نمايندگان مجلس در گفتگو با «تجارت» عنوان كردند:

هدف «اقتصاد مقاومتي» استقلال اقتصادي است

«استقلال» در تدوين سياستها و راهبردهاي نظام جمهوري اسلاميايران نقش برجستهاي دارد. در نظر گرفتن سياست «استقلال» و «خودبسندگي» از حوزه سياست گرفته تا اقتصاد و حتي فرهنگ نقش بسيار پررنگي بازي مي كند و مي توان اين بزل توجه را در تمام سياستگذاري هاي كشور به چشم ديد.

کد خبر: ۳۹۱۰

تاریخ: ۲۸ آبان ۱۳۹۳ - ۰۹:۴۴

به گزارش روزنامه تجارت، اقتصاد هم به دليل تاثيرات مستقيم و غيرمستقيم آن بر سياست و اجتماع از سياستگذاري متكي به «استقلالطلبي» پيروي ميكند. نكتهاينجاست كه گاهي عملكرد ضعيف دولتها موجب شده است كه اقتصاد ما بيشتر بر واردات و وابستگي به توليد يا گردش پول خارجي متكي بوده است و در داخل كشور ضعف توليد و صنعت، آن هم در سطحي وسيع و چشمگير مشاهده شدهاست.
رهبر معظم انقلاب كه هميشه بر تعين سياستها در مدار «استقلال» تاكيد داشتند با ابلاغ سياستهاي كلي «اقتصاد مقاومتي» خطمشي دقيقي براي دستيابي به استقلال در فضاي اقتصادي كشور ترسيم كردند. تا پيش از ابلاغاين سياستها استقلال اقتصادي تقريبا حلقه مفقودهاي در ميان سياستگذاريهاي اقتصاد دولتي به نظر ميآمد و اگر هم تاكيدي براين امر ميشد، به صورت جستهگريخته و غيرمتمركز بود. حال با در دست داشتن سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتي ميتوان بررسي دقيقتري از رابطه اقتصاد مقاومتي و استقلال اقتصادي داشت. همچنين ميتوان به بررسياين موضوع پرداخت كه چگونه اقتصاد مقاومتي به استقلال و خودبسندگي اقتصادي ميرسد و همچنيناينكه چرا استقلال اقتصادي براي كشور ما از اهميت بيشتري برخوردار است. نمايندگان و كارشناسان اقتصادي معتقدند كه كشور ما به عنوان امنترين كشور در خاورميانه و همچنين قرار گرفتن در محوري كه هميشه در خطر نفوذ خارجي بوده است بايد اقتصادي داشته باشد كه از التهابات جهاني و منطقهاي كمترين آسيب را ببيند. آنها تاكيد ميكنند كه سياستگذاري اقتصادي مبتني بر استقلال مهمترين موضوعياست كه دولتها، از جمله دولت يازدهم بايد به آن توجه داشته باشند.

اقتصاد مستقل امنيت زاست
«اقتصاد مستقل چه تاثيري بر فضاي كلي كشور از سياست گرفته تا اجتماع، دارد؟»اين سوالياست كه با مطرح كردن آن به دنبال پاسخ از نمايندگان مجلس هستيم. ابراهيم نكو عضو كميسيون اقتصادي مجلس در پاسخ بهاين سوال ميگويد:«همانطور كه مسئولين سياست خارجي كشور و همچنين رهبر معظم انقلاب بارها تاكيد كردهاندايران امنترين كشور در خاورميانه است. ميبينيم كه اكنون از عراق گرفته تا تركيه، پاكستان و افغانستان و باقي كشورهاي حاشيه خليج فارس با تهديدهاي ويرانكنندهاي مواجه است.اين تهديدهاي امنيتي حتي با پا در ميانيايران حل و فصل ميشود. اگر دقت كنيد ميبينيد كهاين كشورها پيش از بحرانهاي سياسي بينالمللي و پيش از وقوع تهديدها از اقتصادي بيمار و به شدت وابسته رنج ميبردند. البته تركيه توانست با استقلال اقتصادي كميازاين بحرانها و تهديدها فاصله بگيرد اما رشد وابستگي اقتصادي ديديم كهاين كشور هم ملتهب شد.»اين نماينده مجلس ادامه داد:«خب، در چنين فضايي ما بايد بسيار هوشمند باشيم و مراقب باشيم كه دشمن كه در منطقه حضوري پررنگ دارد از دريچه اقتصاد دست به برنامهريزي در كشور ما نزند.» نكو در پاسخ بهاين سوال كه چگونه ميتوان با سلاح اقتصاد موجب ناامني در يك كشور شد و استقلال آنرا زير سوال برد گفت:« زماني كه اقتصاد يك كشور وابسته به كشورهاي خارجي باشد ديگر نميتواند در سياست استقلال خود را حفظ كند و بنا بر مصالح مردم و كشور برنامهريزي كند؛ هميشه بايد برنامهريزيها بر اساس منافع آن كشور خارجي باشد. همانطور كه ديديم در زمان شاه وابستگي اقتصادي شديد به آمريكا و انگليس چگونه به سياستگذاري در جهت منافع خارجيها انجاميد. وقتي ما از نظر اقتصاد استقلال داشته باشيم و متكي به واردات و وامهاي خارجي نباشيم ديگر نياز نيست در سياست از كسي خط بگيريم و پيرو كسي باشيم. از همينرو وابستهكردن اقتصادي كشورها يكي از راههايي است كه دشمنان ما تلاش داشتند كه از طريق آن ما را به خود وابسته كنند و با بهرهگيري ازاين ابزار تهديدي عليه ما باشند.»

اقتصاد مقاومتي راهي به سوي استقلال
اين نماينده مجلس  همچنين از نقش اقتصاد مقاومتي در به دست آوردن استقلال اقتصادي سخن گفت. نكو ياداور شد:«همين چندي پيش بود كه مقام معظم رهبري سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتي را ابلاغ كردند.اين سياستها كه بسيار كارشناسانه و كار شده هستند محور و مسيري دقيق پيش روي دولت و فعالان اقتصادي كشور گذاشت كه چطور و چگونه به استقلال اقتصادي دست پيدا كنند. تا پيش ازاين سياستها پراكنده بود و در طولاني مدت نه تنها استقلال به دست نميآمد بلكه وابستگي را هم تشديد ميكرد امااين سياستها تحت نام اقتصاد مقاومتي نشان داد كه براي رسيدن به استقلال اقتصادي بايد چه راه و مسيري در پيش گرفت.»
نكو در توصيف معنا و مفهوم اقتصاد مقاومتي گفت:«معناي استقلال و خودبسندگي در عمق واژه اقتصاد مقاومتي مستتر است. ما وقتي خودبسنده و خودمختار باشيم ميتوانيم در مقابل تهديدهاايستادگي كنيم. تهديد هم هميشه حمله يك كشور خارجي يا جنگ و كشتوكشتار نيست. گاهي كشورها با يكديگر جنگي اقتصادي در پيش ميگيرند مثل جنگ نفتي كه اكنون شاهد آن هستيم. زماني كه ما از نظر اقتصادي قوي و مستقل باشيم ميتوانيم در مقابل همهاين تهديدها بدوناينكه خم به ابرو بياوريمايستادگي كنيم.»

اقدامات عملي نياز است
عزتالله يوسفيان ملا ديگر نماينده مجلسياست كه معتقد است كه اقتصاد مقاومتي بايد به سرعت شكلي عملي و قابل مشاهده به خود بگيرد. او گلايه ميكند كه دولت به اهميت اقتصاد مقاومتي واقف نيست و تمام تلاشها دراين مسير در حد شعار و بيانيه باقي ماندهاست. يوسفيان ميگويد: همه وزارتخانههاي اقتصادي و مسئولين دولتي اثرگذار در امر اقتصاد پس از ابلاغ سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتي از سوي مقام معظم رهبري در نامهها و بيانيههايي از برنامههاي خود براي تحقق اقتصاد مقاومتي و بزل توجه بهاين سياستها سخن گفتند. از وزارت نفت گرفته تا وزارت صنعت، معدن و تجارت و راهوشهرسازي برنامههاي خود را ارايه دادند. او افزود: امااين روزها شما تغييري در عملكرد يا سياستهاياين وزارتخانهها ميبينيد؟ همهچيز تحت روال سابق در جريان است و هيچ تفاوتي در سياستگذاري به چشم نميآيد.اين در صورتياست كه اگر سياستهاي اقتصاد مقاومتي در حال پيگيري و انجام بود حتما تغييري در سياستگذاري و نتايجي كه حاصل ميشد شاهد بوديم. پس اگراين نشانهها را نميبينيم يعني كمكاريهايي دراين ميان رخ داده است. وی با تاكيد بر راهکارها و سياستهايي كه تحقق اقتصاد مقاومتی را در پي دارد گفت: مهمترين كاراين است كه اقدامات عملي را در جهت اقتصاد مقاومتي آغاز كنيم و اقدامات شعاري را پايان دهيم. اقدام شعاري و سخن گفتن از اهميت اقتصاد مقاومتي هيچ دردي از كشور دوا نميكند و حتي ذرهاي به عملي شدن اقتصاد مقاومتي كمك نميكند. بخشی از این مسائل به تصمیمگیری در حوزه قوانین و مقررات مربوط است كه تصميم آن كاملا بر عهده دولت است. يعني دولت بايد با برنامهريزي و اصلاح قوانين و مقررات به كمك مجلس راه را براي اجرا اقتصاد مقاومتي آزاد بگذارد.اين نماينده مجلس ادامه داد: رهبر معظم انقلاب بارها بر خودکفایی و استقلال اقتصادي تاكيد كردهاند.ايشان بسيار بر اداره اقتصاد بدون نفت و برنامهریزی بر پایه تولید و صنعت تاكيد كردهاند اما بودجههاي ما همچنان وابسته به نفت است. البته ما توقع نداريم كه اقتصاد در يك چشم بر هم زدن از نفت جدا شود بلكه بايد آرام آرام بهاين سمت حركت كنيم. از اقدامات كوچك شروع كنيم تا در نهايت دستاورد بزرگي را شاهد باشيم. متاسفانه حتي اقدامات اندك دراين زمينه را هم نميبينيم. این موارد تاکنون محقق نشده و این بار مسوولان دولتی باید با تکیه بر رهنمودهای ایشان كه در سياستهاي كلي اقتصاد مقاومتی به طور كامل طرحريزي شده است بزل توجه داشته باشد. وی اضافه کرد: این سیاستها بسته و نقشه جامعی است که هزاران هزار كارشناس و مقام اقتصادي و سياسي بر روي آن كار فكري و عملي كرهاند و سپس آنرا بر روي كاغذ آوردهاند. ما در مجلس می توانیم برای این چارچوب مشخص ضوابطی تعیین کنیم که اگر خلایی وجود دارد برای رفع آن اقدام شود. ما دراين زمينه حاضريم كه با تمام توان به دولت كمك كنيم اما ابتدا بايد دولت، به عنوان سياستگذار اصلي اقتصاد كشور تمايلي براياين امر از خود نشان دهد.
يوسفيان ملا گفت: با توجه به شرایط ویژه ایران در منطقه از نظر اقتصادی باید به مرحلهای برسیم که هیچ وابستگی و تكيه اقتصادی به سایر کشورها چه در منطقه و چه در جهان نداشته باشیم و در هر زمینه ای به خودکفایی برسیم. چرا كه دشمنان منتظر نشستهاند كه در ما ضعفي ببينند تا در ظاهر دست كمك به سمت ما دراز كنند و در طولاني مدت هدف خود كه وابسته كردن ما باشد را تحقق ببخشند.
این كارشناس اقتصادیاينطور ادامه داد: در سالهای گذشته اقتصاد ما بشدت به نفت متکی بوده و این مسئله سبب شده تا دشمنان برای ضربه زدن به کشور صادرات نفتی و درآمدهای حاصل از آن را نشانه روند تا ما را تحت فشار قرار دهند، درحالی که با اجرای اقتصاد مقاومتی می توان مانع از هر گونه ایجاد مشکل از سوی آنها شد. وی اضافه کرد: با بهره گیری از ظرفیتها و توانمندنیهای داخلی ميتوان سیاستهای مربوط به اقتصاد مقاومتی را به طور کامل اجرایی کرد. دراين ميان بخش خصوصي را نبايد اصلا فراموش كرد. بخش خصوصي نقش بسيار برجستهاي در استقلال اقتصادي دارد.اين بخش خصوصياست كه ميتواند كشور را در امر توليد و صنعت خودبسنده كند و در پيچهاي سخت و تاريخي دولت را ياري دهد كه از تهديدها براي خود فرصت بسازد. او  افزود: مسوولان باید به این باور برسند که می توان بدون اتکا به سایر کشورها و تنها با تکیه بر دانش بومی و تولیدات داخلی به خودکفایی رسید.

شرايط ويژه برنامه ريزي ويژه مي خواهد
شرايط ويژه كشور ما از هر جهت واضح و مشخص است. كشور ما به دليل اتكا به انقلاب اسلاميهميشه تحت تهديد دشمنان بوده است. از سوي ديگر بحرانها منطقهاي تاثيري بسيار بر كشور ما داشتهاند كه شرايط ويژهاي براي ما به وجود آوردهاند. محمدرضا پورابراهيميعضو كميسيون اقتصادي مجلس معتقد است كه شرايط ويژه نياز به برنامهريزي ويژه دارد و سياستهاي «اقتصاد مقاومتي» توجه به همين شرايط ويژه است. او گفت:«کشور ما از پيروزي انقلاب اسلاميتاكنون شرایط ویژه ای را پشت سر گذاشته است و ابرقدرتها برای اینکه استقلال ما را خدشهدار كنند به نقاط ضعف ما حمله کردهاند اما با رهنمودهاي مقام معظم رهبرياين حملههاي مستقيم و غيرمستقيم دفع شده است. يكي از نقطه ضعفها ما اقتصاد بوده كه مسئولان كشور با توجه بهاين ضعف سياستهاي اقتصاد مقاومتي را طرحريزي كردهاند.اين سياستها موجب ميشوند كه در توليد و صنعت به خودبسندگي برسيم و اگر تحت تحريمهاي ظالمانه كشورها خارجي قرار گرفتيم از آنها ترس يا ضعفي به خود راه ندهيم. او گفت: می توان اینطور اذعان کرد که سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی به دنبال این است که ما نقاط ضعف خود را شناسایی كرده و با استفاده از نقاط قوتي كه از آن بهرهمنديم این نقاط ضعف را مرتفع کرده و فرصتهای تازهاي را براي خود خلق كنيم. بنابراین میتوان اینطور نتیجهگیری کرد که ما در شرایطی هستیم که برای حفظ استقلال خود، ملزم به اجرای سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی هستیم.  تجربه اندوزي در این زمينه در حال انجام است. نبايد فراموش كرد كه اقتصاد مقاومتي قطعا متكي به خودبسندگي و توجه به توان داخل كشور است.  بنده به این موضوع اعتقاد دارم که با توجه به شکست نظامهای اقتصادی مطرح دنیا در طی سالهای اخیر از یک سو، و محدودیت و نزولی شدن میزان منابع اقتصادی از سوی دیگر، تمامی کشورهای دنیا در آیندهای نزديك به اصلاح نظامهای اقتصادی خود اقدام ميكنند و اقتصاد مقاومتی می تواند الگوی مناسبی برای آنها باشد كه اقتصادهاي خود را با توجه به اندوختههاي داخلي خود سر و شكل دهند. او با تحليل شرايط اقتصادي سابق در جهان گفت: نظام اقتصاد متمرکز که نمونهای از دستور مطلق در اقتصاد است، ضمن اینکه در سال 1991 باعث فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی شد موجب شكستاين سياستهاي كلي اقتصادي شد. جالب است بدانيد كه اقتصاد مقاومتي به هيچ روي برنامهريزي مطلق در زمينه اقتصاد نيست و اتفاقا فضاي بسيار زيادي براي بخش خصوصي و فعاليتهاي آن در نظر ميگيرد كهاين فضا دقيقا بر خلاف نظامهايي است كه متكي به برنامهريزي مطلق دولت در زمينه اقتصاد هستند.  او ادامه داد: در مقابل این نظام اقتصادي نظام اقتصادی باز و آزاد قرار دارد كه همهچيز را به بازار و سوداندوزي و مصرفگرايي و بيتوجهي به اقشار فرودوست گره ميزند و تبعات و آسيبهاي فراواني را بر سياست و اجتماع مترتب ميكند كه نمونهاين نوع سياستگذاريايالات متحده است كه ميبينيم چطور با بحرانها اجتماعي و سياسي و اقتصادي رو به روست.  چرا كه از مهمترین اشكالات نظریه اقتصاد باز، ایجاد فاصله طبقاتی فاحش، بیعدالتی و عدم توجه بازار به بخشهای عمومی است. پورابراهيمياينطور ادامه داد: اقتصاد مقاومتي به نوعي «نهاين است نه آن»؛ يعني يك نوع سياستگذاري است كه در عين اعتدال و عقلانيت كشور را به استقلال اقتصادي ميرساند و از وابستگي آن به ديگر كشورها جلوگيري ميكند. از همينرو ميتواناينطور گفت كه مهمترين هدف اقتصادي مقاومتي دستيابي به استقلال اقتصادي است.