تیر آرش به مقصد نرسید

از میان میدان های نفتی مشترک ایران با کشورهای دیگر،شاید بتوان گفت میدان آرش با توجه به شرایطی که دارد از همگی خاص تر بوده و در دل مثلث برمودای ایران،کویت و عربستان قرار گرفته است. مثلثی که دو ضلع عربستان و کویت آن با تشکیل شرکت مشترک (KJO) سهم برداشت از این میدان را به صورت ۵۰ درصد عربستان و ۵۰ درصد کویت بین خود تقسیم کرده‌اند و هیچ سهمی برای ایران قائل نشده‌اند.

کد خبر: ۳۸۵۴۶

تاریخ: ۱۶ آبان ۱۳۹۵ - ۱۹:۵۸

میدان مشترک آرش که در آن سوی مرز با نام الدوره شناخته می‌شود  در سال ۱۹۶۰ کشف شد و طور کلی حدود ۷۰ کیلومتر مربع وسعت دارد که ۵ درصد از آن به طور کامل در مرزهای کشورمان قرار گرفته و بقیه در نقطه صفر مرز آبی میان سه کشور است. براساس مطالعات اولیه در این میدان مشخص شده میزان گاز موجود در آن به یک میلیارد مترمکعب و میزان نفتش ۴۵۰ میلیون بشکه است و با توجه به سهم کشورمان از این میدان مشترک، این گونه می‌توان گفت که سهم گازی ایران از میدان آرش ۷۰ میلیون بشکه میعانات گازی و ۴۲ میلیون بشکه نفت خواهد بود.

بلافاصله پس از کشف این میدان، اختلاف میان ایران و کویت بر سرمرز آبی دو کشور در منطقه قرارگیری این میدان مشترک آغاز شد، اما اختلافات به صورت اظهارنظرهایی در جلسات باقی ماند تا اینکه در سال ۲۰۰۱ ایران به استقرار تجهیزات برای آغاز حفاری اکتشافی در این میدان اقدام کرد. اقداماتی که پس از اطلاع کویت از آغاز حفاری های اکتشافی توسط ایران، متوقف شد زیرا کویت  با تهدید کشورمان به شکایت در مراجع بین‌المللی، ایران را از هر گونه فعالیت تا زمان حصول نتیجه در تعیین مرز آبی نهی کرد . بعد از قبول مشترک بودن این میدان بین دو کشور ایران و کویت، تعیین میزان سهم دو کشور مورد بحث واقع شد. طرف ایرانی معتقد بود که نیمی از میدان آرش متعلق به ایران است، در حالی که طرف کویتی مدعی مالکیت بیش از ۵۰ درصدی از این میدان است.

توقف فعالیت ایران در حالی صورت گرفت که عربستان و کویت در طرحی مشترک از سال ۲۰۰۰ فعالیت های اکتشافی و توسعه ای را بر روی این میدان گازی بدون اطلاع ایران آغاز کرده بودند و بیژن زنگنه،وزیر نفت وقت ایران در مورد این فعالیت های اکتشافی و توسعه ای در ۲۸ اکتبر ۲۰۰۲ ( ۶ آبان ۸۲ شمسی) هشدار داد که ایران از حقوق خود درباره میدان گازی آرش نخواهد گذشت و به کویت درمورد امضای هرگونه قرارداد تا قبل از تعیین مرزها هشدار داد.

با وجود هشدار وزیر، در طول سالیان گذشته،عربستان و کویت به طور مشترک با مرزبندی های دو جانبه بدون در نظر گرفتن حق ایران در حال توسعه و بهره برداری از این میدان هستند و نکته جالب اینجاست که ایران فعالیت های خود را پس از گذشت این سالها، هنوز در انتظار مذاکره با کویت معطل گذاشته است. مذاکراتی که بین ایران و کویت برای تعیین خط مرزی از سال ۱۳۸۲ توسط کمیته مشترکی در وزارت امور خارجه و شرکت ملی نفت ایران با مسوولان کویت اغاز شد و زنگنه  که پس از گذشت سالها دوباره وزیر نفت ایران شد، در دوره جدید وزارتش و ۱۱ سال بعد از اظهار نظر قبلی، در تاریخ ۴ مرداد ۹۳ در خصوص این میدان گفت پرونده این میدان مشترک یک موضوع باز و حل نشده است و برای حل آن نیازمند گذشت زمان هستیم.

در حالی ایران هنوز پرونده این میدان را برای مشارکت با کویت باز نگه داشته و آن را نیازمند گذشت زمان می داند که به گفته برخی رسانه‌ها، عربستان و کویت با تشکیل شرکت مشترک (KJO) سهم برداشت از این میدان را به صورت ۵۰ درصد عربستان و ۵۰ درصد کویت بین خود تقسیم کرده اند و هیچ سهمی برای ایران که برآورد شده حتی تا ۷۰ درصد از ذخایر گازی این میدان مشترک در آبهای ایران باشد، قائل نشده اند.

شرکت KJO برنامه ریزی کرده که با آغاز تولید گاز از میدان "آرش - الدوره"، در سال ۲۰۱۷ روزانه یک میلیارد فوت مکعب از این میدان برداشت داشته باشد که سهم عربستان ۵۰۰ میلیون فوت مکعب در روز و سهم کویت نیز ۵۰۰ میلیون فوت مکعب در روز خواهد بود.
منبع: ایسنا