رویداد۲۴ گزارش می‌دهد؛

پایتخت در مرز فروپاشی | چرا تهران دیگر جای زندگی نیست؟

تهران، کلان‌شهری که روزگاری در طرح تفصیلی سال ۱۳۴۹ با جمعیتی حدود ۵.۵ میلیون نفر و منابع زیست‌محیطی محدود طراحی شده بود، اکنون زیر فشار تراکم‌فروشی، بحران کم‌آبی، فرونشست زمین و آلودگی شدید هوا قرار گرفته است.

کد خبر: ۲۴۲۱۳۴

تاریخ: ۰۶ خرداد ۱۴۰۴ - ۰۱:۴۵

رویداد۲۴ | منیره چگینی- یک منتقد و فعال شهری هشدار داده، شهرداران تهران با نادیده‌گرفتن «طرح تفصیلی توسعه شهر تهران» مصوب ۱۳۴۹، شهر را به ورطه بحران آب، فرونشست و آلودگی هوا کشاندند. احمد کاشانی، حقوقدان و فعال شهری، در گفت‌و‌گو با رویداد ۲۴ گفته که «تهران مثل بسیاری از شهر‌های دنیا دارای طرح توسعه شهری بود. اولین طرح تفصیلی تهران سال ۱۳۴۹ تهیه شد و سقف جمعیتی آن ۵.۵ میلیون نفر پیش‌بینی شد، با توجه به منابع آبی محدود شامل آب سد کرج، لتیان، لار و البته ملاحظات کشاورزی پایین‌دست این سدها. اما از اواخر دهه ۶۰ و دوره شهرداری کرباسچی، این طرح کنار گذاشته شد و باب تراکم‌فروشی باز شد. هرکسی در هرجایی، بیش از ظرفیت مجاز، می‌توانست تراکم بخرد و بسازد. این باعث شد شهر‌هایی مثل شمیران از ساختمان‌های ۳ طبقه به آسمانخراش‌ها تبدیل شوند و بافت شهر به هم بریزد.» از تراکم‌فروشی به شهر فروشی به اعتقاد کاشانی، سیاست‌های تراکم فروشی و شهر فروشی نه‌تنها علمی نبود، بلکه فاصله تهران را با توسعه پایدار بیشتر کرد. او ادامه داد: «این ماجرا بعد‌ها با سیاست‌های مختلف ادامه یافت. حتی طرح جامع مصوب ۱۳۹۰-۱۳۹۱ که زمان شهرداری قالیباف تصویب شد، به جای کنترل، تراکم پایه را بالا برد. مثلاً در خیابان ولیعصر و شریعتی مجوز ساخت ۹ طبقه داده شد، یا سطح شهر تراکم‌های بالا تعیین شد که اگر همه اینها ساخته شود، جمعیت تهران بسیار بالاتر از سقف قبلی خواهد رفت. طرح جامع جدید عملاً تهران را به سمت جمعیتی ۹ یا ۱۰ میلیونی پیش برد، اما حالا بسیاری از مناطق حتی از این سقف هم عبور کردند.  وضعیت بحرانی در مناطق جنوبی تهران علاوه بر این کاشانی در ادامه افزود: منابع آب تهران عمدتاً از چاه‌های عمیق تامین می‌شود و این باعث فرونشست زمین در بسیاری از نواحی تهران شده، آن هم نه در مناطق بیابانی، بلکه در مناطق جنوبی تهران مثل مناطق ۱۷ و ۱۸. گزارش‌های متعددی از فرونشست زمین در این مناطق منتشر شده است.  بیشتر بخوانید:  ۱۰ درصد از آب سد طالقان در راه تهران | خطر بی‌آبی از سر تهران رفع می‌شود؟ چرا دولت‌ها به دنبال انتقال پایتخت هستند؟ تهران در مشت چین | افشاگری جدید اعضای شورای شهر تهران درباره قرارداد میلیارد دلاری زاکانی با چینی‌ها ریه‌های تهران در چنگ ماهان | ماجرای قرارداد شهرداری تهران با هواپیمایی ماهان برای واگذاری ۳۰ هزار متر زمین شهرک غرب چیست؟ جمعیت تهران بحرانی است کاشانی به کمبود آب و محدودیت ظرفیت اکولوژیک تهران اشاره کرده و می‌گوید در عین حال ساخت‌وساز‌ها همچنان ادامه دارد. هر چند وقت یک‌بار مصوبه‌ای برای ترغیب سازندگان تصویب می‌شود. به طورمثال اخیرا «مصوبه ۶۶۶ تصویب شده که طبق آن یک طبقه به ساختمان‌های شهر اضافه کند یا اجازه ساخت و ساز در بافت‌های فرسوده بدهد». این مثل این است که شما در یک آپارتمان ۱۰۰ متری برای یک خانواده، سه خانواده را جا بدهید. این دیگر زندگی استاندارد نیست، بلکه یک بحران است.» تونل‌سازی و مولدسازی؛ درآمدزایی به بهای بحران شهری کاشانی با انتقاد از سیاست‌های اخیر گفت: «الان دیگر صحبت از توسعه شبکه بزرگراه‌ها و مترو نیست، حالا صحبت از تونل‌سازی در زیر شهر شده، مثل تونل نیایش یا رسالت. این هزینه‌های سنگین در نهایت بهانه‌ای برای توجیه تراکم‌فروشی و فشار بیشتر به منابع طبیعی تهران شده است. از سوی دیگر، طرح‌های دولتی مانند نهضت ملی مسکن، مولدسازی اراضی دولتی و تغییر کاربری‌ها در مناطق غربی تهران نیز بدون توجه به ظرفیت‌های زیست‌محیطی و منابع آب، بارگذاری‌های سنگینی را بر شهر تحمیل می‌کنند.» تهران در آستانه فروپاشی زیست‌محیطی کاشانی هشدار داد: «اگر همین حالا اقدام جدی نکنیم، تهران به نقطه‌ای می‌رسد که باید همه امکانات کشور بسیج شوند فقط برای اینکه پایتخت فرو نپاشد. شهرداری‌ها و دولت باید پاسخگو باشند. کیفیت زندگی در تهران به شدت افت کرده و به سمت بحرانی غیرقابل‌مدیریت پیش می‌رود.»