پایه پولی را حتما ضروری می‌دانیم و این کنترل از طریق بانک مرکزی صورت خواهد گرفت.

رئیس جمهور با بیان اینکه نتیجه اقدامات دولت این بود که در ۳ ماهه آخر ۱۴۰۰ تورم سیل نزولی پیدا کرد، گفت: این موضوع به این دلیل بود که خود دولت هزینه‌ها، منابع و مصارف را کنترل کرد و نتیجه‌اش در آمارها مشخص شد که اگر بررسی کنید، نتایج آن تا قبل از اجرای اصلاح یارانه‌ها کاملاً مشخص است و ثبات در بازار حاکم بود.

آیت‌الله رئیسی ادامه داد: آثار تورمی که به دلیل توزیع عادلانه یارانه‌ها ایجاد می‌شود، ظرف مدتی از بین خواهد رفت. اگر تورمی با استقراض از بانک مرکزی، با رشد پایه پولی و با رشد نقدینگی ایجاد شود این از بین نمی‌رود و برای سال‌ها می‌ماند، کما اینکه بخشی از گرفتاری دولت بابت کاری است که در قبل انجام شد و الان شاهد آثار آن هستیم.

دکتر رئیسی خاطرنشان کرد: آثار تورمی فعلی زمان طولانی نخواهد داشت و در یک زمان کوتاهی ان‌شاء الله آثارش از بین خواهد رفت.

آیت‌الله رئیسی اظهار داشت: در شرایط فعلی تلاش ما این است که دولت کارهای تورمی نکند و از آن طرف تلاش کند که قیمت‌ها را در بازار کنترل کند. آنچه که شما سوال کردید، مردم می‌بینند بعضی از کالاها در بازار گران شده که جزو این کالاها نیست.

رئیس جمهور با بیان اینکه تفاوت در قیمت یک کالا باید دلیل داشته باشد، گفت: دلیل‌ تفاوت قیمت را اتحادیه صنفی یا سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کننده باید بیان کند که برای چه این کالا گران شد؟ می‌گویند دیروز ارز ترجیحی بود و امروز ارز آزاد یا ارز نیمایی است، یا برای اینکه مواد اصلی‌اش از خارج تهیه می‌شود، تورم جهانی اثر گذاشته و گران تهیه می‌شود.

آیت‌الله رئیسی ادامه داد: بارها گفته‌ام اتحادیه‌های صنفی و بخش‌هایی که قیمت کالا در اختیارشان است با مردم سخن بگویند، نه اینکه فقط دلیل داشته باشند برای قیمت‌گذاری، بلکه باید برای مردم تبیین کنند که علت گران شدن این کالا چیست. مثلاً در رابطه با دستمزد در شورای عالی کار تصمیم به افزایش گرفتند، یا در ارتباط با مسأله حمل و نقل و برخی موارد در قانون آمده است، یا مثلاً محاسبه نرخ ارز در حقوق گمرکی را قانون افزایش داده است. طبیعتاً وقتی حقوق گمرکی و هزینه‌های دیگر افزایش پیدا کرد، روی قیمت کالاها اثر می‌گذارد.

رئیس جمهور گفت: با مجلس صحبت کردیم تا برخی از افزایش‌ها قیمت‌ها با توجه به اینکه امسال اصلاح اقتصادی انجام دادیم، در سال جاری انجام نشود و به تأخیر بیندازیم که چند عامل تورمی در یک سال اتفاق نیفتد.

آیت‌الله رئیسی در همین رابطه ادامه داد: پیگیری را از طریق مجلس انجام می‌دهیم و لایحه دو فورتی تهیه کردیم که برخی از افزایش‌ها را برای سال‌های بعد بگذاریم و الان کار را مدیریت کنیم که از این مرحله با کمک خود مردم عبور کنیم.

دکتر رئیسی در ادامه این گفتگوی زنده تلویزیونی در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا دولت در بحث اصلاح تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی به دنبال این است که بخشی از کسری بودجه را جبران کند؟ گفت: با توجه به یارانه‌های ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی که برپایه دهک‌بندی‌ها پرداخت می‌کنیم، اگر دقیق محاسبه کنند با این میزان یارانه‌ای که پرداخت می‌کنیم، مبلغی باقی‌نمی‌ماند.

رئیس جمهور ادامه داد: فقط در ۲۰ روز گذشته، ۲۹ هزار میلیارد تومان پرداخت کردیم. در هر ماه به طور متوسط ۱۲ تا ۱۳ هزار میلیارد تومان غیر از حقوق و دستمزد بابت سررسید اوراق پرداخت می‌کنیم که بابت هزینه‌هایی است که در این دولت انجام نشده و در دولت قبل انجام شده است. به هیچ وجه بحث تامین کسری بودجه مطرح نیست.

دکتر رئیسی اضافه کرد: ببیند که چقدر کالای اساسی با ارز ترجیمی تهیه می‌کردیم و اکنون به چه میزان یارانه پرداخت می‌کنیم. مسأله کسری بودجه نیست. مسأله این است که باید اصلاح اقتصادی اتفاق می‌افتاد که در غیر اینصورت با مشکلات بسیاری روبرو می شدیم و بابت هر تأخیری در این قضیه هزینه‌های زیادی را باید پرداخت می‌کردیم.

رئیس جمهور گفت: بعضی از عزیزان مطرح کردند که به نسبت افزایش پول نفت، درآمدها کجا هزینه می‌شود که باید گفت ۴۰ درصد درآمد نفت در حساب صندوق توسعه ملی قرار می‌گیرد. برخلاف سنوات قبل که از رهبر معظم انقلاب استجازه می‌شد و بخشی از منابع این صندوق در بودجه به عنوان منابع استفاده می‌شد، امسال اولین سالی است که از این منبع استفاده نکردیم و یکی از منابع را از دست دادیم و الان نداریم.