جهشی بزرگ در صنعت حفاری ایران

سرعت توسعه در صنایع نفت و گاز بیش از آنچه تصور می شود به حفاری وابسته است، به طوری که آن را شاه کلید فتح مخازن هیدروکربوری نامیده اند.

کد خبر: ۳۴۶۳۴

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۳۹۵ - ۰۹:۱۴

به گزارش فرهیختگان، برای استحصال این ماده با ارزش، ابتدا گروه های اکتشاف با استفاده از مطالعات زمین شناسی، لایه آزمایی و پتروفیزیک، مناطق موردنظر را شناسایی می کنند و مورد بررسی قرار می دهند و در صورت مشاهده لایه های نفتی، استخراج و بهره برداری از مخازن با حفر چاه های متعدد آغاز می شود.
حفاری چاه های نفت و گاز یکی از هیجان انگیزترین فصل های داستان نفت است؛ چراکه شرح تلاش سخت و غرورانگیز انسان است که با سلاح دانش و تجربه با طبیعت خشن و نیروهای مرموز نهفته در آن به مبارزه برمی خیزد تا برای ارتقای زندگی به گنجینه های پنهان در دل زمین دست یابد. بر همین اساس تا زمانی که نفت به عنوان یک عنصر گران بها مطرح باشد صنعت حفاری و پرورش نیروهای متخصص در این زمینه نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در میان شرکت های فعال ایرانی، شرکت ملی حفاری ایران توانسته به عنوان یک صنعت بالادستی و راهبردی، جایگاه خود را در پروسه تولید نفت حفظ کرده و در قالب بازوی توانمند صنعت نفت کشور، قابلیت ها و شایستگی های خود را به نمایش بگذارد و در سایه تلاش و زحمات طاقت فرسا و شبانه روزی کارکنان سختکوش، جلوه های شورانگیزی از غرور، خلاقیت، نوآوری و ابتکار را به منصه ظهور برساند.
در سال های اخیر در دولت تدبیر و امید؛ توجه ویژه به فعالیت های اکتشافی و توسعه ای منجر به گستردش فعالیت های حفاری در کشور شده است. شرکت ملی حفاری ایران به عنوان تنها شرکت حفاری دولتی فعال در ایران، در این سال ها عملیات های گسترده ای در این زمینه انجام داده است. فعالیت در پروژه های غرب کارون، تکمیل حفاری 22 حلقه چاه در میدان مشترک پارس جنوبی، توسعه فعالیت های حمایت از ساخت داخل، توسعه فعالیت ها در حوزه اقتصاد مقاومتی و همچنین به کارگیری دستگاه های جدید حفاری برای سرعت بخشیدن به فعالیت های حفاری از جمله کارهایی بود که این شرکت زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران در دوره سه ساله دولت یازدهم انجام داده است. به همین مناسبت با آغاز هفته دولت به بررسی تشریح فعالیت های این شرکت پرداختیم.
**حفاری برای حفظ بقا
با توجه به کاهش دائم سطح ذخایر نفت؛ تداوم فعالیت های ازدیاد برداشت و توسعه ای در صنایع نفت و گاز جهان حیاتی است. این فعالیت ها به منظور کشف مخازن جدید و همچنین حفظ توان تولید کشور در ایران انجام می شود. از همین روی شرکت ملی حفاری ایران به عنوان سکاندار صنعت حفاری همیشه برنامه های مدونی برای انجام این فعالیت دارد. از پروژه های خاتمه یافته شرکت ملی حفاری ایران در دولت یازدهم می توان به حفاری و تکمیل 22 حلقه چاه مربوط به طرح توسعه میدان گازی پارس جنوبی فاز 17و 18 و حفاری و تکمیل یک حلقه چاه اکتشافی (صوفیکم در استان گلستان) اشاره کرد.
حفاری 40 حلقه چاه در میدان نفتی آزادگان جنوبی (23 حلقه حفاری آن تمام شده، 16 حلقه در مرحله نهایی، آخرین حلقه در دست اقدام)، حفاری 13 حلقه چاه در حوزه شرکت اروندان (عملیات حفاری و تکمیل چاه ها شروع شده است) و حفاری 20 حلقه چاه در میدان نفتی یاران جنوبی (13 حلقه حفاری تمام شده و عملیات تکمیل آن شروع شده است) نیز از پروژه های فعال شرکت ملی حفاری ایران از سال 1392 تاکنون است.
از پروژه های فعال شرکت ملی حفاری ایران که تا پایان دولت یازدهم به پایان می رسند می توان به حفاری 22 حلقه چاه در فاز 14 میدان مشترک پارس جنوبی (این پروژه هم اکنون بیش از 60 درصد پیشرفت دارد)، حفاری 12 حلقه چاه به اضافه تعمیر یک حلقه چاه خشکی در میدان گازی کیش (پروژه بیش از 70 درصد پیشرفت دارد)، حفاری 7 حلقه چاه در میدان نفتی آذر (پروژه بیش از 65 درصد پیشرفت دارد)، حفاری 40 حلقه چاه میدان نفتی آزادگان جنوبی (پروژه 81 درصد پیشرفت دارد) و همچنین حفاری 20 حلقه چاه در میدان نفتی یاران جنوبی با 83 درصد پیشرفت اشاره کرد.
**ساخت داخل برای ارتقای شرکت های ایرانی و توجه به اقتصاد مقاومتی
حمایت از ساخت داخل در همه حوزه های صنعت از اهمیت بسزایی برخوردار است، در حوزه حفاری به دلیل اهمیت تداوم فعالیت های حفاری نمی توان برای خرید تجهیزات منتظر ماند؛ در دوره های قبل به دلیل تحریم واردات تجهیزات مرتبط با صنعت نفت، همواره فعالیت های حفاری مغموم نبود تجهیزات شده است. بر همین اساس از همان سال های تحریم متخصصان داخلی برای ارتقای جایگاه ساخت داخل تلاش خود را به کار گرفتند و فعالیت های خوبی در همین زمینه انجام شد.
شرکت ملی حفاری ایران در راستای حمایت از ساخت داخل؛ استفاده از افزایه VES اسیدکاری ساخت داخل، استفاده از وسایل جهت یابی ساخت داخل، به کارگیری ابزار کسب اطلاع از سیال حفاری ساخت داخل و همچنین استفاده از دستگاه لوله مغزی سیار ساخت داخل را در دستور کار خود قرار داده است. خرید بخش اعظم سیال حفاری موردنیاز از تولید کنندگان داخلی، تامین بخش اعظم سیمان، مواد سیمان و اسید از کارخانجات داخلی و تامین قطعات مصرفی از سازندگان، تولید کنندگان و صنعتگران ایرانی را نیز می توان از اقدامات شرکت ملی حفاری ایران در راستای عمل به سیاست های ابلاغی اقتصاد مقاومتی برشمرد.
**ارتقای تجهیزات و ناوگان حفاری
شرکت ملی حفاری در نخستین سال روی کارآمدن دولت یازدهم موفق به راه اندازی دستگاه حفاری 91 فتح (2000HP) شد و سپس به ترتیب در سال93، راه اندازی دستگاه حفاری 92 و 93 فتح (2000HP) در سال 94، راه اندازی دستگاه حفاری 39 و 94 فتح (2000HP) و در سال 95 راه اندازی دستگاه حفاری 95 فتح (2000HP) را عملیاتی کرد.
در مجموع شرکت ملی حفاری ایران در دوران سه ساله دولت یازدهم موفق به افزایش 6 دستگاه حفاری به ناوگان عملیاتی خود شد. دستگاه های نام برده از طریق منابع خارجی تهیه شده و بخشی از تجهیزات آن که امکان ساخت در داخل وجود داشت از تولید کنندگان داخلی تامین شده است.