ایران و برگزیت؛ سود یا زیان

ایران و برگزیت؛ سود یا زیان - هرمز برادران * تهران- ایرنا- بریتانیا صحنه یک نمایش هیجان‌انگیز شکسپیری شده و این روزها دغدغه مردم این کشور ماندن (Bremain) یا نماندن (Brexit) در اتحادیه اروپاست؛ وسوسه یا ترسی برای بریتانیایی‌ها و مساله‌ای پیچیده برای بازارهای دنیا. ایران و برگزیت؛ سود یا زیان - هرمز برادران * وسوسه کسب استقلال از بروکسل، برخی رای‌دهندگان را وادار کرده است در همه‌پرسی فردا (پنجشنبه 23 ژوئن، سوم تیرماه) به جدایی از اتحادیه رای بدهند اما ترس از انزوا، برخی دیگر را مصمم کرده است برای ماندن در اتحادیه رای جمع کنند. رفتن از اتحادیه تاکتیک‌های سیاست خارجی بریتانیا را متحول و جایگاه جهانی این کشور را عوض خواهد کرد. بنابراین، رویکرد سیاست خارجی لندن در قبال بسیاری از کشورها از جمله ایران با تغییر احتمالی روبرو می‌شود. بریتانیا بازیگری فعال در مذاکرات و تحریم‌های مربوط به برنامه هسته‌ای ایران بوده است. بارونس «کاترین اشتون» مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا، زمینه‌ساز مذاکره هسته‌ای با ایران بود و لندن عضو دائم باشگاه تحریم‌کنندگان تهران به شمار می‌آید. مخالفان خروج از اتحادیه اروپا به این باور رسیده‌اند که جدایی از اتحادیه به معنای کاهش وزن بریتانیا در بازارهای جهانی، نهادهای بین‌المللی و موضوعات مهمی همچون مساله هسته‌ای ایران است زیرا لندن برای همیشه از حمایت ائتلافی از همسایگان اروپایی محروم می شود و باید به تنهایی زندگی کند. حامیان خروج از اتحادیه برای رفع این کاستی پیشنهاد کرده‌اند بریتانیا می‌تواند در همکاری با قوم و خویش های آنگلوساکسون خود در آمریکا، کانادا، استرالیا و نیوزیلند یا در مجموعه 53 کشور موسوم به مشترک‌المنافع بهتر عمل کند؛ اما بسیاری از این کشورها بریتانیا را به ماندن در مدار بروکسل تشویق کرده‌اند. بریتانیا پنجمین اقتصاد دنیا، عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل و دارنده زرادخانه هسته‌ای است. این کشور همواره فراخ‌ترین دروازه‌ای بوده است که آمریکا از طریق آن به اتحادیه اروپا نفوذ کرده و عمدتا از همین مسیر، اجماعی اروپایی با هدف اعمال فشار بر ایران به وجود آورده است. «باراک اوباما» رئیس جمهوری آمریکا، چندی پیش در سفر به لندن ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا را خواست و به همین سبب به دخالت در امور داخلی اهالی جزیره متهم شد. این دخالت دو دلیل عمده داشت: نخست آنکه بریتانیا پایانه بزرگ بانک‌ها و نهادهای مالی است و بخش زیادی از درآمد سالیانه 92 میلیارد دلاری بانک‌های آمریکایی در بریتانیا حاصل می‌شود. خروج بریتانیا از اتحادیه و انتقال این مرکز مالی به بخش دیگری در اروپا برای آمریکایی‌ها و سایرین هزینه‌بر و شوک‌آور است. دوم، همان‌گونه که «چارلز کراتهمر» ستون‌نویس و تحلیلگر شبکه فاکس‌نیوز به این شبکه گفته، احتمالا اوباما پاسخ تلاش‌ها و حمایت‌های «دیوید کامرون» نخست‌وزیر بریتانیا، را درباره حصول توافق هسته‌ای با ایران داده است. کامرون سال گذشته به آمریکا رفته بود تا برخی اعضای کنگره را متقاعد کند از این توافق حمایت کنند. پیش از آنکه توافق هسته‌ای در دستور کار غربی‌ها قرار بگیرد اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه ایران عاملی وحدت‌بخش میان غربی‌ها بود اما بازخورد آن لطماتی نیز به غرب بویژه بریتانیا زده است. طبق توافق، تحریم‌های گروهی غرب لغو شده اما تحریم‌های انفرادی آمریکا ملغی نشده است؛ بنابراین اکنون شرکت‌های کوچک بریتانیایی به ایران سر می‌زنند. به همین دلیل، بریتانیا از فواید بازار ایران بی‌نصیب مانده است اما سایر اروپایی‌ها دسته‌دسته هیات‌های تجاری به ایران فرستاده‌اند. با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، احتمالا لندن بیش از پیش به سوی آمریکا کشیده می‌شود و سخت‌تر از قبل تاوان قرار گرفتن در سایه ایالات متحده را خواهد پرداخت. از نظر اقتصادی، تسهیل «روابط بیمه‌ای، بانکی و حمل‌ونقل» پیش نیاز بهبود و گسترش روابط دو کشور به شمار می رود که البته بازگشایی این کانال‌ها منوط به اجازه آمریکاست. حال که به دلیل ترس از مجازات‌های آمریکا، در صنعت بانک و بیمه سودی برای آنها نیست؛ بنابراین بریتانیایی‌ها علاقه مندند به جای آن، در بخش نفت و گاز ایران مشارکت کنند. در همین زمینه، شرکت‌های «بریتیش پترولیوم» و «رویال داچ شل» پیشقراول سرمایه‌گذاران انگلیسی برای حضور در ایران شده‌اند؛ اما در این میدان نیز رقیب فرانسوی به نام توتال وجود دارد. در غیاب بریتانیا، شرکت‌های آلمانی و فرانسوی گوی سبقت را در عقد قراردادهای تجاری از شرکای اروپایی خویش ربوده‌اند و بریتانیا از قافله سفر به ایران بازمانده است. دلیل این تفاوت عملکرد، در زاویه دید اروپایی‌هاست. آلمان و تا حدودی فرانسه نگاه اقتصادی به ایران دارند اما بریتانیا از پشت عینک امنیتی و سیاسی به تهران نگاه می‌کند. متقابلا ایران نیز خاطرات خوشایندی از سابقه استعماری بریتانیا در خاورمیانه و همدستی با آمریکا در کودتای بیست و هشتم مرداد 1332 ندارد. بریتانیا صحنه یک نمایش هیجان‌انگیز شکسپیری شده و این روزها دغدغه مردم این کشور ماندن (Bremain) یا نماندن (Brexit) در اتحادیه اروپاست؛ وسوسه یا ترسی برای بریتانیایی‌ها و مساله‌ای پیچیده برای بازارهای دنیا. با وجود این، در حالی که جزیره‌نشینان بریتانیایی میان دو گزینه ماندن یا نماندن در اتحادیه سرگردان مانده‌‌اند اولویت حیاتی آن است که ایران با هدف خنثی‌سازی سیاسی‌کاری لندن، اکنون جلوه‌های جذابی برای جذب تاجران قاره سبز منهای بریتانیا خلق کند تا بعدها در زمان مناسب و در موضع برابر با انگلیسی‌ها به دیدار و گفت‌وگو بنشیند.

کد خبر: ۳۲۷۸۳

تاریخ: ۰۲ تير ۱۳۹۵ - ۱۸:۳۰

وسوسه کسب استقلال از بروکسل، برخی رای‌دهندگان را وادار کرده است در همه‌پرسی فردا (پنجشنبه 23 ژوئن، سوم تیرماه) به جدایی از اتحادیه رای بدهند اما ترس از انزوا، برخی دیگر را مصمم کرده است برای ماندن در اتحادیه رای جمع کنند.
رفتن از اتحادیه تاکتیک‌های سیاست خارجی بریتانیا را متحول و جایگاه جهانی این کشور را عوض خواهد کرد. بنابراین، رویکرد سیاست خارجی لندن در قبال بسیاری از کشورها از جمله ایران با تغییر احتمالی روبرو می‌شود.
بریتانیا بازیگری فعال در مذاکرات و تحریم‌های مربوط به برنامه هسته‌ای ایران بوده است. بارونس «کاترین اشتون» مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا، زمینه‌ساز مذاکره هسته‌ای با ایران بود و لندن عضو دائم باشگاه تحریم‌کنندگان تهران به شمار می‌آید.
مخالفان خروج از اتحادیه اروپا به این باور رسیده‌اند که جدایی از اتحادیه به معنای کاهش وزن بریتانیا در بازارهای جهانی، نهادهای بین‌المللی و موضوعات مهمی همچون مساله هسته‌ای ایران است زیرا لندن برای همیشه از حمایت ائتلافی از همسایگان اروپایی محروم می شود و باید به تنهایی زندگی کند.
حامیان خروج از اتحادیه برای رفع این کاستی پیشنهاد کرده‌اند بریتانیا می‌تواند در همکاری با قوم و خویش های آنگلوساکسون خود در آمریکا، کانادا، استرالیا و نیوزیلند یا در مجموعه 53 کشور موسوم به مشترک‌المنافع بهتر عمل کند؛ اما بسیاری از این کشورها بریتانیا را به ماندن در مدار بروکسل تشویق کرده‌اند.
بریتانیا پنجمین اقتصاد دنیا، عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل و دارنده زرادخانه هسته‌ای است. این کشور همواره فراخ‌ترین دروازه‌ای بوده است که آمریکا از طریق آن به اتحادیه اروپا نفوذ کرده و عمدتا از همین مسیر، اجماعی اروپایی با هدف اعمال فشار بر ایران به وجود آورده است.
«باراک اوباما» رئیس جمهوری آمریکا، چندی پیش در سفر به لندن ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا را خواست و به همین سبب به دخالت در امور داخلی اهالی جزیره متهم شد.
این دخالت دو دلیل عمده داشت: نخست آنکه بریتانیا پایانه بزرگ بانک‌ها و نهادهای مالی است و بخش زیادی از درآمد سالیانه 92 میلیارد دلاری بانک‌های آمریکایی در بریتانیا حاصل می‌شود. خروج بریتانیا از اتحادیه و انتقال این مرکز مالی به بخش دیگری در اروپا برای آمریکایی‌ها و سایرین هزینه‌بر و شوک‌آور است.
دوم، همان‌گونه که «چارلز کراتهمر» ستون‌نویس و تحلیلگر شبکه فاکس‌نیوز به این شبکه گفته، احتمالا اوباما پاسخ تلاش‌ها و حمایت‌های «دیوید کامرون» نخست‌وزیر بریتانیا، را درباره حصول توافق هسته‌ای با ایران داده است. کامرون سال گذشته به آمریکا رفته بود تا برخی اعضای کنگره را متقاعد کند از این توافق حمایت کنند.
پیش از آنکه توافق هسته‌ای در دستور کار غربی‌ها قرار بگیرد اعمال تحریم‌های اقتصادی علیه ایران عاملی وحدت‌بخش میان غربی‌ها بود اما بازخورد آن لطماتی نیز به غرب بویژه بریتانیا زده است. طبق توافق، تحریم‌های گروهی غرب لغو شده اما تحریم‌های انفرادی آمریکا ملغی نشده است؛ بنابراین اکنون شرکت‌های کوچک بریتانیایی به ایران سر می‌زنند.
به همین دلیل، بریتانیا از فواید بازار ایران بی‌نصیب مانده است اما سایر اروپایی‌ها دسته‌دسته هیات‌های تجاری به ایران فرستاده‌اند. با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، احتمالا لندن بیش از پیش به سوی آمریکا کشیده می‌شود و سخت‌تر از قبل تاوان قرار گرفتن در سایه ایالات متحده را خواهد پرداخت.
از نظر اقتصادی، تسهیل «روابط بیمه‌ای، بانکی و حمل‌ونقل» پیش نیاز بهبود و گسترش روابط دو کشور به شمار می رود که البته بازگشایی این کانال‌ها منوط به اجازه آمریکاست. حال که به دلیل ترس از مجازات‌های آمریکا، در صنعت بانک و بیمه سودی برای آنها نیست؛ بنابراین بریتانیایی‌ها علاقه مندند به جای آن، در بخش نفت و گاز ایران مشارکت کنند.
در همین زمینه، شرکت‌های «بریتیش پترولیوم» و «رویال داچ شل» پیشقراول سرمایه‌گذاران انگلیسی برای حضور در ایران شده‌اند؛ اما در این میدان نیز رقیب فرانسوی به نام توتال وجود دارد.
در غیاب بریتانیا، شرکت‌های آلمانی و فرانسوی گوی سبقت را در عقد قراردادهای تجاری از شرکای اروپایی خویش ربوده‌اند و بریتانیا از قافله سفر به ایران بازمانده است. دلیل این تفاوت عملکرد، در زاویه دید اروپایی‌هاست. آلمان و تا حدودی فرانسه نگاه اقتصادی به ایران دارند اما بریتانیا از پشت عینک امنیتی و سیاسی به تهران نگاه می‌کند. متقابلا ایران نیز خاطرات خوشایندی از سابقه استعماری بریتانیا در خاورمیانه و همدستی با آمریکا در کودتای بیست و هشتم مرداد 1332 ندارد.
در هر حال، هنر دیپلماسی ایجاب می‌کند ایران در برابر هر گونه نتیجه همه‌پرسی بریتانیا گزینه‌های احتمالی دیپلماتیک خود را آماده داشته باشد.
با وجود این، در حالی که جزیره‌نشینان بریتانیایی میان دو گزینه ماندن یا نماندن در اتحادیه سرگردان مانده‌‌اند اولویت حیاتی آن است که ایران با هدف خنثی‌سازی سیاسی‌کاری لندن، اکنون جلوه‌های جذابی برای جذب تاجران قاره سبز منهای بریتانیا خلق کند تا بعدها در زمان مناسب و در موضع برابر با انگلیسی‌ها به دیدار و گفت‌وگو بنشیند.