تبعات پلکانی شدن بنزین برای اقتصاد کشور

کد خبر: ۳۰۷۱۲

تاریخ: ۲۷ فروردين ۱۳۹۵ - ۲۳:۵۳

قیمت بنزین یکی از موضوع‌های چالش‌برانگیزی است که در روزهای اخیر باعث تکاپوی بسیاری در مجلس شده است.این طرح که در نهایت به «پلکانی شدن قیمت بنزین» انجامید، تبعات خاصی را بر اقتصاد ایران خواهد گذشت که افزایش تورم و چند نرخی شدن قیمت انرژی از آنهاست.

به نظر می رسد هدف اصلی این طرح به یک معنا کنترل مصرف بوده و اینکه منابع عمومی همچون بنزین به نحو عادلانه تری میان مردم تقسیم شود نه آنکه عده ای به دلیل مصرف بیشتر از این مواهب عمومی بیشتر بهره بگیرند اما اجرای این طرح عملا به سمت چند نرخی شدن قیمت انرژی پیش خواهد رفت و قطعا این طرح آثار تورمی دارد و نباید در این باره تردید کرد.
از سوی دیگر چون با اجرای این طرح بنزین چندنرخی می شود احتمال شکل گیری فساد به اشکال مختلف وجود خواهد داشت.
از تبعات دیگر این چند نرخی شدن حامل‌‌های پرمصرف انرژی که با افزایش قیمت بنزین، در آینده رخ خواهد داد. این است که گروههایی از جامعه با اجرای این طرح شدیدا ناراضی خواهند شد. یعنی اجرای این طرح نارضایتی در میان کسانی همچون رانندگان تاکسی و حمل و نقل عمومی که کارشان مرتبط با بنزین است ایجاد خواهد کرد.
لذا با این تفاسیر هدف این طرح که نوعی برقراری عدالت است تحقق پیدا نخواهد کرد چون برای کسانی که چند خودرو دارند مهم نیست نرخ بنزین چقدر شود چراکه نابرابری آنقدر زیاد شده که برای عده ای این رقم ها معنا ندارد.

نکته آخر اینکه حتی اگر قیمت بنزین خیلی افزایش یابد و 5 هزار تومان شود مهم نیست، مهم این است که منابع بدست آمده چگونه هزینه خواهد شد. اگر قرار باشد منابع حاصل شده صرف ایجاد اشتغال، رشد اقتصادی و کاهش نابرابری و ارائه خدمات عمومی بهتر نشود و بهانه ای برای افزایش سایر قیمت ها از جمله ارز بشود چرخه مارپیچی تورم را تشدید خواهد کرد.

اگر قرار باشد اقدام صحیحی صورت گیرد باید هدف از این اقدام مشخص باشد. اینکه طرحی دهیم که معلوم نباشد هدف آن چیست و چه ضمانت هایی برای کنترل آن به کار خواهد رفت و چگونه اهداف آن حاصل شود و به عوارض جدی آن توجه نشود با تجربه ای که از گذشته داریم باید گفت مشکلات جدی ایجاد خواهد کرد و موجب کاستی های بیشتر خواهد شد.

پیش‌تر احمد توکلی، یکی از نمایندگان مجلس در دفاع از پلکانی شدن قیمت بنزین گفته بود که، این شیوه‌ی قیمت‌گذاری آثار تورمی نخواهد داشت اما گمان می‌شود که نباید درباره آثار تورمی چنین افزایش قیمتی تردید داشته باشیم. با اجرای این طرح اتفاقی که خواهد افتاد این است که با 60 لیتر بنزین، امورات خیلی ها نمی گذرد؛ در حالی که عده زیادی با حمل مسافر زندگی می کنند و تعداد آنها روز به روز در حال افزایش است.

لذا هنگامی که زندگی این افراد با 60 لیتر ماهانه نگذرد مجبور می شوند قیمت حمل و نقل را بالا ببرند که آنگاه قیمت همه چیز بالا می رود.
از سوی دیگر با اجرای این طرح مصرف بنزین کسانی که برای آنها مهم نیست قیمت بنزین چقدر بشود کم نخواهد شد اما چون هزینه آنها هم بالا می رود و از آنجا که این عده عمدتا در بخش خصوصی فعال هستند هزینه خدمات یا کالاهایی که تولید می کنند را بالا می برند و چون نظام کنترلی بر قیمت ها وجود ندارد تورم ایجاد شده متوجه همان گروههایی خواهد شد که در واقع این طرح برای رفاه حال آنها اجرا شده بود.