کنترل بازار ارز در دولت سیزدهم

کد خبر: ۲۱۵۶۱۲

تاریخ: ۲۴ مهر ۱۴۰۱ - ۱۵:۱۲

یوسف کاووسی

کارشناس پولی و بانکی

اگر خریدی خارج از شبکه اتفاق نیفتد و معامله سکه و ارز نظم پیدا کند، تکانه‌های بازار ارز کنترل می‌شود. در گذشته بانک مرکزی، ارز فیزیکی به بازار تزریق می کرد که خود این عمل باعث افزایش پایه پولی می‌شد، اما هم اکنون با دخالت مقرراتی بانک مرکزی، صادرکنندگان ارز . خود را در بازار توافقی عرضه می‌کنند. از دیگر اقدامات دولت جدید برای کنترل ارز اجرای بخشنامه وزارت دارایی و بانک مرکزی در راستای آزاد شدن واردات ارز است که پیش از آن طبق قانون قاچاق کالا و ارز، ممنوع بود. اگر فضای بازار را امنیتی کنیم این فضا اثر کوتاه مدت دارد چون دستگاه قضا نمی‌تواند برای همیشه روی بازار ارز نظارت داشته باشد، پس اثر ممنوعیت معاملات فردایی در کنترل بازار ارز کمرنگ است. در راه اندازی نماد دو جانبه باید به وضعیت اقتصادی کشور مقابل، مانند شرایط بانکی، تورم و تحریم دقت کنیم که در تحریم روسیه شرایطش با ما یکسان است، همچنین گفتنی است که ایران در گذشته تجربه پیمان‌های پولی چند جانبه را داشته است. ایجاد نماد روبل-ریال در بازار متشکل ارزی تاثیر کمی بر وضعیت بازار ارز کشورمان داشت که دلیلش میزان تجارت اندک با روسیه و تقاضای کم برای روبل است، اما در زمانی که تجارت با روسیه به بالای ۵ میلیارد دلار برسد، تهاتر و تجارت پول به پول و بدون واسطه دلار ارزش دارد، همچنین اگر کشورهای متحد با روسیه مانند بلاروس و ارمنستان روبل-ریال را بپذیرند اثر این پیمان پولی را در بازار ارز بیشتر حس می‌کنیم. در پیمان های پولی، یکسان بودن تراز تجاری و میزان واردات و صادرات مهم است. کشور روسیه خود دارای نفت و گاز است و از ایران محصولات کشاورزی وارد می‌کند، اما خوب است با کشوری مانند چین که نفت و گاز وارد می‌کند ارتباط پول به پول داشته باشیم. ممنوعیت معاملات خارج از شبکه به لحاظ عملیاتی هنوز اتفاق نیفتاده، این ممنوعیت به این معناست که افراد، سكه کد دار را از صرافی عضو بازار متشکل ارزی خریداری می کنند و از فرد خریدار نیز کد ملی گرفته می‌شود، اما هم اکنون این ممنوعیت آزمایشی است و هنوز جابجایی سکه‌ها در جایی ثبت نمی‌شود. اگر خریدی خارج از شبکه اتفاق نیفتد و معامله فروش سکه و ارز نظم پیدا کند، تکانه‌های بزرگ بازار ارز کنترل می‌شود که صرافی‌های مجاز نیز از این موضوع استقبال می‌کنند.