چشم انداز روشن تجارت ایران و عراق

کد خبر: ۲۲۳۷۳۷

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۲۰:۵۰

جهانبخش سنجابی شیرازی
عضو اتاق بازرگانی ایران

بانک مرکزی عراق صرافی‌ها را مقید کرده است که مقصد انتقال ارز دلار را به بانک مرکزی اعلام کنند. اگر مقصد ایران اعلام شود بانک مرکزی عراق به دلیل تحریم‌ها برای صرافی دلار تخصیص نخواهد داد و اگر صادرکننده ایرانی در عراق دینار به صرافی بدهند و از صرافی بخواهد معادل‌ این پول را در ایران به دلار بدهد صرافی نرخ تبدیل دینار به دلار را با نرخ آزاد بازار بغداد محاسبه می‌کند. ارزش تجارت دلاری به عراق در سال گذشته رشد کرد، واردات از عراق در سال گذشته افت کرد ما از این کشور شمش‌های فلزی و قراضه وارد می‌کنیم و همچنین از طریق بازارچه‌های مرزی پیله‌وری برنج و سایر اقلام غذایی و خرما وارد می‌کنیم. در ۱۴۰۰ واردات از عراق نسبت به سال گذشته آن یعنی ۱۳۹۹ حدود ۷۰۰ درصد رشد کرد چراکه توانستیم بخشی از منابع بانکی خود را در عراق برای واردات نهاده‌های دامی تخصیص بدهیم، محصولات وارداتی همگی از تولیدات عراق نبودند. اما آمار تجارت در ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که از نظر دلاری تجارت ما به این کشور ۱۸ درصد رشد کرد هر چند از نظر وزنی کمتر شد؛ به بیان دیگر اگر شاخص برابری قیمت را برای صادرات به عراق ۱۴۰۱ در نظر بگیریم آهنگ صادرات رو به رشد بود هرچند بسیار کند انجام شد. حجم تجارت به عراق در فروردین ۱۴۰۲ به‌صورت مقطعی به دلیل ایام نوروز و ماه رمضان افت کرد تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که ما همواره در فروردین شاهد افت تجارت هستیم اما این افت در ماه‌های بعدی جبران می‌شود و در نیمه دوم سال شاهد رونق بیشتر خواهیم بود؛ استباط ما این است که امسال به عدد محقق شده دست خواهیم یافت و به نظر می‌رسد با توجه به تقویت مناسبات سیاسی شاهد افت تجارت نخواهیم بود. چند اتفاق سرعت رشد تجارت در عراق را امیدوارکننده کرده است، روند تورم در ترکیه مهار شده است و مانند ۲ سال گذشته نیست؛ کاهش ارزش لیر نسبت به دلار صادرات را برای ترک‌ها رقابتی کرده بود از این‌رو ترک‌ها نسبت به رشد صادرات به عراق برنامه‌ریزی کردند و این اتفاق نیز در عمل افتاد و ترک‌ها در ۲ سال گذشته دومین شریک و تامین‌کننده تجاری عراقی‌ها شدند. شرکای تجاری عراق‌ها عبارتند از امارات، ترکیه، ایران و چین. که در برخی ماه‌ها رتبه و جایگاه ما در تجارت با چینی‌ها تغییر می‌کرد. اکنون چشم‌انداز تجارت دو کشور امیدوارکننده است و اگر پدیده جدید در سال جاری اتفاق نیفتد به عدد تجارت در سال گذشته دست خواهیم یافت؛ به نظر می‌رسد از نظر سیاسی مناسبات بهتر است و حسن ارتباط سیاسی ما با این کشور بستر مناسب رشد تجارت ایران و عراق را فراهم کرده است؛ از سوی دیگر برقرای رابطه با عربستان زمینه تقابل ما با عراق را به عدم تقابل و همگرایی تبدیل کرده و برخی موانع نانوشته حضور پررنگ ما در بازار عراق را تاحدی از بین برده است. اگر سطح مناسبات را با عربستان وسیع‌تر کنیم بدون تردید در میزان تعلق خاطر افکار مردم عراق به کالایی ایرانی بیشتر خواهد شد. در ۲ سال‌ گذشته سو تبلیغات نسبت به کالای ایرانی زیاد شده بود و کالای ایرانی وضعیت مناسبی در افکار عمومی عراق نداشت اما در ماه‌های اخیر تاحدودی توانستیم ضد تبلیغات را متوقف کنیم که این موضوع زمینه توسعه مناسبات را فراهم خواهد کرد.