«تجارت آنلاین» بررسی کرد ؛

سرنوشت موافقت‌نامه تجارت آزاد  ایران و اوراسیا

وزیر تجارت اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا با بیان اینکه متن توافقنامه د ائم تجارت آزاد  این اتحاد یه با ایران نهایی شد ه و آماد ه طی مراحل امضا و تصویب د ر مجالس است،‌ گفت: این اتحاد یه آماد ه است که حجم تجارت با ایران را به ۳۰ میلیارد  د لار ارتقا د هد .

کد خبر: ۲۲۶۶۷۵

تاریخ: ۱۳ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۵:۰۲

گروه صنعت و تجارت: وزیر تجارت اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا با بیان اینکه متن توافقنامه د ائم تجارت آزاد  این اتحاد یه با ایران نهایی شد ه و آماد ه طی مراحل امضا و تصویب د ر مجالس است،‌ گفت: این اتحاد یه آماد ه است که حجم تجارت با ایران را به ۳۰ میلیارد  د لار ارتقا د هد .
به گزارش «تجارت آنلاین»، رئیس جمهور اول خرد اد ماه جاری د ر اجرای اصل ۱۲۳ قانون اساسی، «قانون سند  الحاقی(پروتکل) تمد ید  موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد  تجاری بین جمهوری اسلامی ایران و اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا و د ولت‌های عضو» را که د ر جلسه علنی د وازد هم ارد یبهشت ۱۴۰۲ مجلس شورای اسلامی تصویب و ۲۰ ارد یبهشت ۱۴۰۲ به تایید  شورای نگهبان رسید ه بود ، برای اجرا به وزارت صنعت، معد ن و تجارت ابلاغ کرد . پیش از این، «آلکسی اورچوک» معاون نخست وزیر روسیه ۲۹ ارد یبهشت ماه ۱۴۰۲ د ر حاشیه چهارد همین مجمع اقتصاد ی بین المللی «روسیه - جهان اسلام: کازان فوروم» اعلام کرد ه است: اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا (EAEU) ممکن است زود تر از سایر کشورها به توافق بر سر تجارت آزاد  با ایران د ست یابد . وی د ر آن زمان د ر پاسخ به این سوال که اتحاد یه اوراسیا با کد ام کشورها به توافق برای تجارت آزاد  نزد یکتر است، گفت: ما به توافق با ایران نزد یکتریم. حال بعد  از گذشت چند  ماه باید  د ید  سرنوشت توافق تجارت آزاد  ایران و اوراسیا به کجا رسید ه است.

سال 2023؛ سال حیاتی تجارت ایران
تلاش برای افزایش روابط تجاری ایران با همسایگان و کشورهای نزد یک راهبرد  د ولت‌های ایران از بعد  از سال‌ 1397 و تحریم‌های گسترد ه آمریکا علیه ایران بود ه است. تحریم‌های پولی و بانکی مانع سنگینی برای تجارت ایران بود ه و به همین د لیل د ولت باید  به د نبال راهکارهایی برای گسترش تجارت و د ور زد ن این تحریم‌ها باشد . الحاق ایران به پیمان شانگهای یکی از اتفاقات مهمی بود  که اتفاق افتاد  و می‌تواند  به گسترش روند  تجاری ایران کمک زیاد ی کند  هر چند  که د ر این راستا باز هم موانعی از جمله FATF نیز وجود  د ارد .
یکی د یگر از اتفاقات احتمال امضای توافق‌نامه تجارت آزاد  با اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا و حضور گسترد ه‌تر ایران د ر این بازار است. «آند ری اسلپنف» وزیر تجارت اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا د ر گآخرین اظهارنظرش د رباره سرنوشت تجارت ایران با اوراسیا گفت:‌ مذاکرات مربوط به متن توافقنامه د ائم تجارت آزاد  اتحاد یه اوراسیا و جمهوری اسلامی ایران به پایان رسید ه و این بد ان معنا است که متن این توافقنامه آماد ه طی کرد ن روند های لازم شامل امضا و تصویب است که اعتقاد  د اریم سریع د نبال خواهد  شد . امید وار هستیم که توافقنامه تجارت آزاد  این اتحاد یه با ایران تا قبل از پایان سال ۲۰۲۳ میلاد ی ( د ی‌ماه ۱۴۰۲) بین د ولت‌ها امضا شود  و بعد  از آن، این توافقنامه د ر پارلمان‌ها (مجالس) طرفین باید  به تصویب برسد . وی اد امه د اد : «کشورهای عضو اتحاد یه اوراسیا، رویکرد  جد ی د ر زمینه گسترش همکاری با ایران د ارند  و به نظر می‌رسد  د ر این شرایط، توافقنامه به سرعت د ر مجالس به تصویب برسد ». امید واری وزیر تجارت اوراسیا یک امید واری برای ایران نیز به شمار می‌رود  چرا که برآورد ها حاکی از افزایش حجم تجارت د ر آیند ه است.

هد فگذاری ۳۰ میلیارد  د لاری تجارت اتحاد یه اوراسیا با ایران با حذف تعرفه‌ها
ایران پیش از این توافق‌نامه موقتی را با اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا امضا کرد ه که همین توافقنامه موقت باعث افزایش 100 د رصد ی حجم تجارت بین د و طرف شد . این نشان می‌د هد  امضای یک توافقنامه همه‌جانبه می‌تواند  به تحقق بخشید ن به ظرفیت بالقوه تجارت بین د و طرف منجر شود  چرا که ظرفیت تجارت بین د و طرف بالاست اما از این ظرفیت استفاد ه‌ای نشد ه است. وزیر تجارت اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا د ر بخش د یگری از سخنانش اظهار د اشت: «د ر متن توافقنامه د ائم تجارت آزاد  این اتحاد یه با جمهوری اسلامی ایران،‌ تعرفه‌ها برای ۹۵ د رصد  کالاها برد اشته شد ه است و شرایط اد اری برای انجام مباد لات تجاری تسهیل می‌شود ». وی اد امه د اد :‌ «امضای توافقنامه تجارت آزاد  همچنین د ر حوزه همکاری های صنعتی، امکانات و ظرفیت‌های خوبی فراهم خواهد  کرد  و ابزارهای بسیار خوبی برای پیشبرد  طرح‌های مشترک را د ر د سترس قرار خواهد  د اد  و ما امید وار هستیم که این توافقنامه بلند پروازانه و جد ی نتایج خود  را نشان د هد ». نکته مهمی که د ر صحبت‌های وزیر تجارت اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا وجود  د اشت حجم براوری سنگین میزان مباد لات تجاری بین د و طرف است که از د ید  وی این حجم تجاری قابل تحقق است منوط به اینکه اقد امات د و طرفه برای رسید ن به این هد ف انجام شود . وی می‌گوید : «ما به خوبی می‌د انیم که حجم مباد لات تجاری با کشور بزرگی چون ایران هنوز خیلی زیاد  نیست و از این رو، به نظر می‌رسد  که هد ف‌گذاری ۳۰ میلیارد  د لاری چراغ راه خوبی برای برای توسعه تجارت میان کشورهای ما باشد ». وی د ر عین حال تصریح کرد : «برای د ستیابی به این هد ف،‌ باید  اقد امات زیاد ی انجام شود  از جمله اینکه لجستیک حمل و نقل کالا را توسعه د هیم و مشکلات فراروی انتقالات مالی و پولی را فراسوی محد ود یت‌های تحریمی حل کنیم؛ اطمینان د ارم که د ر چارچوب همکاری‌های د وجانبه،‌این مسائل قابل حل هستند  و حل هم خواهند  شد ». وی همچنین پیش از این عنوان کرد ه بود  که احتمال ایجاد  منطقه آزاد  تجاری بین اتحاد یه اقتصاد ی اوراسیا (EAEU)و ایران تا پایان سال جاری میلاد ی بسیار زیاد  است.

حجم تجارت ایران و اوراسیا د ر شرایط کنونی
هد ف‌گذاری 30 میلیارد  د لاری حقیقتا یک هد ف‌گذاری بلند پروازانه و جاه‌طلبانه است اما اینکه چقد ر این ظرفیت قابل تحقق است به اقد امات آیند ه د ولت ایران بستگی د ارد . بزرگی هد ف 30 میلیارد  د لاری زمانی قابل آشکار است که به این نکته توجه کنیم حجم کل تجارت ایران و اوراسیا د ر سال 1401 حد ود  5.5 میلیارد  د لار بود  و این د ر حالیست که تقریبا حد ود  سه سال از توافقنامه موقت تجاری ایران و اوراسیا د ر سال 2018 گذشته است.
البته نمایند ه ایران د ر د ومین مجمع اقتصاد ی اتحاد یه اوراسیا گفته بود  که با امضای موافقت‌نامه تجارت آزاد  بین د و طرف حجم تجارت می‌تواند  تا سه برابر یعنی 300 د رصد  افزایش پید ا کند  و به حد ود  20 میلیارد  د لار برسد . طبق گفته «امید  گلزاری» از کل حجم مباد لات تجاری 5.5 میلیارد  د لاری بین د و طرف حد ود  3.3 میلیارد  د لار ناشی از تخفیف د ر تعرفه‌های گمرکی بود  و نشان می‌د هد  کاهش تعرفه‌ها چه تأثیر عظیمی روی تجارت ایران خواهد  گذاشت. رئیس مرکز مطالعات اقتصاد ی اوراسیا د ر تاریخ 11 خرد اد ماه گفت: بهبود  روابط گمرکی و آسان شد ن فرایند های حمل کالا بین ایران و اتحاد یه اوراسیا می تواند  تأثیر زیاد ی د ر افزایش تراز تجاری کشور د اشته باشد . وی اظهار د اشت: هم اینک باید  با د رک مناسب، فرصت پیوستن به اتحاد یه اوراسیا غنیمت شمرد ه شود  و زمینه حضور گسترد ه ایران د ر بازار کشورهای عضو این اتحاد یه فراهم شود . آزاد واری گفت: همزمان با طی مراحل پیوستن به اتحاد یه اوراسیا، باید  آگاهی بخشی لازم به تجار ایرانی برای حضور د ر بازارهای کشورهای عضو این اتحاد یه د اد ه شود .