توافق هسته ای در چهار گام

باقری مذاکره‌کننده ارشد برجام در نشستی خصوصی با خبرنگاران درباره مفاد توافق جدید ایران با ۱+۵ نکاتی را مطرح کرد:

کد خبر: ۲۱۳۵۴۲

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۸:۵۱

باقری مذاکره‌کننده ارشد برجام در نشستی خصوصی با خبرنگاران درباره مفاد توافق جدید ایران با ۱+۵ نکاتی را مطرح کرد که از 4 گام اصلی برای اجرای توافق هسته ای حکایت دارد:

۴ زمان اصلی احرایی توافق

▫️ روز جمع بندی: وزرای خارجه نهایی می‌کنند و امضا می‌شود. از همین روز ۳فرمان اجرایی ترامپ ویو می‌شود و نه لغو. همان نهادهای اقتصادی و ۱۷بانک هم در این روز از تحریم خارج می‌شوند.

▫️ روز تایید: ۶۰ روز بعد از روز جمع‌بندی می‌رسیم به روز تایید. این ۶۰ روز برای آن است که مجلس در کشور ما و طرف‌های مقابل کارهای لازم را انجام دهد و هر آنچه لازم است تصویب کند. عملا به جهت تصویب مجلس این ۶۰ روز به درخواست ما گنجانده شد.

▫️ روز باز اجرا: ۶۰ روز بعد لحظه‌ای است که اجرای برجام به طور کامل آغاز می‌شود. ۷ روز قبل از روز باز اجرا، ما طی نامه‌ای اعلام می‌کنیم که ما موافق باز اجرا هستیم و آماده‌ایم که کار را شروع کنیم. این روز از این جهت روز باز اجرا نامیده شد که بناست همان برجام دوباره شروع به کار کند. در این روز آن فرامین اجرایی که ویو شده بود به طور کامل لغو می‌شود. نکته دیگر اینکه مواد هسته ای ما قبل از روز باز اجرا در ایران است و خارج نمی‌شود.

▫️ روز تکمیل: ۴۵ روز بعد از روز باز اجرا همه طرفین باید اجرای تعهدات خود را تکمیل کرده باشند.

نحوه راستی‌آزمایی

* زمان راستی‌آزمایی ابتدا ۲۴ساعت بود. بعد شد ۳۰ ساعت و وقتی ما تحویل گرفتیم شده بود ۴۸ ساعت. ما با وزارت نفت و بانک مرکزی صحبت کردیم و گفتند واقعا شدنی نیست. طبق تدبیری که شد از روز جمع‌بندی که تحریم برخی نهادهای اقتصادی و ۱۷بانک برداشته می‌شود ما می‌توانیم راستی‌آزمایی را تا ۴ماه بعد انجام دهیم. از طرفی از فردای روز تایید تا روز باز اجرا هم فرصت اصلی راستی‌آزمایی است.

*اگر ما راضی نبودیم ۷ روز قبل از باز اجرا نامه می‌زنیم و مثلا می‌گوییم فلان موضوع حل نشده و توسط هماهنگ کننده می‌رود در جلسه کمیسیون مشترک (کمیسیونی که هنوز آمریکا عضو آن نیست) و تصمیم‌گیری می‌شود. نکته این است که کمیسیون همه چیز اجماعی است و اگر ما موافقت نکنیم عملا تصمیم اتخاذ نمی‌شود.

* ۱۶ محدودیت وجود دارد که همه اجماعی است به جز یک مورد آن هم موردی است که آژانس اعلام می‌کند دسترسی داشته باشد و ما نمی‌دهیم و اینجا اجماعی نخواهد بود. لذا برگشت پذیری از روز باز اجراست.

* در مورد اسنپ بک هم چون در برجام آمده است و هم در قطعنامه ۲۲۳۱ نمی‌شود که کلا حذف کنیم. فقط بنا شد کمی این ابزار رو معقول‌تر کنیم. قید و شرط آوردیم که این اتفاق زمانی ممکن است که مبتنی به گزارش آژانس باشد. اگر کشوری هم به طور نامعقول اسنپ‌بک کرد بقیه کشورها باید اقدام او را جبران کنند.

مدت تعهد آمریکا به خارج نشدن از برجام

* نکته مهم این است که طرف مقابل تا پایان دوره اول بایدن قطعا از برجام خارج نخواهد شد. از طرفی اگر فردای انتخابات آینده رئیس جمهور آینده بخواهد از برجام خارج بشود طبق توافق باید ۳ سال بگذرد و این با ۲ و نیم سال آینده دوره بایدن می شود ۵ و نیم سال.

تبادل زندانی ها

*تبادل زندانی هم در زمان آقای عراقچی نهایی شده بود. یک سند هم در زمان ما نهایی شد و آماده ایم اجرا کنیم. خود آمریکایی تعلل کردند و موکول شد به آینده.

در همین حال پایگاه خبری مستقل The Cradle مستقر در لبنان مدعی شد منابع مطلعی جزییات توافق احیای برجام و رفع تحریم‌ها را به دست آنها رسانده اند.

بر اساس ادعای The Cradle به نقل از منبعی آگاه، سکوهای سانتریفیوژها از بین نمی روند و اتصالات و برق آنها جمع آوری می شود که قابلیت بازسازی ایران را به زیر یک سال می رساند و نوعی تضمین است.

این پایگاه همچنین مدعی شد ۲۱ تضمین کتبی برای رفع نگرانی های ایران در توافق وجود دارد. در صورت موافقت واشنگتن با این توافق نهایی، اجرای آن طی مراحلی انجام خواهد شد که اولین مرحله آن امضای توافقنامه توسط همه وزرای امور خارجه درگیر در پایتخت اتریش خواهد بود.

در همان روز، ایالات متحده سه فرمان اجرایی دونالد ترامپ، رئیس جمهور سابق آمریکا برای خروج از برجام را لغو خواهد کرد.

به ادعای این پایگاه، از این مرحله به بعد در توافق فرصتی ۶۰ روزه است که طی آن ایران با فروش نفت به کشورهای غربی و دسترسی به دارایی های بلوکه شده خود در خارج از کشور، مشروعیت و عملکرد توافق را آزمایش خواهد کرد.

در میان چندین نکته دیگر، ضمانت‌ها شامل بیانیه‌ای از سوی جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا و نامه‌ای رسمی است که باید توسط آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه تهیه شود.

منابع می گویند که این شرایط شامل اجازه دادن به ایران برای ادامه تحقیق و توسعه برای برنامه انرژی هسته ای خود به مدت ده سال و درخواست فروش اورانیوم مازاد این کشور است.

تحریم‌ها علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به قوت خود باقی خواهد ماند، با این حال، این تحریم‌ها دیگر شامل «شرکت‌های شریک» که با سپاه وارد معامله می‌شوند، نخواهد شد.

توافق نهایی همچنین درها را برای مذاکرات آتی برای لغو تحریم‌های سپاه پاسداران باز می‌گذارد.

این پایگاه خبری مدعی شد که علاوه بر این موارد، اگر آمریکا مجددا تصمیم به خروج یکجانبه از این توافق بگیرد، فرصتی سه سال و یک ماهه به شرکت‌های خارجی داده می شود که مشمول تحریم‌ها نشوند.

درهمین حال ،خبرگزاری دولت نوشت : درحالی که پاسخ ایران به آخرین نسخه از متن پیش نویس توافق وین به اذعان طرف‌های مقابل منطقی و سازنده است، رسیدن به خط پایان و توافق‌نهایی معطل تصمیم‌گیری‌های سیاسی در کاخ سفید است.