طی 40سال گذشته صورت گرفت؛

برداشت110 میلیارد مترمکعب از ذخایر استاتیک زیرزمینی

وزیر نیرو با بیان اینکه طی 40 سال گذشته 110 میلیارد مترمکعب از ذخایر استاتیک آب‌های زیرزمینی برداشت شده که غیرقابل جبران است، گفت: دشت‌ها با مشکلات وسیع درباره پایین آمدن سطح آب روبه‌رو شده‌اند.

کد خبر: ۳۳۸۸

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۳۹۳ - ۱۰:۲۰

به گزارش تجارت آنلاین به نقل از فارس؛حمید چیت‌چیان وزیر نیرو صبح امروز با حضور در جلسه علنی پارلمان به سؤال ملی سید ناصر موسوی‌ لارگانی نماینده فلاورجان در زمینه علت عدم اجرای قانون تعیین تکلیف چاه‌های کشاورزی قدیمی فاقد پروانه بهره‌برداری از سوی وزارت نیرو پاسخ داد و اظهار داشت: مسئله آب‌های زیرزمینی که بیش از 50 درصد آب مورد نیاز بخش‌های مختلف از این منابع تأمین می‌شود، دارای اهمیت ویژه‌ای است، ولی متأسفانه به دلیل کاهش بارندگی و به علت برداشت‌های غیرمجاز از منابع آب زیرزمینی طی یک سال گذشته با مشکل روبه‌رو شده است.

وی افزود: طی 40 سال گذشته 110 میلیارد مترمکعب از ذخایر استاتیک آب‌های زیرزمینی برداشت شده که غیرقابل جبران است، دشت‌ها با مشکلات وسیع درباره پایین آمدن سطح آب روبه‌رو شده‌اند، بسیاری از چاه‌ها خشک شده‌اند و در بسیاری از چاه‌ها نیز سطح آب به منابع آب شور رسیده است و متأسفانه آب شور در مزارع جریان می‌یابد که سبب از بین رفتن خاک شده و مشکلات عدیده‌ای ایجاد کرده است.

وزیر نیرو در بخش دیگری از سخنانش یادآور شد: هر ساله حدود 10 میلیارد مترمکعب بیلان منفی در مجموعه دشت‌های کشور داریم که بدان معنا است آبی که از داخل زمین و سفره‌های زیرزمینی برداشت می‌شود به میزان 10 میلیارد مترمکعب بیش از آن مقداری است که آب وارد این سفره‌ها می‌شود و چنین روندی زنگ خطری جدی است.

وی تصریح کرد: در سال 89 مجلس قانون تعیین تکلیف چاه‌های فاقد پروانه بهره‌برداری را تصویب کرد و در شهریور همان سال نیز  به وزارت نیرو ابلاغ شد و پیش‌نویس‌های آیین‌نامه اجرایی با نظر وزارت کشاورزی تهیه و در خرداد سال 90 نیز آیین‌نامه اجرایی این قانون در دولت به تصویب رسید و ابلاغ شد.

چیت‌چیان همچنین با بیان اینکه چند دستورالعمل اجرایی در وزارت نیرو تهیه شد، گفت: دستورالعمل‌های اطلاع‌رسانی فراگیر و مطلع کردن متقاضیان و افرادی که چنین چاه‌هایی دارند، دستورالعمل اجرایی نحوه تشکیل پرونده کمیسیون آب‌های زیرزمینی، دستورالعمل اجرایی تبصره ماده 4 قانون و ماده 13 قانون توزیع عادلانه آب انجام شد.

وزیر نیرو با اشاره به اطلاع‌رسانی به صاحبان چاه‌ها از طریق رسانه‌ها و طرق مختلف به سامانه‌ها و نرم‌افزارهای مورد نیاز برای انجام این کار در دفاتر پیشخوان دولت، تصریح کرد: کمیسیون‌های رسیدگی به امور آب‌های زیرزمینی در سراسر کشور در تمام استان‌ها تشکیل و جلسات توجیهی مختلف برگزار شد و یکی از موارد مورد اشاره قانونگذار این بود که ظرفیت‌های آبی تمامی دشت‌ها که 609 دشت است، به صورت مطالعاتی مشخص و این مورد به تمام استان‌ها ابلاغ شد.

چیت‌چیان اضافه کرد: 103 هزار حلقه چاه شناسایی‌شده مشمول قانون وجود دارد که تاکنون 41 هزار و 697 پرونده متقاضی تشکیل شده و برای 43 هزار و 912 نیز کارشناسی لازم صورت گرفته است و نتیجه این بوده که تاکنون بررسی 43 هزار و 250 مورد چاه در قوه قضائیه و مراجع قضایی مطرح شده که بخشی تعیین‌تکلیف و بخشی در حال رسیدگی است.

این عضو شورایعالی آب ادامه داد: از زمان تصویب قانون تاکنون 11 هزار و 487 حلقه چاه در سراسر کشور یا پر شده یا مسدودالمنفعه، همچنین یک‌هزار و 705 حلقه چاه پروانه مورد نیاز را دریافت کرده‌اند.

وی با تأکید بر انجام اقدامات گسترده به مشکلات این حوزه اشاره و اضافه کرد: منابع مالی برای این طرح پیش‌بینی نشده بود و هزینه نصب کنتورهای هوشمند برعهده کشاورزان قرار گرفته بود در حالی که کشاورز به هیچ وجه قادر نیست پول نصب کنتور را پرداخت کند، از بابت برقی کردن چاه‌های کشاورزی که تأمین منابع آن به گازوئیل چاه‌های دیزلی مربوط شده بود و باید مطابق قانون وزارت نفت آن را پرداخت می‌کرد، ریالی به وزارت نیرو نرسید در حالی که هزینه برقی کردن هر چاه 200 میلیون تومان برآورد شده است.

چیت‌چیان در ادامه سخنانش با اشاره به دستور سازمان بازرسی کل کشور درباره ممنوعیت ارائه پروانه در دشت‌های ممنوعه، یادآور شد: ما حق را به سازمان بازرسی می‌دهیم زیرا در دشت‌های ممنوعه بیشتر از ظرفیت دشت آب برداشت می‌شود، از این رو دادن پروانه به چاه‌های دیگر کار درستی نبود.

وزیر نیرو با اشاره به برنامه‌های وزارت نیرو متذکر شد: تعداد قابل توجهی طرح در پانزدهمین جلسه شورایعالی آب مورد بررسی قرار گرفت و امسال در حالی که فقط 110 میلیارد تومان اعتبار داریم،‌ تلاش کرده‌ایم در بودجه پیشنهادی سال آینده کل کشور آن را 5 برابر کرده و به 600 میلیارد تومان برسانیم تا وزارت نیرو بتواند برقی کردن چاه‌ها، کنتورهای هوشمند، مقابله و مسدودالمنفعه کردن چاه‌های غیرمجاز و جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز از چاه‌های پروانه‌دار اقدامات لازم را انجام دهد.

وی همچنین بر اجرای قانون تعیین تکلیف چاه‌های کشاورزی قدیمی فاقد پروانه بهره‌برداری در سال آینده با قدرت بیشتر تأکید کرد.

چیت‌چیان در پاسخ به سوال دیگر نماینده فلاورجان درباره اقدامات وزارت نیرو در بحث خشکسالی، تأکید کرد: کشور در دهه گذشته با خشکسالی سختی مواجه شده بود که میزان متوسط بارش از 250 میلی‌متر به 242 میلی‌متر کاهش پیدا کرد و آب تجدیدشونده کشور نیز از 130 میلیارد مترمکعب به 115 میلیارد مترمکعب تقلیل یافت، در حالی که مصارف چه در بخش صنعت یا شرب یا کشاورزی بسیار افزایش داشت.

وی با اشاره به رودخانه زاینده‌رود خاطرنشان کرد: در سال‌های گذشته به طور متوسط یک‌هزار و 600 میلیون مترمکعب آب ورودی به سطح زاینده‌رود تخمین‌زده می‌شد ولی در سال‌های اخیر به یک‌هزار میلیون مترمکعب تقلیل پیدا کرد که این مطلب به مدیریت ارتباطی ندارد و مستقیماً با موضوع تغییر اقلیم و خشکسالی مرتبط است.

وزیر نیرو با اشاره به ساخت سدها، ایران را جزو کشورهایی دانست که در این زمینه در سطح بسیار گسترده اقداماتی انجام داده است و یادآور شد: یکی از بهترین تدابیر در زمان کاهش منابع آبی استفاده از سدهاست، در انتقال آب به فلات مرکزی توسط طرح‌های متعددی که اجرا شده، بیش از یک‌هزار و 400 میلیون مترمکعب آب به منابع فلات مرکزی کشور اضافه شده است و اگر آن را با آورد طبیعی زاینده‌رود که 845 میلیون مترمکعب است،‌ مقایسه کنید، متوجه خواهید شد طرح‌های اجرا شده چه نتایجی داشته است.

وی در ادامه با اشاره به بارورسازی ابرها بیان کرد: تمام امکانات به کار گرفته شده، هواپیماهایی که برای بارورسازی تجهیز شده‌اند نیز آماده هستند و انتظار داریم در نتیجه اجرای عملیات بارورسازی بین 5 تا 10 درصد بارش در فلات مرکزی افزایش پیدا کند.

وزیر نیرو با بیان اینکه حدود یک‌هزار و 147 میلی‌متر مکعب پساب فاضلاب‌های شهری مورد استفاده مجدد قرار گرفت، خاطرنشان کرد: از این مقدار برای 808 میلیون مترمکعب، تصفیه‌خانه ساخته شده و به مرحله بهره‌برداری رسیده که اقدام بسیار مهم و بی‌سابقه‌ای در غلبه کردن به مشکل خشکسالی است.

چیت‌چیان تشکیل شورای هماهنگی حوزه آبریز فلات مرکزی، تشکیل مدیریت یکپارچه حوزه آبریز فلات مرکزی، مدل‌سازی ریاضی و برنامه‌ریزی علمی با توجه به پیش‌بینی‌های بارش در سال‌های آتی، برقی کردن چاه‌ها و نصب کنتورهای هوشمند، جلوگیری از واگذاری انشعاب برق برای برداشت‌های غیرمجاز، نصب ابزارهای اندازه‌گیری تحویل حجمی آب در شبکه‌های آبیاری و ذخیره‌سازی مؤثر و تحویل آب در زمان مناسب را از جمله اقدامات مدیریتی وزارت نیرو در این خصوص دانست.

وی ادامه داد: به برکت مدیریت صحیح همین آب محدود بوده که از نیمه آبان‌ماه آب در زاینده‌رود جریان دارد و همه نقاط اصفهان تا دورترین نقاط شرقی از آن استفاده می‌کنند، ضمن آنکه تأمین آب شرب شهرها در فلات مرکزی نیز به بهترین نحوه مدیریت شد.

چیت‌چیان بر همین اساس با اشاره به همکاری مؤثر وزارت کشاورزی در اصلاح نوع کشت از معمولی به گلخانه‌ای و اصلاح سیستم‌های آبیاری زهکشی، گفت: آنها ابزاری مؤثر برای کاستن از میزان آب مصرفی هستند، در دی‌ ماه سال گذشته شورایعالی آب تصویب کرد پرداخت خسارت به کشاورزان آب آنها در بخش‌های دیگر به ضرورت مورد استفاده قرار گرفته، انجام شود و هم‌اکنون این صندوق زیر نظر استاندار استان اصفهان تشکیل شده است.

چیت‌چیان در ادامه تصریح کرد: بارندگی در کشور کاهش یافته و آمارهای آن هم در اختیار سازمان هواشناسی کشور است نه وزارت نیرو، ضمن آنکه فقط منابع داخلی از خشکسالی ایران صحبت نمی‌کند بلکه تمام مراکز مطالعاتی بین‌المللی از ناسا گرفته تا منابع مربوط به سازمان ملل در موضوع خشکسالی خاورمیانه که ایران کانون آن است، هشدار پیاپی داده‌اند.

انتهای پیام/