خروج بازار کار از رکود

کد خبر: ۲۴۲۱۸

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۲

معاون مرکز آمار ایران گفت: افزایش جمعیت فعال، بالارفتن نرخ مشارکت اقتصادی و همچنین افزایش 903 هزار نفری تعداد شاغالان، علائم خوبی برای پیامد خروج از رکود در بازار کار است.

علیرضا زاهدیان در توضیح افزایش جمعیت فعال گفت: وقتی که جمعیت فعال افزایش یابد به این معناست که امیدواری در بازار کار افزایش یافته و جمعیت بیشتری با امید به یافتن شغل در جستجوی کار هستند.
وی همچنین روند افزایش جمعیت غیرفعال در کشور را طبیعی دانست و گفت: در کنار جمعیت بازنشسته، برخی از بانوان به دلیل مسئولیت های خانواده نمی توانند وارد بازار کار شوند؛ همچنین افرادی دارای درآمد بدون کار هستند که همه آنها به جمیعت غیرفعال افزوده می شوند.
این مقام مسئول در مرکز آمار افزود: علاوه بر این افزایش ظرفیت دانشگاه ها در 10 سال گذشته را نیز می توان یکی از دلایل افزایش جمعیت غیرفعال اقتصادی دانست. بنابراین آنچه اهمیت دارد سهم جمعیت فعال است که از ابتدای سال 1393 روند افزایشی یافته است.
وی ادامه داد: نتایج آمارگیری از نیروی کار کشور نشان می دهد بخشی از جمعیت زنان بعد از سن 40 تا 45 سالگی ترجیح می دهند از بازار کار خارج شده و به خیل جمعیت زنان خانه دارد بپیوندند.
زاهدیان توضیح داد: زنان یاد شده به دلایل گوناگون تصور می کنند که بهتر است به جای ادامه کار به دلیل اینکه خانواده به ثبات اقتصادی دست یافته به خانه بروند و مدیریت امور خانه را برعهده بگیرند و این در حالی است که تعدادی از زنان ناامید از بازار کار، به سوی خانه داری کشیده می شوند.
وی تاکید کرد: همچنین زنان تحصیل کرده شغل های خاصی را در نظر دارند که در صورت عدم دستیابی به آن، به عرصه خانه باز می گردند و در بخش جمعیت غیرفعال قرار می گیرند.

** بیطرفی مرکز آمار در ارائه آمارها
معاون مرکز آمار ایران با بیان اینکه مرکز آمار در ارائه آمارها بی طرف است، افزود: طرح آمارگیری از نیروی کار در سال 1382 بازطراحی و با استانداردهای سازمان بین المللی کار منطبق شد. این طرح در سال 1383آزمایش و برای نخستین بار در اردیبهشت 1384 اجرا شد؛ تاکنون 42 فصل متوالی از اجرای آن می گذرد اما در این مدت مبانی و طراحی آن تغییری نکرده است.
وی ادامه داد: به عبارت دیگر این طرح در زمان دولت هشتم طراحی و آزمایش و نخستین بار اجرا شد؛ این روند در دولتهای نهم، دهم و یازدهم نیز ادامه یافت یعنی مبنای تهیه نرخ بیکاری و دیگر شاخص های نیروی کار ثابت بوده است. علاوه بر این در این 42 فصل، بارها نرخ بیکاری کاهش و افزایش یافته است.
زاهدیان تاکید کرد: در صورتی که نرخ بیکاری فقط افزایشی یا فقط کاهشی بود امکان مطرح کردن شبهات به آن وجود داشت اما روند نرخ بیکاری جای هیچ شبهه ای در بی طرفی مرکز آمار باقی نمی گذارد.
وی گفت: در هر فصل نرخ بیکاری در تعدادی از استانها افزایش و در تعدادی دیگر کاهش یافته است؛ برای نمونه در تابستان 1394 نسبت به تابستان سال گذشته، در 12 استان نرخ بیکاری کاهش، در یک استان ثابت ودر سایر استانها افزایش یافت. بنابراین نمی توان گفت در برخی از استان ها مرکز آمار از یک دولت جانبداری کرده و در استان های دیگر عکس آن عمل کرده است. همین دلایل برای بی طرفی مرکز آمار کافی است.

** طرح آمارگیری نیروی کار
معاون مرکز آمار ایران با یادآوری سابقه طرح های آمارگیری گفت: آمارهای مربوط به ساختار نیروی کار، مبنایی برای ارزیابی و تحلیل سیاست های اقتصادی یک کشور محسوب می شود.
وی افزود: در گذشته، نیازهای آماری بخش نیروی انسانی در کشور از طرح های آماری جمعیتی مرکز آمار ایران و طرح های نمونه گیری وزارت کار و امور اجتماعی تامین می شد.
وی ادامه داد: در سال 1373 طرح آمارگیری از ویژگی های اشتغال و بیکاری خانوار با هدف ارائه اطلاعات آماری در زمینه شاخص های نیروی کار، توسط مرکز آمار ایران طراحی و با همکاری وزارت کار و امور اجتماعی اجرا شد. در سال های 1374 و 1375 به دلیل درگیری مرکز آمار ایران در اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1375، این طرح اجرایی نشد.
زاهدیان یادآور شد: با تأکید برنامه های توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور مبنی بر ضرورت دستیابی به شاخص های نیروی کار، طرح آمارگیری از ویژگی های اشتغال و بیکاری خانوار در آبانماه سال های 1376 تا 1379 با هدف دستیابی به شاخص های نیروی کار در کشور، نقاط شهری و روستایی و استان ها با حجم نمونه ای در حدود 110 هزار خانوار اجرا شد.
وی اضافه کرد: پس از آن، با ابراز نیاز برنامه ریزان و سیاستگذاران اقتصادی- اجتماعی کشور درباره شاخص های فصلی نیروی کار، طرح یاشده از سال 1380 با حفظ ویژگی های خود در ماه های میانی هر فصل، اجرا شد و تا سال 1382 این روند ادامه یافت.
زاهدیان گفت: در سال 1383 با توجه به محدودیت های منابع مالی، این طرح در فصل بهار با همان ویژگی ها و در فصل پاییز با هدف دستیابی به شاخص های نیروی کار در سطح کل کشور، نقاط شهری و روستایی با حجم نمونه ای حدود 12 هزار خانوار اجرا شد.
وی اضافه کرد: در پی اعلام نیاز بخش برنامه ریزی کشور به شاخص های فصلی نیروی کار و هم زمان با اجرای طرح آمارگیری از ویژگی های اشتغال و بیکاری خانوار به صورت فصلی از سال 1380، پژوهشکده آمار بنا به درخواست مرکز آمار ایران، طرح آمارگیری نیروی کار را باهدف دقت بیشتر در دستیابی به شاخص های نیروی کار تهیه کرد.
معاون مرکز آمار ایران ادامه داد: طرح یاد شده با هدف دستیابی به شاخص های فصلی و سالانه نیروی کار و تغییرات آن در سطح کل کشور و استان ها، در سال های 1382 تا 1383 بازطراحی شد و پس از آزمایش در سال 1383 در بهار سال 1384 (پیش از شروع به کار دولت نهم) برای نخستین بار اجرا شد و تاکنون اجرای آن در 42 فصل متوالی بدون تغییر در طراحی ادامه یافته است.
وی هدف کلی از اجرای طرح یاد شده را شناخت ساختار و وضعیت جاری نیروی کار و تغییرات آن بیان کرد و گفت: این هدف از طریق برآورد فصلی و سالانه شاخص های نیروی کار، برآورد تعداد سالانه در سطح کل کشور و استان ها، برآورد تغییرات فصلی و سالانه شاخص های نیروی کار در سطح کل کشور و برآورد تغییرات سالانه شاخص های نیروی کار در سطح استان ها تامین می شود.

** روش آمارگیری و تعداد نمونه ها
زاهدیان گفت: در این طرح به دلیل ماهیت ادواری آن، از نمونه پایه استفاده می شود. نمونه پایه، نمونه ای است که می توان از آن برای چند دوره از یک آمارگیری ادواری یا چند آمارگیری، زیرنمونه هایی انتخاب کرد.
تاکنون در این طرح از سه نمونه پایه استفاده شده است. نمونه پایه کنونی، براساس اطلاعات فایل سرشماری 1390 طراحی شده است. از این نمونه پایه در هر فصل به 59 هزار و 748 خانوار نمونه در کشور، نقاط شهری و نقاط روستایی مراجعه می شود.
معاون مرکز آمار ایران گفت: از آنجایی که علاوه بر برآورد شاخص های نیروی کار، برآورد تغییرات این شاخص ها نیز از اهداف طرح است، به این منظور و برای بهبود برآورد تغییرات از روش نمونه گیری چرخشی استفاده می شود؛ بدین صورت که در هر فصل 50 درصد از خانوارهای مورد مراجعه با خانوارهای مراجعه شده در فصل گذشته و فصل مشابه در سال قبل مشترک هستند.

** پرسش های طرح
وی در ادامه افزود: پرسشنامه این طرح در قالب دو پرسشنامه خانواری و فردی طراحی شده است. در پرسشنامه خانواری علاوه بر کسب اطلاعات هویتی افراد در خانوارهای نمونه از جمله جنس، سن، تابعیت، در خصوص وضعیت سواد و تحصیلات، وضع زناشویی و وضع مهاجر آنان نیز پرسش خواهد شد.
زاهدیان درباره پرسشنامه فردی نیز گفت: در پرسشنامه فردی از همه اعضای 10 ساله و بیشتر خانوار با توجه به تشخیص وضع اشتغال آنان(شاغل، بیکار و غیرفعال) سئوال می شود.
زاهدیان گفت: از شاغلان، عنوان شغل، فعالیت اصلی محل کار، وضع شغلی، ساعات کار معمول و واقعی در هفته و تمایل برای افزایش ساعت کار، جستجوی کار دیگر و ویژگی های شغل مورد نظر از بیکاران، درباره جستجوی کار، روش های جستجوی کار، آمادگی برای شروع به کار، وضعیت پیش از بیکاری و سابقه کار قبلی سئوال می شود. همچنین از فعالان، وضعیت غیرفعال بودن و علت عدم جستجوی کار پرسیده می شود.
وی، کاربردهای طرح آمارگیری از نیروی کار را رصد وضعیت بازار کار کشور برای برنامه ریزی های اقتصادی و اجتماعی کلان و منطقه ای، ارائه سری زمانی شاخص های بازار کار و فراهم کردن امکان مقایسه شاخص های وضعیت بازار کار کشور در سطح بین المللی بیان کرد.
این مقام مسئول در مرکز آمار با یادآوری اینکه نتایج طرح به شکل فصلی و سالانه منتشر و اطلاع رسانی خواهد شد، افزود: نشریه های سالانه به شکل فیزیکی و الکترونیکی و نشریات فصلی نیز به شکل الکترونیکی در درگاه ملی آمار به نشانی www.amar.org.ir قابل دسترس هستند.

منبع: ایرنا