کتاب «ژانر و هالیوود» منتشر شد

ارتباط ژانرهای هالیوودی با ارزش‌های ایدئولوژیکی و فرهنگی

کتاب «ژانر و هالیوود» نوشته استیو نیل با ترجمه شیوا قنبریان منتشر شد.

کد خبر: ۵۰۳۵۲

تاریخ: ۱۳ شهريور ۱۳۹۶ - ۱۳:۵۱

به گزارش پایگاه خبری تجارت آنلاین به نقل از خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) کتاب «ژانر و هالیوود» نوشته استیو نیل با ترجمه شیوا قنبریان منتشر شده است.

در مقدمه کتاب چنین آمده است: بعضی از مطالعات بر تعاریف ژانر متمرکزند، بعضی بر ژانرهای مشخص، بعضی بر ویژگی‌های عمومیِ ژانرهای هالیوود و بعضی دیگر بر نقش‌های فرهنگی ـ اجتماعی که ژانرها به‌طورکلی ایفا می‌کنند. سایر مطالعات بر پایه‌های صنعتی و اقتصادی ژانرها و بر نقش‌شان در تولیدات هالیوود متمرکزند و توجه دیگر مطالعات معطوف به ترکیبِ همه ژانرها با یکدیگر است. از آنجا که عناوین ژانر و هالیوود آشکارا وجوه مختلفی را در برمی‌گیرد برای تمرکز بر بحث، کتاب حاضر را به سه بخش مجزا تقسیم کرده‌ام. در بخش اول، مفاهیم عمومی و تعاریف پایه‌ای مطرح می‌شوند. در بخش دوم ژانرهایی مشخص تحلیل می‌شوند و بخش سوم، بر نظریه‌ها، توصیفات و مطالعات صنعت‌مدارِ نمایش ژانر یک هالیوود متمرکز است.

بخش اول کتاب از دو فصل تشکیل می‌شود. در فصل اول تعاریف و مفاهیمِ اساسی بررسی، و دیدگاه‌هایی مطرح می‌شود که به زمینه تاریخی و ظهور چنین تعاریفی در محدوده مطالعات فیلم و خارج از آن متمایل‌اند. در این راستا، آثار چهره‌های برجسته‌ای مانند لارنس آلووِی، ریک آلتمن، باسکومبی، مک‌آرتور و تام رایال در کنار مفاهیم پایه‌ای مانند آیکونوگرافی ارائه می‌شود. همچنین نشان داده می‌شود که ژانر به معنی «نوع یا گونه»، واژه‌ای که منطقا برای انواع فُرم‌های فرهنگی به‌کارگرفتنی است، تقریباً به‌طور انحصاری با هالیوود و در کل با فرهنگِ تجاری تولید انبوه مرتبط می‌شود.

در فصل دوم، بعضی ابعاد مشخص‌شده ژانر در فصل اول با جزئیات بیشتری بررسی می‌شوند. این فصل با مفهوم واقع‌نمایی آغاز می‌شود. مفهومی که بر انتظارات مخاطبان و هنجارهای متنی تمرکز می‌کند. به این معنا که انتظارات مخاطبان به علاوه هنجارهای متنی، واقعیت را می‌سازند و ضروری است که در بحث از ژانر به بررسی مفهومِ واقع‌نمایی پرداخته شود. در ادامه، نقش رسمی هالیوود و همچنین نقش اصطلاح «بازپخش بینا ـ متنی» (لوکو و ریکی، 1984) در شکل‌بخشیدن به انتظارات مخاطبان و نیز در فراهم‌سازی تصاویر، نام‌ها و برچسب‌های ژانریک بررسی می‌شود.

موضوعات و مباحثی که در بخش اول مطرح می‌شوند، چارچوب بقیه کتاب را فراهم می‌کنند. مباحثی که با پرداختن به نقش بازپخش بینامتنیِ هالیوود و نقد و نظریه ژانر، زمینه آغاز بخش دوم را شکل می‌دهد. در بخش دوم، فصل سومِ ژانرهای اصلی با استفاده از نقدهای موجود تا حدّی مورد بحث قرار می‌گیرند. نهایتاً خلاصه‌های جمع‌آوری شده با بررسی چهار ژانر تهیه می‌شود؛ از «اکشن ـ ماجراجویی» گرفته تا «وسترن».

در حالی که این دیدگاه رایج وجود دارد که بیشتر ژانرهای مطرح در این کتاب با توجه به بازپخش بینامتنیِ هالیوود تعیین و مورد توجه قرار می‌گیرند، برتعداد سوال‌ها و مباحث نیز مرحله به مرحله افزوده می‌شود. دیدگاه دیگری نیز مطرح می‌شود مبنی بر اینکه ژانرها دائماً با یکدیگر همپوشانی دارند، بنابراین مرزهایشان مبهم است. از آنجا که منتقدان اغلب روند تاریخی و تجربیِ شکل‌گیری فیلم‌ها را نادیده می‌گیرند، در نتیجه، قوانین حاصل از نقدِ منتقدان، نامنظم و نامنسجم است.

در این بخش، بعضی از مباحثی که در معرض خطرِ نادیده گرفته شدن هستند مورد بررسی دقیق‌تر قرار می‌گیرند. به این ترتیب فصل چهارم به «فیلم‌ نوآر» پرداخته و در فصل پنجم، «ملودرام» و «فیلم‌ زنانه» بررسی می‌شوند.

بخش سوم بر فیلم‌های هالیوود که در مقوله ژانر می‌گنجند، و بر چگونگی ساخته‌شدنشان متمرکز است. فصل ششم به بررسی توصیفات عمومی ژانرهای هالیوود پرداخته است. توصیفاتی مبتنی بر دیدگاه‌های زیبا‌شناسی و فرهنگی ـ اجتماعی که ماهیت تکراری و فرمول‌بندی‌شده ژانرهای هالیوود را با نگاهی دقیق و جزئی بررسی می‌کنند و همانند نظریه‌ها و توصیفات تغییر و تکامل ژانریک عمل می‌کنند. در این فصل، اصطلاح‌شناسی آلتمن (1987) شامل نظریه‌های ایدئولوژیکی و آیینی ژانر به کار گرفته می‌شود؛ نظریه‌هایی که در تلاشند تا ژانرهای هالیوود را با مباحث، گرایش‌ها و ارزش‌های ایدئولوژیکی و فرهنگی مرتبط کنند.

بحث نتیجه‌گیری کتاب حاضر آن است که تنها مفهوم گسترده از ژانر که در فصل اول طرح‌ریزی شد، می‌تواند سنت‌های ژانریکِ صنعت، بازپخش بینامتنی آن و شکل‌های گوناگون چرخه‌ای، گرایش‌ها، سنت‌ها و فرمول‌ها را شامل شود.

کتاب «ژانر و هالیوود» با شمارگان هزار نسخه در 595 صفحه به بهای 30 هزار تومان از سوی انتشارات پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات منتشر شده است.