قلب محیط‌زیست البرز به شماره افتاده‌ است

پروژه انتقال تونلی آب رودخانه کرج به پایتخت که مدت‌هاست در رسانه‌ها نقل می‌شود، کاهش منابع آبی زیرزمینی و تشنگی اراضی کرج را به دنبال دارد.

کد خبر: ۲۳۸۲۶

تاریخ: ۱۴ آذر ۱۳۹۴ - ۱۶:۵۴

پروژه جنجالی انتقال آب رودخانه کرج توسط تونل به پایتخت مدت‌هاست نقل محافل دوستداران محیط زیست و رسانه‌های استان البرز و کشور است. این طرح جنجالی سال ۸۵ به تصویب رسید. کُلنگ این پروژه میلیاردی سال‌های گذشته زمین زده شد ولی به دلیل اهمیت و برخی مخالفت‌ها، اتمام این طرح در هاله‌ای از ابهام باقی ماند ولی به تازگی محمدجواد کولیوند، نماینده مردم کرج در مجلس شورای اسلامی گفت که مراحل اجرایی این پروژه تقریبا به پایان رسیده است.

در تشریح این پروژه باید گفت؛ سال‌ها پیش مسئولان در وزارت نیرو این طرح را ارائه کردند بلکه پایتخت را از چالش کم آبی نجات دهند. در این میان به تشنگی اراضی کرج و معضلاتی که دامنگیر محیط زیست استان البرز می‌شود کوچکترین توجهی نکردند. حال این سوال مطرح می‌شود که چرا کسی در مقابل اجرای این طرح که قلب محیط زیست استان را نشانه رفته است نایستاد و به چه قیمتی برخی از مسئولان استان در مقابل این فاجعه سکوت کردند. چرا که اجرای طرح انتقال تونلی آب رودخانه کرج به تهران آن هم از سد امیرکبیر نتیجه ای جز خشک شدن رودخانه و مسیر ۳۰ کیلومتری آن تا کرج ندارد.

آب رودخانه کرج در شرایط کنونی نیز به تهران منتقل می‌شود اما از انتهای مسیر این رودخانه یعنی محدوده بیلقان - کرج، در این شرایط ۳۰ کیلومتر از این رودخانه به حیات خود ادامه می‌دهد اما طرح انتقال تونلی آب کرج به تهران از سد امیر کبیر پروژه‌ای است که آب رودخانه کرج را از خروجی سد، توسط تونل به تهران انتقال می‌دهد و بیش از ۳۰ کیلومتر از این رودخانه منحصر به فرد را خشک می‌کند.

کاهش منابع آبی زیرزمینی باعث افزایش نیترات در آب می‌شود

دلیل ارائه این طرح میلیاردی توسط مسئولان وقت، آلودگی آب رودخانه کرج توسط واحدهای گردشگری و مسکونی در این مسیر ۳۰ کیلومتری بود این در حالی است که با هزینه‌ای کمتر می‌توانستند سیستم دفع فاضلاب را در این محور تعبیه کنند.

در ادامه لازم است برخی فجایع غیر قابل جبرانی که اجرای این طرح به محیط زیست محور چالوس وارد می‌کند را مورد ببرسی قرار دهیم؛ رودخانه کرج تنها منبع سطحی تغزیه کننده سفره‌های زیر زمینی آب دشت کرج است که با اجرای این طرح سفره‌های آب زیر زمینی بیش از ۱۰۰ متر کاهش می‌یابد.

ماهی قزل آلای خال قرمز یکی از منحصر به فرد ترین ماهی‌های دنیا به شمار می‌رود که مهمترین خاستگاه و زیستگاه آن همین مسیر ۳۰ کیلومتری رودخانه کرج است که با انتقال آب رودخانه کرج از طریق تونل، بیش از ۲۰۰ هزار قطعه از این نوع ماهی که اکثر آنها مولد هستند از بین می‌روند و زیستگاه آنها به بیابانی برهوت بدل می‌شود.

در وانفسای بحران کم آبی، آلوده تر شدن هوای کرج تا مرز بحرانی یکی دیگر از ده‌ها فاجعه حاصل از انتقال آب رودخانه کرج به تهران از سد امیر کبیر است چرا که یکی از مهمترین مناطق و منابع تولید اکسیژن و تصویه هوای کرج باغات جاده چالوس، حصار، کلاک، سرحد آباد و وسیه است که متاسفانه با خشک شدن این رودخانه همگی خشک می‌شوند.

انتقال تونلی آب رودخانه کرج به تهران همان طور که گفته شد باعث کاهش منابع آبی و سفره‌های زیر زمینی در کرج می‌شود و همین کاهش میزان منابع آبی زیرزمینی باعث افزایش نیترات در آب می‌شود.

میزان نیترات آب در مناطق مختلف شهرستان کرج متفاوت است

طبق اعلام کارشناسان میزان قابل توجه ای از آب شرب کرج از طریق منابع آبی زیرزمینی تامین می‌شود و افزایش نیترات موجود در آب آشامیدنی موجب بسیاری از مشکلات می‌شود.

این در حالی است که دادستان کرج خردادماه جاری در نشستی خبری با اصحاب رسانه ضمن ابراز نگرانی از اینکه ممکن است فاضلاب وارد آب شرب شود، گفته بود: طبق کاوش‌های سازمان بازرسی، نیترات آب موجود در کرج از حد استاندارد پایین‌تر است و میزان برداشت‌های بی رویه از آب‌های زیر زمینی خطر ورود فاضلاب به آب را افزایش می‌دهد.

حاجی رضا شاکرمی در پاسخ به این پرسش که «میزان نیترات موجود در آب کرج چقدر است»، گفته بود: میزان نیترات آب را باید دستگاه‌های متولی اعلام کنند. نیترات آب در مناطق مختلف شهرستان کرج متفاوت است از ارائه میانگین معذوریم و پاسخگویی به این موضوع وظیفه دستگاه قضا نیست دستگاه‌های تخصصی باید اظهار نظر کنند دستگاه قضا با هرگونه مشکلی که به سلامت مردم مربوط می‌شود برخورد می‌کنند.

در ادامه؛ محمدجواد کولیوند نماینده مردم کرج انتقال تونلی آب رودخانه کرج به تهران را منوط به رعایت حق آب‌های پایین سد کرج دانست و گفت: شهرستان کرج از سد امیرکبیر حق‌آبه دارد تقسیم این حق‌آب‌ها پس از انتقال باید مدیریت شود در غیر این صورت محیط زیست استان به‌ویژه شهرستان کرج دچار مشکل می‌شود.

وقتی سکوت برخی مسئولان می‌شکند

و در ادامه و پس از مدت‌ها سکوت صدای محمود دادگو رییس شورای شهر کرج به گوش رسید و هفتم آبان‌ماه جاری در گفتگو با رسانه‌های استان به پروژه انتقال تونلی آب رودخانه کرج به تهران پرداخت و خواستار توقف این پروژه و توجه مسئولان ارشد استان به معضلات زیست محیطی شد که پس از انتقال آب به پایتخت دامن محور کرج – چالوس را خواهد گرفت.

وی گفته بود: «متاسفانه با وجود بارها تذکر و تقاضا از مسئولان برای واکنش به احداث تونل انتقال آب اما متولیان امر سکوت کرده‌اند و شاهد رقم خوردن پروژه‌ای هستیم که به بهای سیراب کردن تعدادی از انسان‌ها، اما مرگ محیط زیست و تخریب اکوسیستم را رقم می‌زند. «

متاسفانه؛ عدم توجه به پیوست‌های فرهنگی و زیست محیطی در این پروژه از سوی وزارت نیرو نکته ای است که اذهان کرجی‌ها و همه دوستداران محیط زیست را به خود مشغول کرده است. بر کسی پوشیده نیست در صورت انتقال آب سد کرج از طریق تونل حداقل ۳۰ کیلومتر از بستر رودخانه قدیمی کرج خشک خواهد شد. و حیات هزاران اصله درخت به خطر خواهد افتاد. خشکیدگی سفره‌های آب زیرزمینی و قنات‌ها در طول مسیر ۳۰ کیلومتر ارمغانی است که در سکوت مسئولان استان به وقوع خواهد پیوست.

از ابتدای سال جاری تا کنون زمزمه سفر قریب الوقوع رییس جمهور به استان البرز شنیده می‌شود به همین منظور بسیاری از رسانه‌های استان سفر هیئت دولت را دلیل انتشار اخبار و گزارش‌هایی در این خصوص می‌داند بلکه آسیب‌های ناشی از اجرای پروژه انتقال تونلی آب از سد امیرکبیر به تهران به گوش رییس جمهور برسد چرا که بسیاری از کرجی‌های دلسوز و نگران انتظار دارند این طرح با صدور دستور ویژه از سوی رییس جمهور یا وزیر نیرو متوقف شود تا تبعات اجرای این طرح باید مورد بررسی دقیق قرار گیرد و لازم است پایتخت نشینان تصمیم مناسب‌تری برای تامین آب مورد نیاز تهرانی‌ها بگیرند.

سهم کرجی‌ها از کل ظرفیت اسمی سد امیرکبیر ۱۵ درصد است و با وجود بحران کم آبی بی تردید حتی اگر یک روز انتقال آب رودخانه کرج از تونل رخ دهد اکوسیستم رودخانه کرج با معضلاتی روبرو می‌شود که غیر قابل جبران است و اجرای این طرح کرج هر روز تشنه‌تر از دیروز می‌کند.