دورنمای مذاکرات محرمانه ایران و آمریکا

کد خبر: ۲۲۵۱۶۲

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۳:۳۲

دیاکو حسینی
کارشناس مسائل استراتژیک

چند روزی است که خبر مذاکرات محرمانه و پشت پرده‌ی ایران و آمریکا در عمان همه جا پیچیده است.از چند و چون این مذاکرات به خاطر محرمانه بودن چیزی در دست نیست به همین خاطر نمی‌توان با قطعیت و دقیق چیزی گفت اما با وجود انتخابات پیش رو بعید به نظر می‌رسد که دولت بایدن آمادگی مذاکرات برجام را داشته باشد.طبیعی است که اگر دولت بایدن نتواند به توافق قوی‌تر و بهتر برای آمریکا دست پیدا کند؛ بهانه‌ی بسیار خوبی به جمهوری خواه داده است تا در آستانه‌ی انتخابات او را مورد هجمه‌های سنگینی قرار دهند. از طرفی مشهور شدن ایران به حمایت از روسیه در جنگ اوکراین دافعه‌ی بسیار بزرگی برای آمریکایی ها دارد و مذاکره با ایران در چنین شرایطی می‌تواند افکار عمومی مردم آمریکا را علیه آن‌ها بشوراند. با این اوصاف بعید به نظر می‌رسد که آمریکایی ها به دنبال مذاکره با ایران بر سر برجام باشند.
در حال حاضر مذاکرات فعلی پشت پرده‌ با آمریکا برای این است که دولت بایدن به دنبال جلوگیری از تساعد تنش با ایران است و می‌خواهد به توافقی با ایران دست پیدا کند که از غنی‌سازی او در سطوح بالا جلوگیری و شفافیتش در زمینه‌ی هسته‌ایی را بیشتر کند در ازای محقق شدن این امر از فشارهای تحریمی ایران کاسته می‌شود یعنی از سخت‌گیری در اجرای تحریم‌ها کاسته و ممکن است بخشی از دارایی‌های مسدود شده‌ی ایران آزاد شود. تبادل زندانی‌ها می‌تواند بخشی از سازوکار این کنترل تنش باشد. به غیر از این مسئله برای هیچکدام از طرفین عاقلانه نیست که در آستانه‌ی انتخابات بخواهند بر سر برجام مذاکره کنند. باید تا پایان انتخابات آمریکا منتظر ماند.برخی از کارشناسان روابط‌ بین‌الملل می‌گویند باید فاتحه‌ی برجام را خواند و به دنبال توافق جدیدی با آمریکا بوداین اتفاق عملا افتاده‌ است. بعد از عادی سازی روابط ایران با سعودی،مصر،بحرین و امارت عربی عملا یک توافق منطقه‌ایی جامع به وجود آمده هر چند به دلیل محرمانه بودن این مذاکره‌ها ما چیزی از چند و چون آن‌ها نمی‌دانیم اما این عادی‌سازی که می‌گویید در عمل اتفاق افتاده‌ است. علی‌الحساب دو مسئله در مورد ایران باقی می‌ماند.یکی مسئله‌ی هسته‌ایی و شفافیت ایران در برنامه‌ِ اتمی خودش و دومی مسئله‌ی ایران و اسراییل که لاینحل به نظر می‌رسد و امکان ندارد که ایران بر سر مسئله‌ی اسراییل در مسیر مطلوب آمریکا قرار بگیرد. حل و فصل مسئله‌ی هسته‌ایی ایران هم از طریق برجام امکان پذیر است. شما باید زمان و شرایط ژئوپلیتیکی را بررسی کنید. زمانی که برجام در سال ۲۰۱۵ امضا شد؛ جنگ اوکراین رخ نداده بود، تنش آمریکا و چین تا این حد زیاد نبود. با این شرایط خیلی بعید به نظر می‌رسد که توافق جدیدی غیر از برجام بتواند همه‌ی تحریم های قبل از قطع‌نامه ۲۲۳۱ را لغو کند.