در گفتگو با «تجارت» مطرح شد:

پيشرفت معادن كوچك به واسطه فعاليت صنايع كوچك

رکود در تولید صنایع معدنی و بازار صادراتی آنها مدتی است خودنمایی می کند.

کد خبر: ۴۱۰۶

تاریخ: ۰۱ آذر ۱۳۹۳ - ۱۰:۱۱

به گزارش روزنامه تجارت،‌ از یک سو مسئولان دولتی و مدیریتی در دولت یازدهم از اهمیت معادن و صنایع معدنی برای خروج کشور از شرایط رکود صحبت می کنند و از طرف دیگر فعالان این حوزه از اثرات منفی ماندگار بودن رکود در این حوزه اطلاع می دهند. در چنین شرایطی است که اظهار نظرهای مختلف از اولویت فعال شدن صنایع کوچک برای خروج از رکود اقتصادی خبر می دهند. به نظر کارشناسان مختلف اگر شرایطی برای خروج صنایع کوچک و خرد از رکود فراهم شود و با موفقیت به انجام برسد، در گام بعدی معادن کشور نیز از شرایط رکود خارج می شوند. همچنین با خروج معادن از وضعیت رکود و همزمان با افزایش سقف تولید این حوزه علاوه بر ارزش افزوده ویژه این حوزه حرکات مثبتی نیز در زمینه صنایع معدنی و افزایش صادرات محصولات آنها خود را به خوبی نشان می دهد. از سوی دیگر یکی از مباحثی که روزهای گذشته توسط فعالان این حوزه مطرح و در رسانه‌های مختلف به آن پرداختند، صادرات مجدد محصولات معدنی و صنایع معدنی ایران توسط کشورهای منطقه بود. به این ترتیب که مواد خام یا حتی محصولات معدنی توسط ایران به کشورهای همسایه از جمله امارات و ترکیه صادر شده و از سوی دیگر با تغییر برچسب‌هایی که ارتباط محصول با ایران را نشان می دهد، این مواد به کشور سوم صادر می شود.
صادرات مجدد محصولات ایران

در همین زمینه هفته پیش بود که رییس کانون سنگ ایران از رشد 200 درصدی صادرات سنگ فرآوری در کشور خبر داد و گفت: در ترکیه جعبه‌های سنگ‌های فرآروی ایران را به مارک‌ها و نشان کشور خود تغییر می دهند و به سایر نقاط جهان صادر می‌کنند. حسین امیر یوسفی می گوید: در حال حاضر وضعیت بازار صادرات سنگ کشور به دلیل سیاست نرم تر دولت در مسائل جهانی به نسبت قبل تغییر و بهبود زیادی یافته است؛ به نحوی که شاهد رشد 200 درصدی صادرات سنگ‌های فرآوری هستیم. به گفته وی؛ عمده مشتریان بازار سنگ‌های صادراتی ایران، کشورهای آسیای میانه، قفقاز، حاشیه خلیج فارس و ترکیه هستند. هر چند در ترکیه جعبه‌های سنگ‌های فرآروی ایران را به مارک‌ها و نشان کشور خود تغییر داده و به سایر نقاط جهان صادر می کنند. از سوی دیگر حسین امیر یوسفی معتقد است؛ بازار فروش سنگ در داخل کشور حالت عکس دارد و در حال رکود است. چرا که دچار کاهش رشد صنعت ساختمان سازی هستیم. یوسفی می گوید: در حال حاضر مسکن سازها فقط اقدام به ثبت قرارداد با سنگبری‌ها می کنند که بر مبنای آن پس از فروش آپارتمان‌ها، پول سنگ‌های تزیینی را به مالک سنگبری تحویل می دهند. به گفته وی این شیوه پرداخت به تولیدکننده گاهی تا یک سال و نیم طول می کشد. حسین امیر یوسفی همچنین گفت: دولت قرار بود 3000 میلیارد تومان برای نوسازی این صنعت کمک کند اما فقط رقمی ناچیز از طریق بانک‌های مربوطه به این صنعت اعطا شده است. این عضو انجمن سنگبری‌های اصفهان می گوید: دستگاه‌های سنگبری فعلی کارخانجات عمری بیش از 15 سال دارند اما استاندارد مفید آن فقط 10 سال است در حالی که چنین ابزاری نمی تواند در بازار جهانی سنگ تزیینی محصولی رقابتی تولید کند.

رکود و صادرات پائین گچ

از سوی دیگر در روزهای گذشته دبیرکل کنفدراسیون صادرات ایران از راکد بودن بازار گچ خبر داد و گفت: میزان صادرات این محصول کمتر از پنج درصد تولید و معادل 70 ملیون دلار است. مظفر علیخانی، در مورد آمار صادرات گچ در کشور گفت: به دلیل حجیم بودن، قیمت حمل و نقل بالا و ایجاد آلاینده‌های زیست محیطی در این صنعت، صادرات گچ خیلی قابل توجه نیست. به گفته وی؛ حدود سه تا پنج درصد تولید سالانه گچ به صورت پنل‌ها و دیواره‌های گچی ساخته شده به کشورهای حوزه خلیج فارس، هند، عراق، کویت و افغانستان صادر می شود. علیخانی همچنین با بیان اینکه عمده صادرات این صنعت دیوارها و سقف‌های پیش ساخته است، اظهار کرد: سالانه 70 میلیون دلار صادرات گچ صورت می گیرد. از سوی دیگر به گفته دبیرکل کنفدراسیون صادرات ایران؛ در حال حاضر 3500 نفر به صورت مستقیم و 6000 نفر به صورت غیرمستقیم در این صنعت مشغول به کار هستند. به اعتقاد علیخانی مشکل عمده این صنعت؛ کمبود نقدینگی، سرمایه در گردش و کمبود ماشین آلات خطوط تولید است و البته در بسیاری از واحدهای صنعتی ماشین آلات نیازمند نوسازی و توسعه هستند. عضو انجمن گچ ایران همچنین یکی دیگر از مشکلات را نامناسب بودن ناوگان‌های حمل و نقل برای گچ فرآوری شده عنوان و اظهار می کند: انتظار می رود به این صنعت توجه بیشتری شود. به گفته مظفر علیخانی؛ حقوق دولتی که به عنوان بهره مالکان در محصولات معدنی دریافت می شود بابت هر تن 400 تا 500 تومان است که این میزان نسبت به گذشته افزایش زیادی داشته و فشار زیادی را به تولیدکنندگان وارد کرده است. وی یکی دیگر از مشکلات را بحث رکود بازار و رقابت منفی میان تولیدکنندگان عنوان و اظهار کرد: با توجه به اینکه بازار دچار رکود شده واحدهای صنعتی و تولیدی وارد رقابت منفی شده اند. عضو انجمن گچ ایران در خصوص قیمت این محصول گفت: قیمت واحدی برای این محصول در نظر گرفته نشده چرا که گچ مشمول قیمت گذاری نیست و واحدها براساس قیمت تمام شده و میزان کیفیت، می فروشند اما می توان گفت قیمت گچ در قیاس با سایر محصولات بسیار پایین تر است.

خروج از ركود با فعال كردن صنايع كوچك

در همین حال یک فعال صنعت و معدن معتقد است، با فعال کردن صنایع کوچک می توان معادن کوچک را نیز از حالت رکود خارج کرد و مورد بهره برداری قرار داد.

محسن زمانی در گفت‌گو با «تجارت»، می گوید: طی سال‌های گذشته به مسئله تامین مواد اولیه شرکت‌های ذوب و استحصال خاک‌های صنعتی به خوبی توجه نشد و سرعت تامین مواد اولیه آن مورد توجه قرار نگرفت. وی افزود: خاک معدنی با دو درصد سرب به لحاظ ارزش اقتصادی و به کارگیری نیروی انسانی توجیهی برای ذوب یا استخراج فلز ندارد. در حالی که با فعالیت این گونه شرکت‌ها می توان در تکمیل زنجیره تولید گام موثری برداشت. این فعال صنعت و معدن تصریح کرد: در این شرکت برای 470 نفر در سه شیفت کاری ایجاد اشتغال شده است و سالانه 450 هزار تن کنسانتره روی، 58 هزار تن کنسانتره سرب،90 هزار تن شمش سرب و همچنین 300 هزار تن پودرهای صنعتی تولید می شود. زمانی تاکید کرد: با توجه به صنایع کوچک و فعال کردن آنها معادن کوچک نیز از حالت رکود خارج شده و می توانند وارد چرخه بهره برداری و فعالیت اقتصادی شوند. این فعال عرصه صنعت، در پایان توجه به مسایل زیست محیطی را از سوی صنایع مهم برشمرد و گفت: در این شرکت‌ها با هدف حفظ سلامت محیط زیست استخر بتنی شیب‌دار برای خشک کردن پسماندهای حاصل از فعالیت کارخانه ایجاد می شود تا پسماندهای حاصل از فعالیت صنعتی به لحاظ زیست محیطی مشکلی ایجاد نکنند.