گزارش ویژه تجارت آنلاین از سبک های جدید و خاص مراسم ختم در تهران؛

چند می گیری گریه کنی؟!

تجارت آنلاین: برگزاری مراسم ختم برای درگذشتگان درهمه جوامع به یک رسم تبدیل شده است،این مراسم باهدف زنده نگاه داشتن نام و خاطرات متوفی وتسکین دادن به بازماندگان برپا می شود تا با یک مراسم معنوی متوفی رهسپارخانه ابدی شود.

کد خبر: ۴۷۳۱۶

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۳:۲۷

محمد خادمی: برگزاری مراسم ختم برای درگذشتگان درهمه جوامع به یک رسم تبدیل شده است،این مراسم باهدف زنده نگاه داشتن نام و خاطرات متوفی وتسکین دادن به بازماندگان برپا می شود تا با یک مراسم معنوی متوفی رهسپارخانه ابدی شود.
در کشورمان مراسم ختم به شکل های گوناگون برگزارمی شود،یکی ازاین مراسم ها برگزاری روضه وفاتحه خوانی درمساجد برای بازماندگان،دوستان وآشنایان از طرف خانواده متوفی است.درشهر تهران نزدیک به 2هزار مسجد میزبان مراسم ختم هستند، اما در 2 دهه اخیر تعدادی ازمساجد پایتخت سبک اجرای مراسم ختم را کمی متفاوت با دیگرمساجد بیش می برند،به طوری که دربعضی از مساجد این کلانشهرسالن هایی به نام اجتماعات با میزوصندلی ساخته و طراحی شده است ومراسم ختم را با هزینه بالا دراین محیط برگزارمی کنند؛درگزارش پیش روبه موضوع هزینه وسبک جدید ختم دربرخی مساجد شهرتهران می پردازیم:

*انواع هزینه مراسم ختم در مساجد تهران
درابتدا به تعدادی ازمساجد معروف پایتخت سری می زنیم تا از هزینه مراسم ختم در این مساجد آگاه شویم.مسجد نظام مافی نخستین مسجدی است که به آن مراجعه می کنیم،این مسجد اوایل انقلاب در بلوار آیت الله کاشانی ساخته شده است، این مسجد به عنوان نخستین مسجد  تهران و حتی کشوربه حساب می آید که به شکل سالن میز وصندلی مراسم ختم را برپا می کنند. سالن این مسجد با ظرفیت 330 نفرویژه بانوان وآقایان است که برای یک مراسم ختم باید نزدیک به  یک میلیون تومان پرداخت شود، البته افرادی که بخواهند مراسم ختم شان را درشبستان این مسجد برگزار کنند هزینه کمتری پرداخت می کنند.ازدیگرمساجد معروف تهران مسجد نور در میدان فاطمی است، این مسجد به دلیل همجوار بودن با ساختمان وزارت کشوروچند نهاد دولتی مورد استقبال مسئولان سیاسی برای برگزاری مراسم ختم قرار گرفته است.این مسجد با ظرفیت 600 نفر،داشتن پارکینگ خودرو وداشتن تشریفات انتظامی مورد توجه رجل کشوری و شخصیت ها قرار گرفته است، هزینه یک مراسم ختم درسالن این مسجد به دو میلیون تومان می رسد. مسجد نور البته ميزبان بسياري از چهره هاي هنري هم بوده است كه مي توان به مراسم ترحيم مادر محمدرضا شجريان و مرحوم ايرج بسطامي خواننده ايراني هم اشاره كرد. متوليان اين مسجد براي مراسم‌ هنرمندان و موسيقي‌دان‌ها و هنرپيشه‌ها از سخنران ويژه اي به نام حاج آقاي ياري بهره مي برند كه برادر و پسر او بازيگر است.قیمت مراسم ختم در مساجد تهران به دلایل گوناگون با هم تفاوت دارند این تفاوت قیمت به تعداد نیروی خدمات برای پذیرایی ، سخنران، مداح و قاري قرآن بستگی دارد، که این مبلغ در مساجد ساده از 200 هزار تومان تا چند میلیون تومان اختلاف قیمت است.مسجد الجواد ميدان هفت تير كه يكي از مساجد معروف تهران به حساب می آید برای دو ساعت برگزاری مراسم ختم بیش از يك ميليون تومان از خانواده متوفی دريافت مي كند. در این مسجد مراسم ختم بسیاری از نزدیکان شخصیت های هنری و سیاسی برپا شده است. سالن اجتماعات مسجد جامع رسوال اکرم(ص) شهرک غرب  يكي از مدرن ترین سالن های اجتماعات مساجد کشور است، سالن این مسجد نیز جمعیت قابل توجهی ظرفیت دارد که در زیر بنای مسجد ساخته شده است، مراسم بسياري از چهره هاي سرشناس در آنجا برگزار شده است و هزینه برپایی مراسم ترحیم در این مسجد نیز چند میلیون تومان برای خانواده متوفی آب می خورد و بیشتر خانواده های مرفه در این محیط مراسم ختم درگذشتگان شان را برگزار می کنند. در سالن مسجد شهرک غرب  بسیاری از ورزشکاران و هنرمندان برای عزیزان خود و بقیه  فاتحه خوانده اند. یکی از ویژگی های سالن این مسجد فیلم برداری از طریق دوربین های ثابت است که در صورت تمایل خانواده متوفی فیلم مراسم ختم در اختیارشان قرار داده می شود. یکی از نارضایتی هایی که برای مراجعه کنندگان به سالن این مسجد وجود دارد نبود جای پارک مناسب برای خودرو است.از دیگر مساجد معروف تهران مسجد امام صادق(ع) در فلکه اول صادقیه است، سالن این مسجد ظرفیت200نفرویژه بانوان و200نفرویژه آقایان دارد، خدمات گوناگون برای مراسم تحریم در سالن این مسجد برگزار می شود، این خدمات شامل نصب تاج گل و شمع آرایی است.یکی دیگر از شاخص ترین مساجد شهر تهران مسجد امیرالمومنین (ع) در بلوار مرزداران است، یکی از ویژگی های این مسجد داشتن پارکینگ خودرو است و مراجعه کنندگان دغدغه ای برای جای پارک خودرو ندارند، همچنین ظرفیت بالای 700 نفری سالن این مسجد از دیگر ویژگی های برگزاری مراسم ختم در این مسجد است. مراسم ترحیم در این مسجد بالای یک میلیون تومان هزینه بر می دارد.هزینه مراسم ختم در سالن مساجد ديگر پایتخت را مي توان از اینترنت به دست اورد. برای به دست آوردن قیمت های جدید می توان با شماره دفاتر مساجد تماس گرفت و حتی از موسسات برگزاری مراسم تحریم نیز می توان قیمت برگزاری ختم در سالن های اجتماعات مساجد گوناگون تهران را به دست آورد. بخشی از قیمت مراسم ختم در مساجد تهران به این شرح است، مسجد الغدير واقع در بلوار ميرداماد براي اجراي مراسم ترحيم در 90 دقيقه مبلغ يك ميليون و سيصدهزارتومان دريافت مي كند. اجاره سالن مسجد قدس واقع در بزرگراه چمران چهارراه سعادت آباد بدون پرسنل پذيرايي رقم 950 هزار تومان هزينه دارد. مسجد النبي (ع) در خيابان اميرآباد نبش خيابان شانزدهم همراه با پرسنل پذيرايي رقم 700 تومان دريافت مي كند و مسجد حجت بن الحسن (ع) واقع در سهروردي شمالي نرسيده به ميدان قندي همراه با پرسنل رقم 550 هزارتومان بابت هزينه سالن دریافت می کند.

*پیمانکار مراسم ختم را اداره می کند
«مجتبی شاکری» از اعضای کمیسیون شورای شهر تهران در این باره به خبرنگار «تجارت» می گوید:«به طور طبیعی مساجد به شکل خودکفا درآمدشان را تامین می کنند و از گذشته ها تاکنون مساجد از سوی نهادهای حکومتی بودجه ای دریافت نمی کردند و تنها از تخفیف قبض برق، آب و گازبرخوردار هستند، همچنین شهرداری ها مجوز صدور تجاری سازی بناهای مساجد را صادر می کنند تا راحت تر این مکان مذهبی اداره شود؛ البته اندک اعتباری برای برگزاری مراسمات ملی- مذهبی از سوی سازمان تبلیغات اسلامی و شهرداری در اختیارتعدادی از مساجد قرارمی گیرد.»اودرپاسخ به سوال خبرنگار«تجارت» درباره اینکه بعضی از مساجد هزینه 2تا4 میلیون تومانی برای برگزاری مراسم ختم از خانواده  متوفی دریافت می کنند؟پاسخ می دهد:« این هزینه ها زیرنظر مساجد دریافت نمی شود، به این شکل که مساجد سالن عزاداری را به پیمانکار واگذار می کنند و این هزینه از سوی پیمانکار طلب می شود.»این عضوکمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران در ادامه می افزاید:«فکر نمی کنم موضوع بالا بودن هزینه مراسم ختم در بعضی از مساجد شهر تهران خیلی بحرانی باشد، چرا که روزانه مراسم زیادی در مساجد شهر تهران برگزار می شود و مردم از هزینه ها راضی هستند، البته  تعدادی از مکان هایی  که هزینه بالا دریافت می کنند بستگی به خدمات آن محیط ها دارد.»

*مراسم های ختم  مطابق با فرهنگ غربی
برای بررسی بیشتر این موضوع به سراغ حجت الاسلام «محمد جواد بشیری» کارشناس مذهبی رفته ایم، او دراین باره به خبرنگار «تجارت» می گوید:«درگذشته مراسم ختم در شبستان مساجد برگزار می شد، اما به تازگی در بعضی از مساجد پایتخت مراسم ختم در سالن هایی برگزار می شود که به شکل مبله هستند و هزینه زیادی نیز بابت برپایی مراسم ختم از خانواده متوفی طلب می شود.»«بشیری» ادامه می دهد:« برگزاری مراسم ختم در این سالن ها به سمت فرهنگ غربی سوق داده می شود، چرا که چیدمان میز و صندلی سالن ها همانند کلیسا هاست و دیگر از آن محیط معنوی شبستان مساجد خبری نیست.»او برای اینکه ثابت کند که مراسم های ختم در بعضی از مساجد به سمت و سوی فرهنگ غربی سوق داده می شود به نحوه پذیرایی و اجرای مراسم در این سالن ها می پردازد، می گوید:« سخنران بعضی از این مراسم ها افراد مشهور رادیو و تلویزیون هستند که هزینه زیادی  بابت مشهور بودن این افراد از خانواده متوفی دریافت می شود، از سوی دیگر نوشیدنی قهوه و روضه خوانی با وسایل موسیقی دف و فلوت صورت می گیرد.» این کارشناس مذهبی می افزاید:«متاسفانه مدیران مساجد ما به سمت سرمایه گذاری در برگزاری مراسم ختم می روند، به طوری که در بعضی از مساجد سالن های برگزاری ختم در حال ساخت است تا بتوانند با برگزاری روزانه 2 مراسم به در آمد میلیونی دست پیدا کنند که سالانه درآمد  قابل توجهی برای مساجد می شود، البته مساجد این هزینه ها را صرف امورات مسجد و خیریه ها می کنند، اما نگاه مسجد نباید درآمد زایی باشد و باید به شکل سنتی و کمک مردمی اداره شود.»حجت الاسلام بشیری در پاسخ به سوال خبرنگار«تجارت» درباره اینکه چه تعداد مسجد معروف و گران قیمت برای برگزاری مراسم ختم در شهر تهران وجود دارد؟ می گوید:«تعداد قابل توجهی مسجد با برند (معروف) در تهران وجود ندارد، اما همین تعداد نیز باعث مدل سازی برای دیگر مساجد می شود، به طور مثال مسجد الجواد(ع) در میدان هفت تیر، مسجد نور در میدان فاطمی، مسجد جامعه رسوال اکرم(ص) در شهرک غرب، مسجد نظام مافی در بلوار آیت الله کاشانی، مسجد امام صادق (ع) در فلکه اول صادقیه، مسجد بلال در همجواری ساختمان مرکزی صدا و سیما، مسجد میدان کاج، مسجد امیرالمومنین محله مرزداران، امام زاده باغ فیض بخشی از مساجد معروف شهر تهران به حساب می آیند.»او در پاسخ به سوال دیگر خبرنگار ما درباره اینکه معیار معروف شدن مساجد برای برگزاری مراسم ختم در چیست؟می گوید:«معیار خاصی ندارد، تنها داشتن سالن میز و صندلی، پارکینک خودرو و دسترسی مکان مساجد به بزرگراهای پایتخت از جمله معیارهای معروف شدن مساجد به حساب می آیند، که متاسفانه گاهی اوقات هزینه این سالن ها از سالن عروسی گران تر است.»

*هیچ شکایتی گزارش نشده
سازمان امور مساجد یکی از نهادهای نظارتی بر مساجد به حساب می آید، خبرنگار«تجارت» برای بررسی بیشتر این موضوع به سراغ«مجتبی صداقت» مدیر واحد رصد(تحقیق و پژوهش) مرکز امور مساجد شهر تهران رفته است. اودراین باره می گوید:« مرکز امور مساجد به هیچ عنوان دخالتی در امور مدیریتی مساجد نمی کند، چرا که مساجد ازائمه جماعت وهیئت امناء برخوردار هستند و باید به شکل مستقل اداره شوند.»وی درپاسخ به سوال خبرنگار«تجارت» درباره اینکه هزینه های مراسم ختم درمساجد به چه شکل قیمت گذاری می شود؟ پاسخ می دهد:«قاعده وقانونی برای تعیین هزینه مراسم ختم درمساجد وجود ندارد، اما در بسیاری از مساجد هزینه بسیاراندکی ازخانواده متوفی دریافت می شود.»اودرپاسخ به سوال دیگرخبرنگارما درباره اینکه تاکنون شکایتی از بالا بودن هزینه مراسم ختم به امور مساجد گزارش شده است؟ پاسخ می دهد:«درشهر تهران حدود یک هزارو970 مسجد وجود دارد، که بیشتراین مساجد هزینه بسیاراندکی را ازخانواده متوفی دریافت می کنند وتاکنون هیچ گزارشی درخصوص بالا بودن هزینه مراسم های ختم به مرکزامورمساجد داده نشده است.»

*تهران کمترین مسجد را دارد
درباره تعداد مساجد درجهان آمارهای گوناگونی وجود دارد،دقیق ترین این آمارنشان می دهد دو و نیم میلیون مسجد دردنیا وجود دارد، بیشترین مساجد را نیزترکیه واندونزی دارند.آمارسامانه جامع اطلاعات مساجد که توسط سازمان اوقاف وامورخیریه در سال ۱۳۹۱صورت گرفته است نشان می دهد نزدیک به 72 هزاربنای مسجد وجود دارد. این بدان معناست که به‌ازای هرهزارنفریک مسجد در ایران وجود دارد.طبق برنامه‌ای که دولت دارد قراراست تعداد مساجد درافق ۱۴۰۴به رقم۹۲ هزارمسجد برسد.با این فرض که جمعیت کشوردرآن هنگام۹۲ میلیون نفراست.با این حال برخی هستند که می‌گویند۲۵۰ هزارمسجد دیگردرایران نیاز است.شهر تهران باتوجه به جمعیت ۸ میلیون نفری با دوهزارمسجد کمترین تعداد مساجد را دارد وبه لحاظ تقسیم تعداد مساجد بر تعداد جمعیت باید گفت پایتخت فقیرترین شهر کشورازنظرشمارمسجد است.هم اکنون ۲ هزار مسجد در تهران وجود دارد و سرانه تعداد مساجد به جمعیت درتهران برای هر۴ هزارنفر،یک مسجد است.همچنین سرانه مساحت مساجد به جمعیت شهرتهران 15 سانتیمتربه ازای هر نفر است که طبق استانداردها برای هرفردحداقل نیاز به ۷/۶ متر فضای مذهبی و فرهنگی در شهر وجود دارد، درگفتگویی که خبرنگارما با تعدادی ازاعضای شورای شهر تهران انجام داده است،قرار بود دراین کلانشهر400 مسجد از سوی شهرداری تهران ساخته شود که تنها 15 مسجد ساخته شده است.طبق گفته کارشناسان 6هزارمسجد درتهران نیاز به ساخت دارد، از سوی دیگر 70 درصد مساجد فعلی شهر تهران بنای فرسوده دارند که نیازمنداعتبارهزارمیلیاردی است.