برنامه‌ريزي براي نفوذ در بازارهاي آفريقا

قاره سیاه ‌"هاب" صادرات کالاهاي ايراني

تجارت آنلاین: برنامه‌ريزي‌هاي صورت گرفته نشان مي‌دهد که قرار است صادرات غيرنفتي ايران هدف‌هاي جديدي را به‌عنوان مقصد داشته باشد.

کد خبر: ۵۲۳۵۴

تاریخ: ۰۳ آبان ۱۳۹۶ - ۱۰:۰۷

تجارت آنلاین: برنامه‌ريزي‌هاي صورت گرفته نشان مي‌دهد که قرار است صادرات غيرنفتي ايران هدف‌هاي جديدي را به‌عنوان مقصد داشته باشد. اگر در تمام سال‌هاي گذشته بازارهاي کشورهاي همسايه و منطقه به‌عنوان هدف‌هاي اصلي صادرات کالاهاي ايراني مد نظر قرار داشتند، حالا مدتي است که زمزمه‌هايي درباره پيدا شدن بازارهاي جديد مطرح مي‌شود. آنطور که برخي مسئولان سازمان توسعه تجارت اعلام مي‌کنند، بازار کشورهاي آفريقايي مي‌تواند تبديل به هدف جديدي براي کالاهاي ايراني شوند. در همين حال آنطور که رسانه‌ها اعلام کرده‌اند هيات تجاري اتاق بازرگاني ايران به سرپرستي مسعود خوانساري، نايب‌رئيس اتاق، به همراه محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه کشورمان، عازم کشورهاي آفريقاي جنوبي، موزامبيک، اوگاندا و نيجر شد.
پيش از اين رايزن بازرگاني ايران در آفريقاي جنوبي گفته بود که براساس نقشه راه روابط تجاري تنظيم شده بين دو کشور ايران و آفريقاي جنوبي، قرار است رقم مبادلات تجاري خود را تا سال ٢٠٢٠ به دو ميليارد دلار صادرات غيرنفتي برسد. اين هدف‌گذاري براي بهبود وضعيت تجارت ميان دو کشور در حالي است که به گفته مهرداد سيادت نسب، رايزن بازرگاني ايران در آفريقاي جنوبي وضعيت فعلي مبادلات تجاري دو کشور در حدود 4٠٠ ميليون دلار است.
همچنين محسن موحد قمي، سفير ايران در آفريقاي جنوبي با اشاره به هدفگذاري 2 ميليارد دلاري حجم روابط براي سال 2020 توسط روساي جمهور دو کشور در سفر سال گذشته رئيس‌جمهوري آفريقاي جنوبي به تهران، گفت: مجموعه دستگاه ديپلماسي و سازمان‌هاي اقتصادي مرتبط بين دو کشور در اين جهت در حال حرکت هستند و مجمع تجاري که در حاشيه نشست کميسيون مشترک برگزار مي‌شود نيز در اين جهت است. موحدي قمي‌همچنين گفته است که در سال گذشته قراردادي در حدود 750 ميليون دلار نيز در اين زمينه‌امضا شد.
در همين حال آنطور که پايگاه خبري اتاق ايران گزارش داده نايب‌رئيس اتاق ايران که در سفري به سرپرستي وزير امور خارجه به آفريقا سفر کرده است، با رئيس اتاق ژوهانسبورگ ديدار کرد. رئيس اتاق بازرگاني ژوهانسبورگ در اين ديدار خواستار شناسايي زمينه‌هاي همکاري ميان اعضاي اتاق‌هاي بازرگاني دو کشور و ايجاد يک شبکه تجاري بين دو طرف شد و گفت: شرکت‌هاي ايراني مي‌توانند از طريق آفريقاي جنوبي به بازارهاي کشورهاي هم‌جوار دسترسي پيدا کنند. هرمان بردت افزود: در حوزه دارو و ال پي جي امکان صادرات و توزيع محصولات ايراني به ساير کشورهاي آفريقايي از طريق بازار آفريقاي جنوبي وجود دارد و ما مي‌توانيم‌هاب صادرات کالاهاي ايراني باشيم. رئيس اتاق ژوهانسبورگ همکاري و سرمايه‌گذاري مشترک شرکت‌هاي ايراني در آفريقاي جنوبي در حوزه خودرو و ريخته‌گري، معادن طلا و الماس را از ديگر زمينه‌هاي بالقوه همکاري مشترک دو طرف عنوان کرد. بردت گفت: آفريقاي جنوبي خواستار واردات محصولات کشاورزي ايران شامل انار، خرما، زعفران و کنستانتره ميوه است.
نايب‌رئيس اتاق ايران هم ضمن استقبال از گسترش همکاري‌هاي تجاري بخش‌هاي خصوصي دو کشور گفت: شرکت‌هاي ايراني آمادگي دارند در خصوص صادرات و سرمايه‌گذاري مشترک در حوزه دارو و تجهيزات پزشکي، نفت و گاز و پتروشيمي‌کشاورزي فناوري‌هاي جديد با شرکت‌هاي آفريقاي جنوبي همکاري‌هايشان را آغاز کنند. مسعود خوانساري افزود: در صورت تأمين مالي پروژه‌ها توسط طرف آفريقايي، شرکت‌هاي صدور خدمات فني و مهندسي ايراني مي‌توانند در اجراي پروژه‌هاي زيربنايي اين کشور از جمله نيروگاه و جاده‌سازي مشارکت کنند.

*بلوک‌هاي اصلي تجارت در آفريقا
سه بلوک اصلي تجارت در قاره آفريقا، يعني بازار مشترک کشورهاي جنوب و شرق آفريقا، جامعه کشورهاي شرق آفريقا و جامعه توسعه کشورهاي جنوب آفريقا است که 625 ميليون نفر از جمعيت کل قاره آفريقا را شامل مي‌شوند و مجموع توليد ناخالص داخلي آنها به بيش از هزار ميليارد دلار مي‌رسد، با حضور رهبران ۲۶ کشور آفريقايي موافقت‌نامه تجارت آزاد را در سال 2015 در شرم‌الشيخ مصر با هدف تقويت بنيان تجارت در اين قاره‌امضا کردند. در حقيقت مي‌توان گفت موافقت‌نامه‌امضا شده، گام بزرگي به‌شمار مي‌آيد و نقطه عطفي در تاريخ آفريقا است که منجر به شکل‌گيري يک بازار مشترک و منطقه آزاد تجاري شده و نيمي‌از قاره آفريقا را دربر مي‌گيرد و قرار است تا سال 2019 به کل قاره آفريقا گسترش يابد.
براساس آمارهاي موجود سهم قاره آفريقا از تجارت جهاني حدود سه درصد است و اين در حالي است که حجم مبادلات بازرگاني بازار مشترک کشورهاي جنوب و شرق آفريقا، جامعه کشورهاي شرق آفريقا و جامعه توسعه کشورهاي جنوب آفريقا در فاصله زماني سال‌هاي 2004 تا 2015 سه‌برابر شده و از 30 ميليارد و 600 ميليون دلار به حدود 102 ميليارد و 600 ميليون دلار رسيده که نشان‌دهنده افزايش همگرايي اقتصادي در قالب بلوک‌بندي‌هاي موجود است.

*بازارهاي جذاب آفريقا براي ايران
جنوب و شرق آفريقا با توجه به فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري در بخش‌هاي اقتصاد اسلامي‌به ويژه در زمينه‌هاي سرمايه‌گذاري اسلامي، غذا و سفر حلال داراي بازار مناسبي براي تجارت ايران با اين قاره هستند. براساس نتايج تحقيقات جديدي که در اجلاس جهاني اقتصاد اسلامي‌ارائه شده است ۱۳ ميليون نفر از ساکنان آفريقاي جنوبي را مسلمانان تشکيل مي‌دهند که بنا به برخي برآوردها تنها ۱۰ تا ۱۵ درصد از ساکنان مسلمان از سرمايه اسلامي‌استفاده مي‌کنند. بازارهاي کنيا، اتيوپي و آفريقاي جنوبي با رشد تقاضاي توليدات اسلامي‌مواجه‌اند و اين مطالعات حاکي از آن است که سرمايه‌گذاري اسلامي‌گزينه مناسبي براي پر کردن شکاف کنوني در سرمايه‌گذاري زيرساخت آفريقاست که سالانه به حدود ۹۸ ميليارد دلار نيازمند است. از سوي ديگر زامبيا در حال ايجاد بستر مناسب براي فعاليت‌هاي بانک‌هاي اسلامي‌است و از سرمايه‌گذاري اسلامي‌در پروژه‌هاي زيرساختي، کشاورزي و صنعتي بهره‌مند شود و در همين راستا ايجاد زمينه‌هاي قانوني مناسب با نيازهاي بانکداري اسلامي‌را آغاز کرده است. علاوه بر کشورهاي اشاره شده موزامبي به عنوان تنها عضو بانک توسعه اسلامي‌از منطقه جنوب آفريقا به عضويت اين بانک در آمده و تاکنون موفق به ۳۰۰ ميليارد دلار سرمايه‌گذاري از جانب اين بانک شده است.