وضعیت بحرانی در آب خوان های کشور

رئیس سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری گفت: درنظر داریم طی یک برنامه پنج ساله خسارت های ناشی از آسیب دیدگی جنگل های زاگرس را کنترل کنیم که این امر به یک هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.

کد خبر: ۲۲۷۳۱

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۴ - ۱۲:۰۹

خداکرم جلالی افزود: برای احیای جنگل های زاگرس به هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است که باید سالانه 200 میلیارد تومان آن تامین و به این بخش تزریق شود.
وی گفت: متاسفانه امسال بین 30 تا 40 میلیارد تومان به این بخش اختصاص یافته که کفایت اجرای این طرح ها را نمی دهد.
وی اظهارداشت: خشکیدگی جنگل های زاگرس از سال های 87 و 88 شروع شد و تا سال 92 هر ساله وسعت خشکیدگی به دو برابر افزایش یافت تا جایی که به یک میلیون و 130 هزار هکتار رسید اما با اقدامات احیاء، بازسازی و پیشگری، میزان خشکیدگی متوقف شد.
معاون وزیر جهاد کشاورزی ادامه داد: در همین راستا دو گروه محقق از فائو به همراه محققان داخلی در پروژه اضطراری، از جنگل های ما بازدید کردند و تشخیص دادند که تنش خشکی سبب ضعیف شدن درختان و طغیان آفت ها شده است.
وی افزود: بنابراین قرار شد برای احیای جنگل های زاگرس در یک برنامه پنج ساله، عملیات بهداشتی و راهکارهای مقابله با پدیده خشکیدگی و مدل های جدید ایمن سازی در دستور کار قرار گیرد که بخشی از این عملیات سال گذشته و امسال انجام شد.
جلالی با بیان اینکه فائو 350 دلار به بخش TCP اختصاص داده است، گفت: با وضعیت بودجه تخصیصی به این بخش، به نظر نمی رسد در برنامه پنج ساله، همه خسارات های ناشی از آسیب دیدگی جبران شود
وی اضافه کرد: همچنین عملیات مدیریت روان آبها و آبخیزداری در جنگل های زاگرس، از اقدامات اساسی و مهم برای حفظ جنگل های زاگرس است که باید عملیاتی شود.
وی، درباره وضعیت خشکیدگی شمشادها نیز گفت: برای کنترل خشکیدگی شمشادها ناشی از بیماری قارچی آتشک، کارشناسان خارجی و داخلی، رعایت ضوابط قرنطینه ای را پیشنهاد داده اند؛ بنابراین باید برای جلوگیری از تسریع آفت، درختان آلوده از عرصه خارج شوند.

** 100 هزار هکتار جنگل کاری اقتصادی در سالجاری
این مقام مسئول ادامه داد: در طرح جنگل کاری اقتصادی، طبق مقررات، با حفظ مالکیت دولت، اراضی در اختیار بهره بردارن قرار می گیرد و آنان می توانند متناسب با منطقه، از تولیدات جنگلی بهره برداری کنند.
به گفته وی، این امر علاوه بر جلوگیری از پدیده بیابانی شدن، به پوشش گیاهی مناسب، درآمدزایی و اقتصادی شدن معیشت بهره برداران کمک می کند.
وی با یادآوری اینکه سال گذشته 50 هزار هکتار جنگل کاری اقتصادی در سطح کشور شروع شد، افزود: در نظر داریم امسال 100 هزار هکتار پوشش جنگلی در مناطقی که در دوره های گذشته جنگل بوده و تخریب شده است را احیاء کنیم.
جلالی با بیان اینکه تاکنون 16 گونه جنگلی اقتصادی از جمله گیاهان دارویی و صنعتی شناسایی شده است، ادامه داد: به طور قطع اجرای این طرح، همکاری و مشارکت مردم و تشکل های مردم نهاد را می طلبد تا بتوان برای سال های آینده این سطح را افزایش دهیم.
وی خاطرنشان کردکه اکنون در همه استان های کشور، مناطق شناسایی و مطالعات اولیه آنها انجام شده است.

** 104 میلیون هکتار عرصه کشور تحت تاثیر بیابانی شدن
رئیس سازمان جنگل ها گفت: براساس ارزیابی فائو، تاج پوشش بالای 10 درصد جنگل به شمار می رود اما در کشور برای حمایت کردن از عرصه های منابع طبیعی، تاج پوشش بالای پنج درصد را جنگل محاسبه می کنیم تا آسیب کمتری به عرصه های منابع طبیعی وارد شود.
وی با یادآوری اینکه مراتع نیز از لحاظ پوشش گیاهی به سه درجه غنی، متوسط و فقیر تقسیم بندی می شوند، افزود: عرصه های بیابانی به مناطقی که سالانه دارای کمتر از 150 میلیمتر بارندگی و تولیدات پائین تر از 150 کیلوگرم باشد اتلاق می شود اما کنوانسیون مقابله با پدیده بیابان زایی اینگونه تعریف کرده است «هرعرصه ای که میزان تولید، قابلیت های اکوسیستمی آن سیرنزولی و بیلان منفی سفره های زیرزمینی سیر بیابانی شدن را طی می کند.»
وی گفت: در 70 سال گذشته در ایران 100 میلیون هکتار مرتع وجود داشت که به تدریج این میزان کاهش یافته است.
جلالی ادامه داد: پس از انقلاب حدود 6 میلیون هکتار از مراتع کشور به بخش های کشاورزی، صنعتی، مراکز نظامی، توسعه شهرها و روستاها واگذار و از سطح مراتع کاسته شده است.
وی افزود: هم اکنون حدود 104 میلیون هکتار از اراضی کشور تحت تاثیر پدیده بیابانی شدن قرار دارد که ضروری است اقدامات لازم برای کنترل آن انجام شود.

** ارزیابی پوشش گیاهی ایران در سال 95 مشخص می شود
این مقام مسئول با بیان اینکه پوشش گیاهی ایران هر 10 سال یکبار ارزیابی می شود واحتمال افزایش اراضی بیابانی وجود دارد، افزود: طبق آخرین ارزیابی ها، تا پایان سال جاری یا سه ماهه ابتدای سال 95، وضعیت پوشش گیاهی کشور از طریق عکس های هوایی ارزیابی و مشخص می شود که چه میزان از آنها بیابان شده است.

** سالانه 250 میلیون مترکعب رسوب وارد سدها می شود
وی درباره کنترل سیل و سیلاب ها در کشور نیز گفت: با توجه به شدت بارندگی ها و ایجاد موانعی از طریق ساخت و سازهای بی رویه و غیراصولی، ساخت دهنه های تنگ پل ها در مسیر آب راه ها، سالانه خسارات هایی به مناطق مسکونی وستایی و شهری وارد می شود.
وی ادامه داد: اگر در مسیر آب که طی سالیان متمادی مسیر آنها مشخص شده است مانعی ایجاد نکنیم، این مشکلاتی پیش نمی آید در حالی که در سطح کشور از شمال، جنوب، شرق و غرب بخش عمده خسارت ها نشان می دهد که در سال های اخیر با طبیعیت همراهی نکرده ایم.
رئیس سازمان جنگلها اجرای عملیات آبخیزداری در کنترل فرسایش خاک و جلوگیری روسوبات در پشت سدها را موثر دانست و افزود: طبق آمارها، سالانه 250 میلیون مترمکعب رسوی از طریق دریچه سدها وارد می شود که همین امر از ظرفیت سدهای کشور می کاهد.

** 1700 مترمکعب کشف چوب قاچاق در هفت ماهه امسال
وی در ادامه با بیان اینکه سال گذشته 2 هزار و 371 مترمکعب چوب قاچاق کشف شده بود گفت: در هفت ماهه امسال حدود 1700 مترمکعب چوب قاچاق کشف شده است.

** وضعیت بحرانی در آبخوان های کشور
معاون وزیر جهاد کشاورزی وضعیت فعلی آبخوان های کشور را بحرانی دانست و تصریح کرد: بیلان منفی آبهای زیرزمینی به حدود 6 تا 7 میلیارد مترمکعب رسیده که همین امر موجب افت شدید کیفیت، شوری و قلیایی شدن آب شده است.
وی بودجه امسال عملیات آبخیزداری کشور را 160 میلیارد تومان بیان کرد و افزود: با وجود اینکه بودجه آبخیزداری کشور نسبت به سال گذشته 2 برابر شده است اما کفاف اجرای این عملیات را نمی دهد.
جلالی با بیان اینکه حدود 55 درصد نیاز آبی کشور از سفره های زیرزمینی تامین می شود، افزود: برای غنی سازی و تعادل بخشی آب سفره های زیرزمینی، اجرای هرچه سریعتر عملیات آبخیزداری از ضروریات است.
به گفته وی، این درحالیست که از مجموع 100 میلیون هکتار عملیات آبخیزداری در کشور تاکنون حدود 26 میلیون هکتار آن اجرایی شده و 74 میلیون هکتار آن باقیمانده است.
جلالی گفت: برای برنامه ششم توسعه اجرای عملیات آبخیزداری برای 14 میلیون هکتار از مناطق حساس و بحرانی کشور شناسایی و پیشنهاد شده است که امیدواریم مورد توجه قرار گیرد زیرا با اجرای این عملیات علاوه بر افزایش 500 مترمکعب آب به آب خوان های کشور، به افزایش 12 کیلوگرمی در تولید و همچنین کاهش 9 تنی فرسایش خاک منجر می شود.

** پیشنهاد تخصیص یک میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی به عملیات آبخیزداری
وی افزود: به دولت پیشنهاد داده ایم که از محل صندوق توسعه ملی، سالانه یک میلیارد دلار به عملیات آبخیرداری اختصاص یابد زیرا بحث توسعه پایدار کشور به این موضوع گره خورده است.
وی خاطرنشان کرد: اگر از تخریب آبخوان ها جلوگیری نکنیم در آینده بخش عمده ای از دشت های حاصلخیز کشور بیابانی می شود.

** وزارت نیرو حق آبه تالاب ها را بدهد
رئیس سازمان جنگل ها و مراتع، پدیده ریزگرد و گردوغبار را متفاوت از یکدیگر دانست و گفت: ریزگردها دارای قطر 2 میکرون هستند که می توانند با سرعت باد 90 کیلومتر در ساعت، در مسافت های طولانی در هوا معلق شوند به طوری که هم اکنون 85 درصد ریزدگردها منشا خارجی دارد و تنها بین 10 تا 15 درصد آنان از مناطق جنوبی کشور بوجود می آیند.
وی اظهارداشت: اما هم اکنون بخش عمده منشاء گردوغبار کشور ناشی از خشک شدن تالاب ها از جمله تالاب جازموریان است که در صورت همکاری وزارت نیرو و دادن حق آبه تالاب ها از جمله تالاب جازموریان، از طریق سدهای بالادست این مشکل برطرف خواهد شد.
به گفته وی، هم اکنون در کشور با 7.5 میلیون هکتار کانون بحران مواجه ایم که سه میلیون هکتار آن درجه یک و بحرانی است و تولید گردوغبار می کنند؛ امیداریم در برنامه ششم توسعه این موضوع مورد توجه قرار گیرد
وی با تاکید بر اینکه باید حق آبه و حق سهم زیست محیطی اکوسیستم ها رعایت شود، اضافه کرد: به طور قطع با مقابله با کانون های بحران درجه یک، 70 درصد گردوغبار کشور کنترل می شود.

منبع: ایرنا