زنبورهایی که هرگز به کندو باز نمی گردند

ریزگردها گریبان صنعت زنبورداری را گرفت

نایب رئیس اتحادیه سراسری زنبورداران کشور از خسارت چشمگیر پدیده ریزگردها به این صنعت خبر داد و گفت: اگر این پدیده ادامه یابد، امسال تولید عسل کاهش پیدا می کند.

کد خبر: ۳۲۸۰۲

تاریخ: ۰۴ تير ۱۳۹۵ - ۱۷:۵۳

کورش شرفشاهی - گرد و غبار یکی از پدیده های جوی است که ریشه در خشک شدن تالابها و رودخانه ها داشته و آثار و پیامدهای زیست محیطی نامطلوبی برجای می گذارد. شاید ریشه این ریزگردها در مدیریت نامطلوب انسان بر طبیعت باشد. هنگامی که بدون مطالعه بر روی رودخانه ها سد می سازیم تا آب را ذخیره کنیم، باید منتظر تبعات آن باشیم. یکی ازتبعات خشک شدن تالابها، طوفانهای گرد و غباری است که اثرات منفی را بر سلامت ، اقتصاد جامعه و محیط زیست داشته و منجر به خسارت های زیادی بر منابع انسانی، بخش های بهداشت، صنعت ، ترابری ، نظامی و خصوصا کشاورزی می شود. با توجه به اینکه ایران یکی از کانون های متاثر از ریز گردهاست و خسارات زیست محیطی و انسانی ناشی از این پدیده هر ساله گریبان گیر کشور ما می شود، باید به موضوع افزایش ریزگردها توجه خاصی مبذول گردد. زیرا وقوع این پدیده در چند سال اخیر در برخی استانها، علاوه بر اثرات اجتماعی و سلامت جامعه بر روی تولیدات بخش کشاورزی نیز تاثیر گذاربوده به نحوی که برآوردها نشان می‌دهد موجب ایجاد خسارتی در حدود 7 الی 17 میلیون تن در سال 88 به تولیدات زراعی و باغی گردیده است.
خسارت چشمگیر ریزگردها به زنبورداران

در این رابطه نایب رئیس اتحادیه سراسری زنبورداران کشور از خسارت چشمگیر پدیده ریزگردها به این صنعت خبر داد و گفت: اگر این پدیده ادامه یابد، امسال تولید عسل کاهش پیدا می کند. فرامرز حیدری در گفتگو با مهر خسارت ریزگردها به زنبورهای عسل کشور را مورد اشاره قرار داد و اظهارداشت: پدیده ریزگردها خسارت چشمگیری به زنبورهای عسل و زنبورداران وارد کرده است. وی اضافه کرد: پژمرده شدن گل‌ها، نشستن یک لایه خاک بر روی شهدهای تراوشی و تاثیر منفی بر روی تنفس زنبورها از جمله تاثیرات پدیده ریزگردها بر روی صنعت زنبورداری است، همچنین بروز این پدیده احتمال اینکه زنبورها راه برگشتن به کندو را گم کنند، افزایش می دهد و بنابراین ممکن است تعدادی از زنبورهای عسل هرگز به کندو بازنگردند. نایب رئیس اتحادیه زنبورداران کشور با بیان اینکه استان‌های کرمانشاه، ایلام، کردستان، لرستان، و غیره در این زمینه آسیب دیده اند، اظهارداشت: متاسفانه ما تحت پوشش صندوق بیمه محصولات کشاورزی نیستیم و کسی هم در این زمینه پاسخگو نیست، این درحالی است که هر ساله خسارت‌های زیادی به صنعت زنبورداری کشور وارد می شود.حیدری با اشاره به اینکه ریزگردها، گرده های گلی را که وارد کندو می شود، نیز آلوده می کنند، گفت: این مساله روی کیفیت تولید ما تاثیر منفی دارد، ضمن اینکه سلامت خود زنبورداران نیز در خطر است، چراکه آنان در کوهستان‌ها و مناطق بیابانی هستند و دسترسی به ماسک و سایر وسایل ایمنی برایشان غیرممکن است، بنابراین از این پدیده آسیب می بینند.وی با بیان اینکه با توجه به بارندگی های خوب در سال‌جاری پیش بینی می شد میزان تولید عسل بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داشته باشد، افزود: درحال حاضر با توجه به شرایط پیش آمده، نمی دانیم وضعیت به چه شکل خواهد بود.حیدری اضافه کرد: اگر این پدیده همچنان ادامه داشته باشد، احتمالا با کاهش تولید عسل مواجه خواهیم بود.به گفته نایب رئیس اتحادیه سراسری زنبورداران سال گذشته میانگین کشوری تولید عسل در هر کندو بین ۷ تا ۸ کیلوگرم بوده است.

زنبورهای عسل در معرض خطر هستند

از سوی دیگر معاون امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه معتقد است ریزگردها به شدت زنبورهای عسل را تحت تاثیر قرار می دهند. مهندس بهرام خانی در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به تاثیر ریزگردها بر دام ها و طیور، گفت: گرد و غبار به عنوان یک عامل آلودگی، حیوانات را هم تحت تاثیر قرار می دهد.وی ادامه داد: حیواناتی که سبزخوار هستند بیشتر تحت تاثیر قرار می گیرند، چون ذرات گرد و غباری که روی گیاهان نشسته به بدن آن ها وارد می شود و امکان بروز بیماری در بدن آن ها را فراهم می کند.به گفته این مسئول، زنبورهای عسل بیش از همه تحت تاثیر ریزگردها قرار دارند و این ذرات، تولید عسل آن ها را محدود می کند.خانی افزود: زنبورهای عسل در روزهای غبار آلود برای پرواز، پیدا کردن مسیر خود و بازگشت به کندو با مشکل مواجه می شوند.معاون امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه تصریح کرد: ریزگردها همچنین برای طیوری که در محیط سربسته نگهداری می شوند هزینه تولید را افزایش می دهد چون مدام باید از تهویه هوا استفاده کرد.وی خاطرنشان کرد: دام های عشایری و روستایی که در محیط باز نگهداری می شوند نیز در معرض آسیب قرار دارند.خانی تاکید کرد: آلودگی هوا و گرد و غبار اگر طولانی مدت باشد می تواند باعث کاهش تولیدات کشاورزی شود.به گفته این مسئول ریزگردها می توانند دام ها و طیور را دچار آسیب های تنفسی کنند. معاون امور دام سازمان جهاد کشاورزی استان کرمانشاه با اشاره به اینکه ریزگردها به همه محیط ها حتی اماکن سربسته هم نفوذ می کنند، یادآور شد: راه مقابله چندانی برای گریز از آسیب ناشی از ریزگردها وجود ندارد و تنها می توان دام ها و طیور را به محیط های سربسته منتقل کرد تا کمی از آسیب دور بمانند.

تبعات ریزگردها بر گیاهان

و اما وقوع پدیده گرد و غبار و کدورت غیرمتعارف هوا بدلیل کاهش نزولات جوی طی سالهای اخیر و نیز فراهم بودن شرایط برای آغاز و تشدید پدیده فرسایش بادی همگی زمینه را برای افزایش گردوغبار فراهم کرده است. اطلاعات هواشناسی موجود نشان میدهد درسالها اخیر نسبت به دوره های قبل وقوع این پدیده تشدید شده است. این وضعیت باعث کاهش دریافت تشعشعات خورشیدی توسط گیاه می شود و از آنجا که نیشکر ذاتا گیاهی با نیاز نوری بالاست کدورت هوا باعث عدم پاسخ مناسب گیاه به نهاده های مصرفی و کاهش کارایی مصرف آب و کود می شود. حسب اطلاعات موجود قرار گرفتن بیش از 17 درصد دوره فعال رشد نیشکر درخوزستان (21 ممیز 42 روز طی ماه های اردیبهشت - شهریور) درشرایط نوری بسیار کم می تواند به تنهایی سبب کاهش 16 ممیز 41 درصدی عملکرد محصول را از بابت نقصان تولید فراورده های فتوسنتزی یا بیوماس گردد وجود گردوخاک و یا کدورت هوا خود تاثیرات ثانویه ای نیز بدنبال دارد که باعث تشدید نقصان رشد می شود. کاهش تبادل روزنه ای و افزایش دمای درونی برگها و کاهش گذر نور به سمت برگها، حل شدن جزیی املاح نشت کرده بر روی برگ و ایجاد برگ سوزی موضعی بویژه در محل روزنه های برگ، افزایش هجوم کنه تارتن نیشکر (کنه زرد) بدلیل نشست گرد و خاک بر روی تارهای تنیده شده بوسیله آفت بر روی سطح برگ و مستور شدن محل اختفا و زاد و ولد آن و کاهش اثر بخشی سموم علف کش مورد استفاده در مزارع نیشکر به لحاظ پوشیده شدن سطح برگ علفهای هرز با گرد و خاک همگی در زمره تاثیرات ثانویه می باشند.