«تجارت آنلاین» از تاثیرمنفی محد ود یت برق بر صنایع گزارش می‌د هد ؛

بحران فرسود گی زیرساخت های انرژی

د ر حالی که د ر فصل تابستان کشور با محد ود یت انرژی برق تولید  و افزایش مصرف به د لیل افزایش گرمای هوا روبر وست گزارش‌ها نشان می‌د هد  که محد ود یت برق صنایع تولید ی کشور را با چالش بزرگ تولید  مواجه کرد ه است.

کد خبر: ۲۲۶۶۲۱

تاریخ: ۱۱ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۶:۰۲

گروه اقتصاد  کلان: قطعی برق د ر فصل گرما را می‌توان یکی از اساسی‌ترین مشکلات واحد های تولید ی و صنعتی د انست. نتیجه این قطعی خسارت به تولید کنند گان، آسیب به مواد  اولیه و تجهیزات صنعتی، افزایش قیمت نهایی محصولات و امثال این موارد  است. از سوی د یگر زیان ناشی از قطعی برق سال‌های اخیر این تولید کنند گان هنوز جبران نشد ه و این قطعی د وباره برق می‌تواند  سود آوری این شرکت‌ها به مخاطره بیند ازد . صنایع تولید ی کشور ه فقط د ر تابستان بلکه حتی د ر زمستان هم با مشکلات ناشی از محد ود یت‌های انرژی روبرو هستند . آنها د ر زمستان از محد ود یت برق رنج می‌برند  و د ر زمستان از محد ود یت گاز و این د ر حالیست که د ولت طی سالیان اخیر نتوانسته به صورت ریشه‌ای به این موضوع زیرساختی ورود  کند  و د ورنمای این وضعیت روشن نیست.

خسارت صنایع با سیاست خاموشی
احتمالا صنعت فولاد  مهم‌ترین صنعتی است که با قطعی برق و محد ود یت مصرف گاز د چار زیان‌های جد ی می‌شود . «محسن فرج‌اللهی» پیش از این د رباره تاثیر قطعی برق فولاد ی‌ها د ر تابستان اظهار د اشت: محد ود یت‌های ناشی از قطع شد ن برق و گاز برای واحد های فولاد سازی، با پیامد های منفی همراه است که یکی از این پیامد ها، کاهش میزان تولید  و محقق نشد ن اهد اف این شرکت‌هاست، این د ر حالی است که فولاد سازان کشور که به تعطیلی اجباری و محد ود یت‌های مصرف برق و گاز مکلف می‌شوند ، از هیچ حمایتی برای جبران هزینه‌های مالی، بیمه‌ای و کارگری برخورد ار نمی‌شوند . وی گفت: براساس برآورد ها، قطع برق روزانه حد ود  ۲۰۰ میلیارد  تومان برای صنعت فولاد  هزینه به همراه د ارد ، و از د ید  وی تقسیم قطعی برق باید  به‌گونه‌ای باشد  که منجر به کمبود  مواد  و فشار به مصرف‌کنند ه نهایی نشود . فعالیت برخی صنایع مانند  فولاد  و یا صنایع سیمان با توجه به اهمیت آن‌ها و ایفای نقشی که د ر چرخش اقتصاد ی کشور د ارند  با وجود  خاموشی برق د چار خلل بیشتری می‌شود  صنایعی که د ر رد یف مهم‌ترین‌ها هستند  و تعطیلی و توقف فعالیت آن‌ها مشکلات زیاد ی را موجب می‌گرد د ، حال‌آنکه د ولت هرسال جبران این خسارات را اعلام می‌کند  اما از سویی تاکنون گزارشی از پرد اخت خسارات، منتشرنشد ه و از طرفی هم بنا به گفته فعالان و مسوولان این صنایع تخمین د قیق زیان‌های وارد  آمد ه که ناشی از خاموشی برق است چند ان امکان‌پذیر نیست، زیرا به غیر از توقف چرخه تولید  و زمان‌بر بود ن راه‌اند ازی د وباره د ستگاه‌ها، استهلاک تجهیزات، هد ر رفت مواد  اولیه، ورود  شوک حرارتی به د ستگاه‌های برقی و... از پیامد های چنین امری است که بازسازی و احیای این تجهیزات شاید  تا میلیارد ها تومان هزینه د اشته باشد  و البته زیان‌های پید ا و پنهان د یگری نیز از این شرایط به صنعت وارد  می‌شود . طبق آمارهای منتشر شد ه خسارتی که قطعی برق د ر سال 1400 به صنایع زد  حد ود  7 میلیارد  د لار برآورد  شد ه و طبق گفته حمید رضا صالحی عضو هیئت مد یره سند یکای صنعت برق ایران رقم خسارت قطعی برق صنایع د ر سال 1401 نیز حد ود  شش میلیارد  د لار بود . اما نکته جالب ماجرا این است که وی می‌گوید  «اگر قطعی گاز د ر زمستان و قطعی برق د ر تابستان رخ ند هد  تولید  کشور بد ون انجام کاری ۲۵ د رصد  رشد  می‌کند ». بنابراین این آمارها نشان می‌د هد  که قطع انرژی چه خسارت‌های جبران‌ناپذیری به صنعت کشور می‌زند  و د ر سطح کلان نیز رشد  اقتصاد ی و صاد رات کشور را با تهد ید  جد ی مواجه می‌کند .

بحران عد م سرمایه‌گذاری د ر زیرساخت‌های انرژی
د بیر کل فد راسیون صاد رات انرژی می‌گوید  مصرف ما نسبت به سال‌های قبل بالاست و این باعث می‌شود  هر حرکتی اند ک پوششی بد هد  تا برق صنایع کمتر به‌اجبار قطع شود . اما د ر کل نمی‌توان گفت اقد اماتی از قبیل تغییر ساعات کاری نتیجه‌بخش بود ه و باید  به سمت سرمایه‌گذاری برویم و بتوانیم این فاصله را که هرسال بزرگ‌تر می‌شود  را یک‌بار برای همیشه به یک تعاد لی برسانیم تا گپی پیش نیاید  و موجب عد م نفع صنایع نشود . از طرف د یگر رئیس هیات مد یره سند یکای شرکت‌های تولید کنند ه برق، با تاکید  بر روند  کاهش چشمگیر سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و غیرد ولتی د ر حوزه تولید  برق از سال‌های ابتد ایی د هه ۹۰، معتقد  است که صنعت برق با وجود  د ستیابی به د انش روز و با وجود  ظرفیت های چشمگیر ساخت، پیمانکاری و تولید  برق، د ر بحرانی ترین شرایط سرمایه‌گذاری قرار د ارد . «ابراهیم خوش گفتار» با بیان اینکه عملکرد  وزارت نیرو د ر برخورد  با سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و غیرد ولتی به‌ویژه از سال 1390 تاکنون ضربه مهلکی به این صنعت زد ه، عنوان می‌کند : «تبد یل شد ن صنعت برق به یک حوزه سرمایه گریز، عوارض و پیامد های گسترد ه ای برای کل اقتصاد  کشور د اشته که تنها بخشی از آن د ر قالب خاموشی ها قابل‌مشاهد ه بود ه است، ضمن اینکه اد امه این روند ، قطعا د امنه بحران خاموشی ها را گسترد ه تر خواهد  کرد ». وی ضمن اشاره به این نکته که خاموشی های مد یریت شد ه هم هزینه های جد ی برای کشور د اشته، می گوید : «بی توجهی به هزینه های قابل‌توجه این خاموشی ها که د ر سال گذشته به صورت برنامه ریزی شد ه به صنایع تحمیل شد ، عواقب جد ی و غیر‌قابل جبرانی د ارد ، چرا که د ر نهایت چشم پوشی از این ناترازی، می‌تواند  رفاه، سلامت، امنیت و اقتصاد  کشور را د چار مخاطرات جد ی کند ». این فعال اقتصاد ی د ر اد امه می افزاید : «برق زیرساخت کلید ی توسعه پاید ار است، تا زمانی که وزارت نیرو به عنوان بد هکارترین سازمان د ولتی، بار اقتصاد  نامتوازن برق را بر د وش بخش خصوصی به‌ویژه نیروگاه ها می گذارد  و توان تسویه بد هی 45‌ هزار میلیارد  تومانی اش را به نیروگاه ها ند ارد ، نه‌تنها سرمایه‌گذاری جد ید ی برای افزایش ظرفیت های تولید  برق برای تامین برق بخش های تولید ی صورت نخواهد  گرفت، بلکه ظرفیت های فعلی هم به تد ریج تحلیل خواهند  رفت».

راهکارهای بازگشت سرمایه به صنعت برق
حال این پرسش مطرح می‌شود  که اگر صنعت برق د ارای ریسک بالا و بازد ه پایینی برای سرمایه‌گذاری است چه راه‌حل‌هایی وجود  د ارد  تا مسیر ورود  سرمایه به صنعت برق هموار شود . خوش گفتار راه‌حل مسئله را د ر د ست د ولت می‌د اند  و خاطرنشان می‌کند : «آمارهای رسمی کشور به د رستی نشان می‌د هد  که صنعت برق کمترین بازد هی و بالاترین ریسک سرمایه‌گذاری را د ارد ، به طوری‌که د ر طول برنامه ششم هیچ سرمایه‌گذاری جد ید ی د ر این حوزه انجام نشد ه است. ظرفیت هایی که طی سال‌های اخیر به شبکه افزود ه شد ه، عمد تا مربوط به اقد امات صورت گرفته د ر طول برنامه های چهارم و پنجم توسعه است که به د لیل زمان‌بر بود ن پروژه‌های زیرساختی برق، طی این سال‌ها به‌ثمر رسید ه است. وی با تاکید  بر اینکه سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و غیرد ولتی د ر صنعت برق مستلزم کاهش ریسک های این حوزه است، می ‎گوید : «د ولت، به‌ویژه وزارت نیرو باید  بپذیرند  که صنعت برق د ر اد امه این مسیر به جذب سرمایه های جد ید  نیاز جد ی د ارد  و این امر بد ون ایجاد  انگیزه د ر بخش خصوصی غیر‌ممکن است. بر همین اساس ضروری است بسترهای قانونی و حقوقی لازم برای کاهش ریسک های فعلی، افزایش سود  سرمایه‌گذاری از مسیر اصلاح برق و د ر نهایت اقناع و ترغیب سرمایه‌گذاران برای ورود  به صنعت برق فراهم شود . وی همچنین حل مشکلات نیروگاه ها را یکی د یگر از اقد امات موثر برای رونق د وباره سرمایه‌گذاری ها د ر صنعت برق برمی شمرد  و می افزاید : «د ر کنار این اقد امات، بد ون ترد ید  پیگیری و پرد اخت مبالغ مربوط به سرمایه‌گذاری های صورت گرفته د ر اجرای بخش بخار نیروگاه های سیکل باز هم یک راهکار موثر است. چرا که د ولت از سال 1392 تا امروز د ر انجام تعهد ات خود  د ر قبال نیروگاه هایی که سرمایه هنگفتی را صرف این اقد ام کرد ه اند ، عملکرد  مناسبی ند اشته است». رئیس هیئت مد یره سند یکای تولید کنند گان برق همچنین می‌گوید : ضروری است وزارت نیرو علاوه بر اصلاح این رویکرد ، نسبت به تامین منابع مالی لازم یا تد وین روش‌های مالی جد ید  برای بازپرد اخت مطالبات تولید کنند گان برق اقد ام کند  و د ر کنار آن اجرای ماد ه 10 قانون برنامه ششم توسعه د ر پرد اخت جریمه تاخیر صورت حساب های نیروگاه ها را نیز د ر د ستور کار قرار د هد  و بستر اجرایی لازم را برای محاسبه و پرد اخت این مطالبه قانونی فراهم آورد ».