«تجارت آنلاین» از ساز و کار مرکز مبادله ارزی گزارش می‌دهد

شیوه جدید مداخله در بازار ارز

ابتکار جدید ارزی بانک مرکزی رسما کلید خورد. اقدامی که قرار است برای مدیریت و کنترل بازار ارز و جلوگیری از نوسان‌های اخیر در دستور کار قرار بگیرد. اما سووال این است که آیا این برنامه جدید که رنگ و بوی مداخله‌گرایانه در بازار دارد می‌تواند از جهش‌های ارزی در آینده جلوگیری کند یا خیر؟

کد خبر: ۲۲۱۱۵۲

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۴۰۱ - ۱۵:۳۲

گروه اقتصاد کلان: ابتکار جدید ارزی بانک مرکزی رسما کلید خورد. اقدامی که قرار است برای مدیریت و کنترل بازار ارز و جلوگیری از نوسان‌های اخیر در دستور کار قرار بگیرد. اما سووال این است که آیا این برنامه جدید که رنگ و بوی مداخله‌گرایانه در بازار دارد می‌تواند از جهش‌های ارزی در آینده جلوگیری کند یا خیر؟ مرکز مبادله ارز و طلا که خبر افتتاح آن از سوی محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی در اوایل بهمن ماه اعلام شد، رسما آغاز به کار کرده است. به گزارش «تجارت»، قرار است که قیمت ارز در این بازار بر اساس منابع و مصارف و متغیرهای اقتصاد کلان تعیین می‌شود. این مرکز در حالی آغاز به کار کرده است که که نه فقط ناظر، بلکه مداخله‌گر و تنظیم‌گر بازار ارز و طلا خواهد شد و نرخ آن ملاک قیمت در بازار آزاد خواهد بود. این به آن معنی است که طبق آنچه پیش از این هم گفته شده بود، بانک مرکزی دیگر نمی‌خواهد تنها ناظر در این بازار باشد بلکه به صورت فعال در بازار ارز مداخله می‌کند. بر همین اساس نرخ بازار آزاد در واقع همان نرخی است که معاملات به صورت حواله و اسکناس در مرکز مبادله بر مبنای آن انجام می‌شود . این مساله به این معنی است که هر نرخ و بازار دیگری به غیر از نرخ سامانه نیما و نرخ مرکز مبادله، رسماً‌ نرخ و بازار قاچاق است.

ارزیابی کارشناسان چیست؟
در این خصوص یک کارشناس اقتصادی معتقد است که راه‌اندازی مرکز مبادله ارز و طلا می‌تواند عاملی برای کنترل و آرامش در بازار باشد، به شرطی که جلوی نفوذ عده‌ای جریان‌ساز و نرخ‌ساز در بازار ارز و این مرکز گرفته شود. در زمینه تاثیر راه‌اندازی این مرکز و ارزیابی مداخله دولت در بازار آلبرت بغزیان - استاد دانشگاه و کارشناس مسائل اقتصادی - در گفت‌وگو با ایسنا، گفت: هیچ دولتی و در واقع هیچ بانک مرکزی را نمی‌توان در دنیا پیدا کرد که نرخ ارزش را مدیریت و کنترل نکند. به عنوان مثال باید دید که چرا رابطه درهم و دلار سال‌هاست ثابت باقی مانده و تغییری نکرده است یا آنکه چرا دلار و یورو فاصله زیادی نمی‌توانند از هم بگیرند. این به معنی این است که بانک مرکزی این کشورها با یکدیگر هماهنگ هستند و خود دولت‌ها آنقدر قدرت دارند که می‌توانند ارزش ارز خود را در مقابل سایر ارزها حفظ کند. وی با اشاره به این‌که بانک مرکزی سال‌ها مغفول مانده بود، اظهار کرد: آنقدر نوسانات اقتصادی روی سفره تاثیر گذاشت تا شاهد افزایش قیمت کالاهای دیگر هم بودیم اما مسلما ورود بانک مرکزی به بازار ارز و طلا می‌تواند این نوسانات را کنترل و مدیریت کند که البته در دولت گذشته نیز یک بار با ورود به مدیریت نرخ ارز شناور بازار مدیریت شد و شاهد بودیم که دلار از مرز ۱۸ هزار تومان تا حوالی ۱۰ هزار تومان هم کاهش پیدا کرد. این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: پس از سال‌ها نمی‌توان افرادی را که در بازار ارز نفوذ کرده و جریان‌سازی و نرخ‌سازی می‌کنند را نادیده گرفت، بنابراین راه‌اندازی چنین سامانه‌هایی مانند مرکز مبادله ارز و طلا می‌تواند همه تقاضاها برای ارز را در یک جا جمع کنند و اگر به گفته مسئولان بانک مرکزی ارز به اندازه کافی در کشور وجود دارد می‌توان به همه تقاضاهای مردم در بازار پاسخ داد. بغزیان ادامه داد: در آن صورت به غیر از نیازهای ارزی که مردم برای حفظ ارزش پول‌شان یا سرمایه‌ گذاری تقاضا می‌کنند به دیگر نیازها پاسخ داد و نهایتا پس از سامان گرفتن بازار ارز نیازهای از این دست نیز پاسخ داده می‌شود. وی با با بیان این‌که مرکز مبادله ارز و طلا وظیفه دیگری هم در بازار ارز دارد، اظهار کرد: وظیفه دوم این مرکز خط دادن به بانک مرکزی برای این است که کدام محدوده‌ها را حفظ کنند و در تالار خدمات ارز خدماتی را چگونه توزیع کند و به موقع به نیازهای مردم جواب بدهد. به گفته این کارشناس مسائل اقتصادی، پایش کردن تقاضاها در حوزه اسکناس و حواله و پاسخ دادن به نیازهای موجود در این زمینه می‌تواند تاثیر مناسبی روی مدیریت بازار ارز داشته باشد.بغزیان همچنین درباره کاهش چند هزار تومانی قیمت دلار در روز گذشته و با اولین کشف قیمت در مرکز مبادله ارز و طلا گفت: همین مساله نشان می‌دهد که نهایت توان و تقاضا روی همین عدد است که در روز گذشته ثبت شده بود و بقیه این نرخ تا حوالی ۵۰ هزار تومان به ازای هر دلار همان نرخ‌سازی و جریان‌سازی است که عده‌ای در بازار انجام می‌دهند؛ بنابراین امیدواریم که این مرکز به سرنوشت دیگر نهادهای مشابه خود در گذشته دچار نشود و جلوی نفوذ این جریان را در بازار ارز بگیرد تا بتواند تلاطم‌ها و نوسانات بازار را کنترل کند. همچنین در این خصوص معاون اسبق ارزی بانک مرکزی با اشاره به راه اندازی مرکز مبادله ارز و طلا، گفت: نرخ سازی و بازارسازی بانک مرکزی تصمیم درستی است و می‌تواند حباب قیمت را از بین ببرد. سید کمال سیدعلی اظهار کرد: آنچه مشخص است اینکه سرعت افزایش قیمت ارز در ماه‌های گذشته بالا بود و کاهش قیمت دلار در روز گذشته که نخستین روز راه اندازی مرکز مبادله ارز و طلا بود طبیعی به نظر می‌رسد و اساسا این اتفاق باید رخ می‌داد. وی افزود: راه اندازی مرکز مبادله ارز و طلا و مداخله گری بانک مرکزی در بازار ارز باعث می‌شود که حباب نرخ ارز از بین برود اما در ادامه بانک مرکزی باید به دنبال مدیریت تقاضا در بازار باشد. معاون اسبق ارزی بانک مرکزی، گفت: تقاضاهای واهی با نرخ کشف شده در روز گذشته که ۴۱۵۴۹ تومان بود تعدیل می‌شود. چرا که در زمانی که نرخ ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بود تقاضاهای کاذب هم وجود داشت اما نگاه بانک مرکزی باید به ثبت سفارش‌ها و اولویت‌بندی آن برای مدیریت تقاضا باشد. سید علی تاکید کرد: بانک مرکزی حتما باید بازارسازی کند و عرضه و تقاضا همیشه به گونه‌ای است که تقاضا بر عرضه فزونی می‌کند اما بانک مرکزی با این تمهیدات می‌تواند چشم انداز بهتری را پیش روی خودش ببیند. البته باید در ادامه ببینیم که بازار ارز چگونه مدیریت خواهد شد.