معایب نظام مالیات ستانی سنتی

کد خبر: ۲۱۲۲۳۴

تاریخ: ۳۱ تير ۱۴۰۱ - ۱۵:۳۹

حمیدرصا فولادگر
نماینده ادوار مجلس

به طور کلی مالیات در فضای کسب و کار تاثیر قابل توجهی دارد. از ده شاخصی که برای رتبه بندی فضای کسب و کار در شاخص های های جهانی یعنی برای سهولت کسب و کار مطرح است، یکی روش پرداخت مالیات است. باید بر این نکته تاکید کنم که روش پرداخت نه میزان پرداخت این مساله به عنوان یکی از شاخص های رتبه بندی کشورها برای سهولت کسب و کار در نظر گرفته می شود و کشورهایی نظام مالیاتی پیشرفته و هوشمند دارنددر این رتبه بندی جایگاهشان بالاتر است. برای این مموضوع بسیاری از کشورها برای ارتقا رتبه خود به سمت هوشمد سازی سیستم مالیاتی خود حرکت کرده اند.در کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه، قوانین مالیاتی را به گونه ای تنقیح کرده اند که یک یا دو نظام مالیاتی حاکم نیست وحتی پرداخت های بیمه ای را نیز مالیات می دانند و حتی در برخی از این کشورها سه شیوه پرداخت مالیات وجود دارد. یکی مالیات بر درآمد، دیگری مالیات بر ارزش افزوده و عایدی است و در نهایت عوارض و پرداخت های بیمه ای است و شاید 4 یا 5 مبنا در این نظام های مالیاتی بیشتر تعریف نشده است.یکی از مشکلات ما در کشور تعدد قوانین مالیاتی است که این قوانین نوعی هم پوشانی با سایر قوانین و یا ضدیت داشته و به تنقیح نیاز دارند. هوشمند سازی قدم اول تنقیح قوانین مالیاتی است.یکی از طرح هایی که در مجلس دهم به تصویب و به قانون تبدیل شد،قانون «پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان» بود که قدمی مهم برای هوشمند سازی نظام مالیاتی و حاکم کردن سیستم بر مالیات ستانی بود. در حال حاضر مجلس یازدهم باید بر اجرای این قانون کار نظارتی قوی داشته باشد تا امسال اجرا شود.در بحث اقتصاد مقاومتی وقتی می خواهیم کشور را از وابستگی به نفت خارج کنیم، باید درآمدهای مالیاتی را جاگزین این مساله کنیم. حتی در این فرآیند خود نفت نیز در زنجیره ارزش قرار می گیرد و می تواند،درامدی از مالیات برای دولت ایجاد کنیم.در واقع ایجاد این درآمدهای پایدار از راه مالیات از سیاست های کلی نظام است که مجلس نیز اهتمام خاصی به ان دارد.به طور کلی در قانون «پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان» این دو یعنی پایانه های فروشگاهی و سامانه مودیان مکمل یکدیگرند. پایانه های در بسیاری از کشورهایی که نظام موفقی در مالیات دارند عامل این موفقیت است چرا که همه تراکنش ها شفاف و حسابداری صنعتی حاکم است. وقتی قرار است، ارزش افزوده، مالیات بر درآمد و یا مالیات های عملکرد را بررسی کنند از این پایانه ها استفاده می کنند.نکته حائز اهمیت در بحث مالیات ستانی این است که، وقتی می گوییم درآمد مالیاتی برای دولت این نیست که مردم زیر فشار در نتیجه مالیات، قرار بگیرند، چرا که این مساله خود مانع کسب و کار شود، بلکه دولت باید با این سامانه و نظام هوشمند جامعه هدف خود را گسترش داده و مانع فرار های مالیاتی شود، یعنی سامانه های مالیاتی و هوشمند سازی، روش پرداخت مالیاتی را به گونه ای بهبود ببخشند که خود پرداخت این مالیات مانع تولید نشود؛ باید دولت مودیان جدید که تاکنون مالیات نمی دادند را شناسایی کند و نکته بعدی این که باید مالیات ها عادلانه دریافت شود که با این سامانه و پایانه‌های فروشگاهی این روند می تواند مفید باشد.