حمایت از فرش ایرانی برای ادامه حیات

نیمی از تعاونی‌های فرش دستباف تعطیل هستند

مدیر عامل اتحادیه تعاونی های تولید کنندگان فرش دستباف ایران در مخالفت با تعاونی‌های هفت نفره گفت: اشتغالزایی پایدار در تعاونی‌های هفت نفره وجود ندارد، چرا که در زمینه عرضه محصول به بازار داخلی و خارجی دچار مشکل هستیم.

کد خبر: ۳۵۵۷۶

تاریخ: ۱۶ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۸:۰۱

کورش شرفشاهی – برای آنکه کشور بتواند روی پای خودش بایستد، نیاز دارد از تمامی ظرفیتهای موجود استفاده کند. اما مهمتر اینکه بتوانیم فرصتهای جدید ایجاد کنیم. اگرچه مقام معظم رهبری با تاکید بر اقتصاد مقاومتی، بر حمایت از تولید داخل و بی توجهی به کالای خارجی به ویژه کالاهایی که از دیگر کشورها وارد می شود و مشابه آن در داخل تولید می شود، تاکید کردند اما هنوز تا تحقق این رهنمود فاصله بسیاری داریم و شواهد نشان می دهد که همچنان با این وضعیت مشکل داریم. یکی از این مشاغل، صنعت فرش دستباف ایران است که جایگاه خاصی در ایران و جهان دارد. اما به واسطه ورود فرش ماشینی و گرایش مردم به این فرشها، صنعت فرش دستباف ایران با مشکل رو به رو شد و این در حالی است که کشورهای دیگر نیز به تولید فرش دستباف با الگوی ایران پرداختند. البته یکی از ظرفیتهای حمایت از تولید داخلی، توجه به تعاونی هاست که در این بخش نیز با مشکل رو به رو هستیم و به همین دلیل نتوانستیم از توان صنعت فرش دستباف استفاده کنیم. در این رابطه مدیر عامل اتحادیه تعاونی های تولید کنندگان فرش دستباف ایران در مخالفت با تعاونی‌های هفت نفره گفت: اشتغالزایی پایدار در تعاونی‌های هفت نفره وجود ندارد، چرا که در زمینه عرضه محصول به بازار داخلی و خارجی دچار مشکل هستیم. عبدالله بهرامی در گفت‌وگوبا تسنیم، با بیان اینکه تعاونی‌های کوچک کارساز نیستند گفت: تعاونی‌های هفت نفره در صنعت فرش دستباف کارآمدی ندارند. وی با بیان اینکه اتحادیه تعاونی های تولید کنندگان فرش دستباف ایران سه درخواست مهم و اجرایی دارد گفت: اول اینکه از تشکیل تعاونی های هفت نفره و کم تعداد ممانعت به عمل آید. ما با اصل تعاونی ها مشکل نداریم و از آن استقبال می کنیم اما در اجرا با مشکل مواجه هستیم. مدیر عامل اتحادیه تعاونی های تولید کنندگان فرش دستباف ایران با اشاره به درخواست وزیر کار درباره جلوگیری از تشکیل تعاونی‌های هفت نفره افزود: تعاونی ها باید با اعضای زیاد تشکیل شوند و قالیبافان در سود و زیان شریک باشند نه این که به عنوان کارگر در استخدام تعاونی های کوچک باشند. بهرامی افزود: در حال حاضر حدود 3200 تعاونی فرش دستباف داریم که تنها 1500تعاونی فعال هستند. تعاونی های کوچک در بخش تولید موفق عمل می کنند اما هنگام فروش و عرضه محصول به بازار داخلی و خارجی با مشکل مواجه می شوند چرا که زیر ساخت های مناسبی ندارند. در نتیجه اشتغال زایی آنها پایدار نیست و فرش ها در انبارها خاک می خورند. مدیر عامل اتحادیه تعاونی های تولید کنندگان فرش دستباف ایران بیان کرد: دومین مورد حمایت های دولتی است. از زمان ادغام وزارت تعاون با وزارت کار مشکل اختصاص بودجه شدید تر شد. معاونت تعاون به دلیل کمبود منابع مالی نتوانست برای برگزاری نمایشگاه بیست و پنجمین نمایشگاه فرش دستباف ایران با ما همکاری کند و همین امر موجب شد که تعداد تعاونی ها و استان‌های شرکت کننده کاهش پیدا کند. در این نمایشگاه 37 تعاونی شرکت داشتند که 15 تعاونی از استان آذربایجان شرقی هستند.بهرامی با بیان اینکه اختصاص ردیف بودجه برای بخش تعاون در صنعت فرش دستباف است گفت: اتحادیه فرش دستباف روستایی که زیر نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت فعالیت می کند سالانه بیش از 20 میلیارد تومان برای حدود 240تعاونی عضو کمک بلاعوض دریافت می کند. این در حالی است که اتحادیه تعاونی های فرش دستباف ایران با حدود 3200 تعاونی روستایی و شهری هیچ ردیف بودجه ای ندارد.
فرش ایرانی سد بازار آمریکا را شکست

البته نکته مهم دستیابی به بازارهای جهانی است و می بایست بتوانیم فرش دستباف ایران را با توجه به استقبال کم در ایران، در بازارهای جهانی عرضه کنیم. در این رابطه رئیس مرکز ملی فرش ایران با تشریح آخرین وضعیت صادرات فرش دستباف کشور گفت: علیرغم همه ممنوعیت‌ها، فرش ایرانی سد بازارهای آمریکا را شکست. حمید کارگر در گفتگو با مهر گفت: در سه ماهه نخست سال ۹۵ صادرات فرش دستباف ایران که حاصل دسترنج بافندگان توانمند ایرانی است، توانسته رشد ۴۰ درصدی را تجربه کند. بر این اساس، در سه ماهه ابتدایی امسال بیش از ۲ هزار تن فرش دستباف به ارزش بیش از ۶۶ میلیون دلار از کشور صادر شده است.رئیس مرکز ملی فرش ایران افزود: میزان صادرات فرش دستباف ایرانی به بازارهای جهانی، به لحاظ وزنی ۱۲۰ درصد رشد و به لحاظ ارزشی ۳۹.۸ درصد رشد را نسبت به مدت مشابه سال گذشته تجربه کرده است که امیدواریم این میزان در ماههای پیش رو بیشتر شود. وی اظهار داشت: صادرات فرش دستباف در سه ماهه ابتدایی سال گذشته حدود ۹۰۰ تن به ارزش ۴۷ میلیون دلار بوده است که امیدواریم بتوان حاصل دسترنج بافندگان ایرانی را به عنوان سفیر فرهنگی و اقتصادی جمهوری اسلامی ایران به سایر کشورهای دیگر صادر کنیم. کارگر از شکستن سد بازارهای آمریکایی در مقابل فرش دستباف ایران خبرداد و خاطرنشان کرد: مهمترین عامل فزاینده صادرات فرش ایرانی را می توان رفع تحریم از فرش ایرانی در شرایط پسابرجام دانست که موجب شده است پس از ۵ سال ممنوعیت، فرش دستباف ایران بار دیگر بتواند به آمریکا به عنوان بزرگترین بازار هدف راه پیدا کند.

البته شرایط اجتماعی ایران نسبت به چند دهه قبل تفاوت‌های چشمگیری داشته که در بدنه تولید فرش دستباف تاثیرات بسیاری گذاشته که غالباً از حیطه کنترل عوامل تولید خارج بوده است. عواملی نظیر ارتقای سطح دانش عمومی جامعه، تغییر درصد فراوانی جوامع روستایی و شهری به نفع زندگی شهری، تغییر جنسیتی افراد شاغل در خارج از خانه با افزایش سهم زنان، تغییر ملاک‌های رفاه اجتماعی و ... همگی عواملی بودند که خارج از کنترل به فرایند تولید فرش دستباف در داخل ایران نه تنها کمکی نکردند و گاهی هم بسیار به ضرر این صنعت تمام شده اند. از طرفی عوامل خارجی و شرایط خاص سیاسی و انواع تحریم‌ها که در چند ساله اخیر بر بسیاری از کالاهای اقتصادی ایران سایه افکنده، عوامل تولید و مسئولان فرش ایران را در وضعیتی غیر قابل پیش‌بینی و کنترل مستقیم قرار داده که با توجه به سهم قابل توجه فرش دستباف از صادرات غیرنفتی ایران، این کالا بیشتر از سایر کالاها متضرر این جریان شده است. لذا بازده بازار فعلی فرش با فرض مشابهت سایر شرایط با سالیان گذشته رقمی محدودتر خواهد بود و این چیزی نیست که در کنترل عوامل و تصمیم‌گیران خرد و کلان هنر- صنعت فرش دستباف ایران در کوتاه مدت باشد.