جاذبه‌اي براي توليد در كشور وجود ندارد

رسيدن به اهداف چشم‌انداز صنعت فولاد منتفي است

براساس سند چشم‌انداز 20 ساله كشور تا افق 1404 ميزان توليد داخلي فولاد در كشور بايد حدود 55 ميليون تن باشد.

کد خبر: ۴۶۱۸

تاریخ: ۰۶ آذر ۱۳۹۳ - ۰۹:۲۳

به گزارش روزنامه تجارت، اين رقم در حالي است كه طي سال‌هاي گذشته و به ويژه در اثر عملكردهاي نادرست صورت گرفته در دولت‌هاي گذشته رسيدن به چنين حجمي‌از توليد دور از ذهن به نظر مي‌رسد. يك سال بيشتر از عمر دولت نهم نگذشته بود كه كلنگ افتتاح هشت طرح فولادي در گوشه و كنار كشور به زمين خورد. طرح‌هايي كه قرار بود با تكميل و رسيدن به مرز توليد، سهم به سزايي از توليد فولاد در كشور را برعهده بگيرند و در راه رسيدن به افق پيش بيني شده در سند چشم‌انداز كمك حال صنعت فولاد كشور باشند. با اين حال تمام اظهار نظرهاي اخير مطرح شده توسط فعالان صنعت فولاد نشان از اين دارد كه دست يابي به اهداف سند چشم‌انداز حداقل درباره اين صنعت دور از ذهن است. طي سال‌هاي دولت‌هاي نهم و دهم، خام فروشي سنگ آهن افزايش چشمگيري داشت تا جايي كه صادرات سنگ آهن تبديل به دومين صادرات پرسود و غيرنفتي كشور شد. دولت يازدهم كه فعاليت خود را آغاز كرد، محمدرضا نعمت زاده، به عنوان وزير صنعت، معدن و تجارت جلوگيري از خام فروشي سنگ آهن را به عنوان يكي از مهمترين اولويت‌هاي اجرايي وزارت صنعت و معدن در دولت جديد در دستور كار قرار داد. مهمترين علت اين تصميم توسط وزير، جلوگيري از خروج سنگ آهن و براي تامين مواد اوليه صنايع فولاد كشور بود. سنگ آهن در كنار ايجاد واحدهاي صنعتي گندله سازي و كنستانتره سازي آهن بخشي از مهمترين زيرساخت‌هاي كشور براي افزايش توليد فولاد در سطح كشور هستند. بخش‌هايي كه در عمل بخشي از زيرساخت‌هاي صنعت فولاد در كشور به حساب مي‌آيند و در حقيقت به‌اندازه مورد نياز براي رسيدن به اهداف پيش‌بيني شده در سند چشم‌انداز 20 ساله توانايي در كشور وجود ندارد. به عنوان مثال در حالي كه ايران براساس آمار يكي از كشورهاي پيشتاز در صادرات سنگ آهن خام در ميان كشورهاي جهان و منطقه به شمار مي‌رود، از سوي ديگر يكي از كشورهاي واردكننده گندله نيز هست. به اين ترتيب برخي از صادركنندگان ايراني سنگ آهن خام را با ارزش افزوده پائيني به ساير كشورهاي جهان صادر مي‌كنند و در مقابل بسياري از واحدهاي صنعتي و فولادسازي كشور اقدام به واردات گندله و كنستانتره سنگ آهن مي‌كنند. به اين ترتيب ارز آوري حاصل از صادرات سنگ آهن خام جاي خود را در عمل به ارز بري بيشتري براي واردات برخي از ملزومات صنعت فولاد كشور مي‌دهد. اين درحالي است كه به عقيده بسياري از كارشناسان مي‌توان در كشور شرايطي را فراهم كرد تا واحدهاي توليد گندله نيز در كنار واحدهاي فولادسازي كشور جانمايي شده و به اين ترتيب علاوه بر كمك به افزايش توليد فولاد در سطح كشور موجب كاهش هزينه‌هاي اين صنعت نيز مي‌شود.

امكان توليد 55 ميليون

تن فولاد نيست

در همين حال رئيس هيات مديره انجمن فولاد ايران با اشاره به اینکه هدفگذاری تولید 55 میلیون تن فولاد در سند چشم‌انداز امکان محقق شدن را ندارد، مي‌گويد: متقاضیان سرمایه گذاری در صنعت فولاد باید سرمایه‌های خود را بر روی هم گذاشته و در خواست ساخت کارخانه‌های 5 میلیون تنی را داشته باشند و با نگاه صادراتی و رعایت استانداردهای جهانی سرمایه‌های خود را به نحو مناسبی استفاده نمایند. شهرام سبحانی در گفت‌وگو با «تجارت» مي‌گويد: در شرايط فعلي حمایت وزارت صنعت از تولید داخل و ممنوعیت واردات ضرورت دارد. در حال حاضر حتي بخشی از ورق‌های تخت در حد نیاز داخل تولید نمی شود. رئیس هیات مدیره انجمن فولاد ایران با بیان اینکه علیرغم آنکه در آستانه خروج از رکود هستیم اما جاذبه‌ای برای تولید در کشور وجود ندارد، اظهارداشت: باید شرایط به گونه‌ای تغییر کند تا تولیدکنندگان برای صادرات ترغیب شوند. البته ایجاد توازن در زنجیره تولید و مواد و انرژی نیز برای رفع مشکلات پیش روی این صنعت نیازمند است. سبحانی با گلایه از افزایش حجم واردات محصولات فولادی چین به بازارهای صادراتی کشور، گفت: ورود چین باعث شده تا قیمت سنگ آهن بار دیگر افت کند و همین موضوع باعث شد تا سایر کشورها در مقابل واردات از خود محافظت کنند به نحوی که ترکیه نیز از امروز تعرفه وارداتی سنگینی را اعمال خواهد کرد و ایران هم در صورتی که دولتمردان از تولید داخل حمایت کند با بحران مواجه نخواهد شد.

کمبود 5/8 میلیون تنی گندله

در همين حال روز گذشته رییس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ آهن ایران گفت: در حال حاضر بخش فولاد با کمبود 8.5 میلیون تنی گندله مواجه شده اما زیرساخت‌های واردات فراهم نیست و بسیاری از بندر‌های ایران قابلیت واردات گندله را ندارند. گندله ماده اولیه برای تولید آهن خام است. قدیر قیافه با اشاره به اینکه گندله ماده اولیه برای تولید آهن خام است، اظهار کرد: کمبود گندله در کشور یکی از مشکلات اساسی بخش فولاد اشت که حل این مشکل نیازمند تامین زیرساخت‌های لازم در زمینه واردات است چراکه بسیاری از بندر‌های ایران قابلیت واردات گندله را ندارند. وی با بیان این‌که در طرح جامع فولاد برای بخش خصوصی هیچ تکلیفی تعیین نشده است، گفت: دولت باید به بخش خصوصی در این زمینه بها دهد. قیافه اظهار کرد: اگر زیرساخت‌های لازم همچون تامین مالی، رفع تحریم‌ها و غیره در این صنعت ایجاد شود، می‌توان گفت تا چهار سال آینده ایران بتواند در تولید گندله به خودکفایی برسد. رییس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ آهن ایران با بیان این‌که در بخش سنگ آهن با یک موازنه تولید مصرف مواجه هستیم، گفت: میزان تولید سنگ آهن نه تنها پاسخگوی نیاز داخل است بلکه قابلیت صادرات را نیز دارد. وی ادامه داد: بیش از 50 میلیون تن سنگ آهن در کشور تولید می‌شود که 26 میلیون تن آن در داخل مصرف و 24 میلیون تن صادر می‌شود. رییس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ آهن ایران با بیان این‌که این میزان صادرات مازاد مصرف داخلی است، گفت: واحد‌های مصرف سنگ آهن در داخل قدرت جذب تمام سنگ‌آهن واحد‌های معدنی را دارند و اگر سنگ آهن صادر می‌شود به این دلیل است که قابلیت جذب آن در داخل نیست. وی با اشاره به تدوین سند راهبردی برای تولید و بازار سنگ‌ آهن گفت: پس از تدوین این سند، آن را به دولت ارائه خواهیم کرد و امیدواریم در برنامه‌ ششم به توسعه سنگ آهن توجه شود.