برجام تعلیق شد؟

قرار بود اتحادیه اروپا روز گذشته دو اقدام علیه ایران انجام دهد؛ یکی تحریم سپاه و دیگری تعلیق مذاکرات برجامی. اما تنها تحریم سپاه رای آورد و نمایندگان اروپا با تعلیق مذاکرات برجام موافقت نکردند. آیا هنوز امیدی به احیای برجام هست؟

کد خبر: ۲۱۹۶۱۸

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۷:۳۲

به گزارش تجارت‌نیوز، روز گذشته اتحادیه اروپا سپاه را وارد لیست تحریم‌های جدید خود کرد. اقدامی که از هفته قبل درباره آن هشدار داده بودند. در ایران افراد بسیاری با این اقدام اتحادیه اروپا مخالفت کردند اما نمایندگان این اتحادیه از همتایان خود خواستند که طرف درست تاریخ بایستند و به این تحریم رای دهند.

اما دستور کار دیگر این اتحادیه، تعلیق برجام بود. اگرچه این مساله رای نیاورد. این خبر را شب گذشته چارلی ویمرز، نماینده سوئدی پارلمان اروپا اعلام کرد و در توییتی اعلام کرد که پارلمان اروپا به تعلیق برجام رای منفی داده است. البته این مقام مسئول اعلام امیدواری کرد که تعلیق مذاکرات هسته ای در آینده نزدیک رای بیاورد.

برجام هنوز در دستور کار است؟

حالا سوالی که وجود دارد این است که رای منفی اروپا به تعلیق برجام، به معنای از سرگیری مذاکرات است؟ جواب چنین سوالی منفی است. چندین ماه است که مذاکرات برجام متوقف شده است. طرف‌های ایرانی هنوز گاهی از احیای برجام خبر می‌دهند اما طرف‌های اروپایی در گفتگوهای متعدد خود با رسانه‌های خارجی خبر می‌دهند که امید چندانی به احیای برجام ندارند و بعید است توافق هسته‌ای حاصل شود.

البته ایرنا در گزارشی به نقل از پیتر استانو، سخنگوی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نوشته که «توافق هسته‌ای ایران نمُرده و تلاش‌ها برای خروج از بن‌بست در مذاکرات برای از سرگیری اجرای کامل این توافق جریان دارد.»

استناد دیگر رسانه دولت به سخنان میخائیل اولیانوف، نماینده دائمی روسیه در سازمان‌های بین‌المللی است که او هم هفته گذشته گفته بود «نهایی کردن برجام عامل کاهش تنش در منطقه است». البته اولیانوف تاکید کرده که طرف‌های غربی برای انجام مذاکرات هسته‌ای آمادگی ندارند. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم تاکید کرده که دیپلماسی نمرده بلکه «ایرانی‌ها فرصت بازگشت سریع به برجام را از بین برده‌اند.»

واکنش مقامات ایران چیست؟

طرف‌های ایرانی در دو روز گذشته بیشتر بر تحریم سپاه پاسداران و اعلام موضع درباره آن متمرکز شده‌اند. مجلس در اولین واکنش، نیروهای نظامی اتحادیه اروپا را تحریم کرد. بر اساس طرح نمایندگان مجلس، «کلیه کشورهای عضو اتحادیه اروپا که مبادرت به اعلام نام سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به‌عنوان سازمان تروریستی کنند، کلیه نیروهای نظامی وابسته به کشورهای عضو اتحادیه و سازمان‌ها و نهادهای تحت اختیار این نیروها مشمول این قانون خواهند بود».

اما گویا تعلیق نشدن مذاکرات برجامی هنوز کورسوی امیدی برای طرف ایرانی باقی گذاشته است.

امیر عبدالهیان، وزیرامور خارجه ایران چند روز قبل گفته بود «اگر طرف آمریکایی دست از اظهارات متناقض و طرح شروط جدید در قبال برجام بردارد و واقع بینانه رفتار کند توافق در دسترس است.» اما جان کربی، هماهنگ‌کننده ارتباطات راهبردی شورای امنیت ملی آمریکا نگاه دیگری دارد. او تاکید کرده که «واشنگتن در حال حاضر روی مذاکره با ایران متمرکز نیست و بازگشت به برجام در آینده نزدیک محتمل نیست.

پیش از این نیز، «کارین ژان پی‌یر» سخنگوی کاخ سفید گفته بود تمرکز واشنگتن در حال حاضر روی وضعیت ناآرامی‌ها در ایران است نه مذاکرات هسته‌ای.

ماه‌هاست که ایران بر احیای برجام و از سرگیری مذاکرات در آینده نزدیک خبر می‌دهد. اما این سیگنال یک طرفه صادر می‌شود و هیچ سیگنالی درباره احیای برجام از طرف اروپایی و آمریکایی دیده نمی‌شود.

بسیاری معتقدند که ایران فرصت احیای برجام را از دست داده و نه دیگر اروپا و آمریکا حاضر به مذاکره جدید هستند و نه ایران حاضر است که به توافق 2015 برگردد. این همان بن بستی است که مذاکرات گرفتار آن شده است.

تاثیر تحریم جدید بر بازارها

بازارهای مالی ایران اما از خبرهای جدید تاثیر گرفتند. از هفته گذشته و همزمان با زمزمه تحریم احتمالی سپاه، قیمت دلار روند افزایشی گرفت و تنها یک روز پس از رای‌گیری اتحادیه اروپا، دلار مرز 44 هزار تومان را رد کرد. دلار توافقی به 39 هزار تومان رسید و هر سکه تمام با ثبت رکورد جدید 24 میلیون تومان شد.
حالا مشخص نیست که روند افزایشی قیمت دلار با این اتفاقات به چه سمتی می‌رود و تا کجا ادامه دارد.

به خصوص که دولت آخرین تلاش‌هایش برای کنترل دلار را هم انجام داده و آخرین برگ برنده خود را هم رو کرده است. از تزریق گسترده ارز در بازار گرفته تا تغییر رئیس کل بانک مرکزی که توانست چند روزی بازار را آرام کند.